Luật sư Gia Đình và Tạp chí Tiếp thị Gia Đình
TT&GĐ ngày 22/7/2013
Vay tiền
giùm
Vay
tiền giùm có quá nhiều rủi ro. Bạn chỉ đồng ý lãnh trách nhiệm này giùm người
khác một khi suy xét cẩn trọng mức độ mối quan hệ, sự tin tưởng và cả khả năng
bạn cáng đáng món nợ đó trong trường hợp họ không thể thanh toán.
Một bạn đọc tên
Thanh Thư, 30 tuổi, ngụ P. 12, Q. Gò Vấp gửi thư đến TT&GĐ nhờ tư vấn. Chị
viết trong thư: “Cách đây một năm, do anh ruột cần tiền để nhập nguyên liệu cho
xưởng may gia công nên có nhờ tôi vay mượn giùm số tiền là 500 triệu đồng. Vì sợ
mất lòng ruột thịt, vợ chồng tôi đồng ý lấy giấy tờ căn nhà đang ở để thế chấp
vay mượn số tiền trên. Mọi việc diễn ra suôn sẻ trong ba tháng đầu nhưng đến
tháng thứ tư đến nay, vợ chồng tôi rơi vào tình thế khó xử. Anh trai thú nhận
là kinh doanh thua lỗ và hiện mất khả năng chi trả cả gốc lẫn lãi. Chủ nợ đang
làm hồ sơ kiện vợ chồng tôi ra tòa.”, chị Thư kể.
Luật sư tư vấn thêm cho trường hợp chị Thanh Thư. Rơi vào
tình huống này, chị nên làm gì?
Nhiều rủi ro
Người ta ai
cũng sợ vướng vào hai điều “nhất tội, nhì nợ”. Vay tiền giùm người khác như
trường hợp chị Thanh Thư là việc làm không nên vì có quá nhiều rủi ro thuộc về
người vay. Từ khi bạn đồng ý và đặt bút ký hợp đồng vay như trường hợp chị Thư,
bạn sẽ chịu hoàn toàn trách nhiệm đối với khoản vay này. Bạn sẽ đứng ra trả
toàn bộ số nợ cho người cho vay khi họ yêu cầu trả nợ hoặc khi đến hạn thanh
toán. Tất nhiên khi người nhờ vay làm ăn thua lỗ hoặc gặp chuyện không may
khác, người làm việc tốt như bạn sẽ phải gánh nợ hoặc rơi vào các vụ kiện tụng đòi
tiền một khi bản thân chị cũng không có khả năng trả. Khi đưa vụ việc ra pháp
luật, tòa án sẽ dựa vào hợp đồng vay mượn để giải quyết. Không ai khác, người
nào đứng tên vay sẽ có nghĩa vụ trả nợ.
Ngay cả khi anh
ruột chị Thư muốn đứng ra lãnh trách nhiệm trả nợ phần tiền chị vay giùm, anh ấy
phải được bên cho vay đồng ý bằng văn bản rằng chấp nhận trách nhiệm thực hiện
nghĩa vụ trả nợ thay. Trường hợp bên cho vay không đồng ý việc anh ấy nhận
trách nhiệm trả nợ (vì không đủ năng lực trả nợ, không có tài sản có giá trị…),
chị vẫn là người chịu trách nhiệm chính.
Giả sử, trường
hợp này, chị Thư đứng tên giùm hợp đồng vay tiền ngân hàng, họ có thể thanh lý
tài sản thế chấp khi người vay không có khả năng chi trả. Ngoài ra, ngân hàng
sẽ xếp những người vay này vào nhóm có lý lịch tín dụng xấu. Khi ấy, chị Thư có
thể bị từ chối cho vay khi có nhu cầu vay cho bản thân. Hồ sơ tín dụng này được
các ngân hàng lưu trong hệ thống từ 3-5 năm.
Rủi ro này càng
cao khi người vay tiền giùm chỉ là đối tác, bạn bè hoặc người quen biết. Gành
nặng này đôi khi ảnh hưởng đến những người thân khác như chồng/vợ, ba mẹ, anh
em. Chẳng hạn, chị Hồng Nhung, nhân viên thiết kế ở Q. 4 đang gánh khoản nợ do
ba mẹ chồng tin tưởng đứng ra vay giùm người quen và họ biến mất ngay khi nhận
được khoản tiền này.
Thẳng thắn từ chối
Trong tất cả
các tình huống, người vay tiền giùm luôn là người cằm dao đằng lưỡi. Luật sư
Trần Minh Hùng, trưởng Văn phòng luật sư Gia Đình, trụ sở: 402 A Nguyễn Văn
Luông, P. 12, Q.6, Điện thoại: 08.38779958 - 0972238006 đã tư vấn một số biện pháp an toàn hơn để giải quyết mối quan
hệ dân sự này.
-Trước khi quyết
định đứng ra vay giùm, bạn cần suy xét kỹ nhiều yếu tố. Ngoài việc đánh giá mức
độ quan hệ, uy tín, bạn cần xem xét đến khả năng chi trả của người đó như nguồn
thu nhập có ổn định, giá trị tài sản do người đó đứng tên, mục đích thực sự sử
dụng khoản vay là gì... Tuyệt đối không cả nể, không hám lợi trước mắt, không
lẫn lộn giữa tình thân-tiền bạc vì một quyết định liều lĩnh sẽ ảnh hưởng đến
quyền lợi của bản thân và cả gia đình bạn.
- Đồng thời,
bạn tự xem xét khả năng tài chính của mình cho tình huống xấu nhất. Một khi bạn
thấy mình không thể cáng đáng nổi việc trả nợ thay, bạn nên khéo léo từ chối để
không đẩy mình vào tình thế khó xử và trở thành người bị thiệt hại vì món nợ
“từ trên trời rơi xuống”.
- Khi rơi vào
thế “kẹt”, khó lòng từ chối lời nhờ vả vay tiền giùm người thân như cha mẹ,
chồng/vợ, anh em ruột thịt, bạn nhận lời là do sự cả nể, sự tin tưởng hay mong
muốn giúp những người thân yêu lúc cần kíp. Bạn có thể chọn một trong hai giải
pháp:
+ Bạn có thể
giới thiệu cho người thân một nơi vay tiền. Người thân nên trực tiếp đứng tên
vay, thế chấp bằng tài sản của chính họ để đáp ứng các điều kiện của bên cho
vay. Khi đó, nếu xét thấy cần thiết, bạn chỉ nên đứng ra làm người bảo lãnh cho
khoản vay đó. Trong hợp đồng vay ghi rõ, nếu người vay không đủ khả năng thanh
toán, bên cho vay có toàn quyền đối với tài sản cầm cố này.
+ Nếu bạn quyết
định đặt bút ký hợp đồng vay giùm, bạn và người thân có quan hệ vay mượn nên ký
trước một hợp đồng vay tiền, giấy xác nhận nợ hoặc bản thỏa thuận giữa hai bên và
có công chứng. Bạn ghi rõ nội dung A vay tiền giùm B: vay bao nhiêu, vay ở đâu,
để làm gì, có tài sản thế chấp hay không, tài sản thế chấp của ai, khi có tranh
chấp thì giải quyết ra sao... Phòng khi người bạn vay giùm mất khả năng chi
trả, bạn có chứng cứ để đòi quyền lợi hoặc khởi kiện ra tòa nơi người đó cư trú
để yêu cầu tòa án giải quyết.
Box:
Giao dịch dân sự tính ràng buộc không cao
Luật
sư Trần Minh Hùng - Văn phòng Luật sư Gia Đình kể về một số vụ án vay tiền giùm gần đây văn phòng Văn phòng
luật sư Gia Đình nhận biện hộ. Thỏa thuận vay tiền giùm ghi rõ Bên A vay tiền
giùm bên B và bên B chịu trách nhiệm thanh toán khoản nợ này. Khi người nhờ vay
trốn mất hoặc không chịu trả nợ, bên vay giùm nộp đơn kiện. Tuy nhiên, đây là
một vụ kiện dân sự. Nếu bên nhờ vay vẫn khăng khăng họ không có tiền hoặc có
tài sản nhưng không do họ đứng tên, bên vay cũng không thể làm gì khác ngoài
chờ đợi.
Có
một vụ án, do bên vay có bằng chứng bên nhờ vay sử dụng số tiền vay mượn tiền
của bạn dùng vào mục đích cờ bạc dẫn đến không còn tiền để trả cho bạn. Khi có
dấu hiệu của tội phạm thì vụ án sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự, tòa án có
thể giải quyết vấn đề dân sự ( vấn đề trả nợ vay giùm) trong vụ án hình sự.
Mỹ Hạnh
|
