Các cơ sở làm đẹp không phép ngày càng gia tăng hoạt động vượt tầm kiểm soát, gây hệ lụy nghiêm trọng cho sức khỏe của nhiều người. Để rõ hơn về các quy định pháp luật bảo vệ quyền lợi người dân cũng như trách nhiệm nhà quản lý, phóng viên Báo Người Lao Động đã có cuộc phỏng vấn luật sư Trần Minh Hùng, Trưởng Văn phòng Luật sư Gia Đình (Đoàn Luật sư TP HCM).
Phóng viên: Thưa luật sư, ông đánh giá như thế nào về hiệu quả của các quy định trong việc ngăn chặn và xử lý thẩm mỹ viện không phép?
- Luật sư TRẦN MINH HÙNG: Hiện nay, các cơ sở kinh doanh dịch vụ phẫu thuật thẩm mỹ có thể hoạt động dưới hình thức như bệnh viện, phòng khám, cơ sở dịch vụ thẩm mỹ. Trong đó, bệnh viện có chuyên khoa thẩm mỹ và phòng khám chuyên khoa thẩm mỹ là các cơ sở khám, chữa bệnh thuộc loại hình phải có giấy phép hoạt động. Do vậy, trước khi đi vào hoạt động và cung cấp các dịch vụ phẫu thuật thẩm mỹ thì bệnh viện có chuyên khoa thẩm mỹ và phòng khám chuyên khoa thẩm mỹ phải làm thủ tục để cơ quan có thẩm quyền cấp giấy phép hoạt động.
Luật sư Trần Minh Hùng, Trưởng Văn phòng Luật sư Gia Đình (Đoàn Luật sư TP HCM)
Trước đó, theo Điều 23a Nghị định số 109/2016/NĐ-CP đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 155/2018/NĐ-CP quy định cơ sở dịch vụ thẩm mỹ không thuộc loại hình phải có giấy phép hoạt động nhưng phải có văn bản thông báo đáp ứng đủ điều kiện cung cấp dịch vụ thẩm mỹ gửi về Sở Y tế nơi đặt trụ sở trước khi hoạt động ít nhất 10 ngày. Chính vì quy định về điều kiện hoạt động tương đối dễ dãi này là nguyên nhân khiến cho công tác quản lý của Sở Y tế đối với các cơ sở dịch vụ thẩm mỹ gặp rất nhiều khó khăn.
Kinh doanh dịch vụ phẫu thuật thẩm mỹ là hoạt động mang lại khoản lợi nhuận cao. Do đó, nhiều cá nhân, tổ chức sẵn sàng thực hiện hành vi vi phạm liên quan đến dịch vụ này. Do đó, cần có một số giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước. Thứ nhất, quy định về điều kiện hoạt động của các cơ sở dịch vụ thẩm mỹ hiện nay vẫn còn khá lỏng lẻo. Điều này đã gián tiếp tạo điều kiện để các cơ sở dịch vụ thẩm mỹ trá hình thực hiện các hành vi vi phạm, gây thiệt hại nghiêm trọng đến tính mạng, sức khỏe của người bệnh cũng như làm phá vỡ trật tự quản lý nhà nước trong lĩnh vực y tế. Do vậy, Chính phủ cần xem xét siết chặt điều kiện hoạt động của các cơ sở dịch vụ thẩm mỹ để bảo đảm khả năng quản lý trong thực tế.
Thứ hai, đội ngũ nhân sự có ý nghĩa quan trọng trong công tác quản lý nhà nước đối với các cơ sở kinh doanh dịch vụ phẫu thuật thẩm mỹ. Do đó, để đáp ứng yêu cầu của thực tiễn, các cơ quan quản lý về y tế cần bổ sung đội ngũ nhân sự. Bên cạnh đó, cần thường xuyên tiến hành các hoạt động thanh tra, kiểm tra hoạt động của các cơ sở này để kịp thời phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm; tăng cường thực hiện các biện pháp tuyên truyền, giáo dục pháp luật về kinh doanh dịch vụ phẫu thuật thẩm mỹ; đẩy mạnh công tác phối hợp giữa các cơ quan chức năng và phát huy vai trò của quần chúng nhân dân trong công tác quản lý nhà nước đối với các cơ sở này. Đặc biệt, cần hạn chế trường hợp khi người dân thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo thì khi xử lý lại được hướng dẫn "tự thương lượng" với các cơ sở thẩm mỹ chứ không giải quyết triệt để.
Thứ ba, hoàn thiện các quy định của pháp luật về các biện pháp xử lý vi phạm đối với các cơ sở kinh doanh dịch vụ phẫu thuật thẩm mỹ. Hiện tại Nghị định số 117/2020/NĐ-CP cần xem xét tăng mức tiền phạt đối với các vi phạm này nhằm bảo đảm mức tiền phạt đủ sức răn đe đối với chủ thể vi phạm.
Một cơ sở “chui” trong chung cư bị Thanh tra Sở Y tế TP HCM phát hiện, kiểm tra. Ảnh: THANH TRA SỞ Y TẾ
Trong trường hợp xảy ra sự cố, trách nhiệm pháp lý của các cơ sở thẩm mỹ như thế nào và khách hàng có thể thực hiện những biện pháp pháp lý nào để bảo vệ quyền lợi của mình khi bị thiệt hại do "thẩm mỹ viện" dỏm gây ra?
- Trong trường hợp nếu cho rằng việc sử dụng dịch vụ thẩm mỹ gây ra biến chứng là do sai sót chuyên môn kỹ thuật trong khám, chữa bệnh của thẩm mỹ viện gây ra thì căn cứ theo Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023, người đó có quyền khiếu nại, tố cáo hoặc khởi kiện để được giải quyết tranh chấp trong khám bệnh, chữa bệnh (được quy định tại Chương 9, từ Điều 100 đến Điều 103). Sau đó, tiến hành làm đơn yêu cầu người đứng đầu cơ sở khám chữa bệnh giải quyết. Trường hợp người đứng đầu cơ sở giải quyết không thỏa đáng thì có quyền yêu cầu tiếp lên Sở Y tế hoặc Bộ Y tế. Trong quá trình giải quyết, cơ sở khám chữa bệnh, Sở Y tế hoặc Bộ Y tế sẽ thành lập hội đồng chuyên môn để xác định có hay không có sai sót chuyên môn kỹ thuật trong việc phẫu thuật thẩm mỹ. Trường hợp vẫn không đồng ý với kết luận của hội đồng chuyên môn thì có quyền khởi kiện ra tòa án có thẩm quyền để giải quyết.
Để xác định mức bồi thường thì sẽ được căn cứ theo Điều 102 Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023. Ngoài ra, vì là một loại hợp đồng dân sự cho nên hợp đồng dịch vụ thẩm mỹ cũng chịu sự điều chỉnh của Bộ Luật Dân sự (BLDS) năm 2015 để xác định thiệt hại và yêu cầu bồi thường thiệt hại. Chưa kể, khi có dấu hiệu hình sự hoặc người bệnh bị thiệt hại nghiêm trọng, biến chứng nghiêm trọng thì có quyền tố giác ra cơ quan công an có thẩm quyền giải quyết theo quy định.
Khách hàng cần lưu ý những yếu tố nào để nhận diện và tránh xa các cơ sở dỏm?
