MC giới thiệu 1

Giới thiệu về chương trình:

Kính chào quý vị!

Quý vị đang theo dõi chương trình Tọa Đàm Pháp Luật Trực Tuyến, được phát trên kênh VIDEO Pháp Luật VN. Ngoài ra thì quý vị cũng có thể theo dõi chương trình trên Fanpage và kênh Youtube của VIDEO PHÁP LUẬT.

Chương trình nhận được sự đồng hành của Nhà tài trợ Chính:

Công ty Cổ phần Ace Cook Việt Nam.

Chương trình Tọa đàm Pháp Luật tập trung lý giải về các vấn đề thời sự nóng trong ngày, trong tuần, trong tháng nhằm giúp khán giả trong và ngoài nước có những nhận định chính xác, đúng đắn ở góc độ thượng tôn pháp luật.

Hôm nay, chương trình Tọa Đàm Pháp Luật Trực Tuyến sẽ cùng quý chuyên gia bàn luận về các vấn đề thời sự nóng trong thời gian qua.

Tham gia Tọa đàm pháp luật hôm nay, chúng tôi xin mời đến trường quay:

…...

Xin chân thành cảm ơn quý Chuyên gia và khách mời đã nhận lời tham gia buổi tọa đàm trực tuyến ngày hôm nay.

Chèn clip chuyển

MC dẫn 2

Tiêu chí của chương trình là Đi thẳng vào vấn đề, nhằm giúp cho quý khán giả dễ dàng nhìn nhận vấn đề đang được thảo luận, từ đó, trang bị cho bản thân những kiến thức pháp luật ứng dụng trong thực tiễn đời sống hàng ngày.

MC dẫn 3

Kính chào quý vị

Thưa Quý vị, Những năm gần đây, mạng xã hội trở thành môi trường màu mỡ cho các hội nhóm đầu tư tự phát, nơi các thành viên chia sẻ “tín hiệu mua”, “bí quyết làm giàu” và những hứa hẹn lợi nhuận cao. Tuy nhiên, đằng sau vẻ hào nhoáng ấy là nguy cơ rủi ro pháp lý rất lớn. Không ít trường hợp người dân bị cuốn vào các mô hình kêu gọi đầu tư thiếu kiểm chứng, dẫn đến mất tiền, mâu thuẫn kéo dài và không biết bấu víu vào đâu để đòi lại quyền lợi. Điều đáng nói, nhiều hội nhóm hoạt động dưới danh nghĩa chia sẻ kiến thức nhưng thực chất lại có cơ chế vận hành như môi giới đầu tư, thậm chí là huy động vốn trái phép. Khi xảy ra thiệt hại, người tham gia mới nhận ra rằng không có tổ chức pháp lý nào đứng ra chịu trách nhiệm. Buổi tọa đàm hôm nay giúp chúng ta hiểu sâu hơn để bảo vệ bản thân trước những rủi ro đang ngày càng phổ biến này.

Phát phóng sự

Các hội nhóm đầu tư tự phát thường không có tư cách pháp nhân, không đăng ký hoạt động và không chịu bất kỳ sự giám sát nào. Vì vậy, thông tin được lan truyền trong nhóm có thể rất phiến diện, thậm chí mang tính dẫn dắt. Khi nhiều người cùng chạy theo một xu hướng, rủi ro cộng hưởng sẽ tăng lên, gây thiệt hại dây chuyền. Một vấn đề đặc biệt đáng lo ngại là việc một số cá nhân tự nhận mình có “năng lực phân tích thị trường”, từ đó thu tiền phí tư vấn hoặc cung cấp tín hiệu giao dịch. Hoạt động này có thể cấu thành dịch vụ đầu tư trái phép nếu không đáp ứng điều kiện pháp luật. Sự thiếu minh bạch này khiến người tham gia không thể xác định trách nhiệm khi xảy ra tranh chấp.

Bên cạnh đó, không ít hội nhóm dùng uy tín bề ngoài để che đậy hoạt động kêu gọi góp vốn theo mô hình đa cấp hoặc “hợp tác kinh doanh không rủi ro”. Khi số lượng thành viên tăng lên, người tổ chức dễ dàng thu lợi lớn, trong khi người sau cùng lại là đối tượng chịu thiệt nặng nề. Những rủi ro này cho thấy nhu cầu có hành lang pháp lý rõ ràng và sự chủ động của người dân trong việc kiểm chứng thông tin. Thay vì tin vào cam kết lợi nhuận, mỗi người cần đánh giá rủi ro và xem liệu hướng dẫn đầu tư đó có thật sự hợp pháp hay không.

Chèn clip chuyển

PV 1

Thưa Luật sư, Luật sư có thể phân tích ranh giới pháp lý giữa “chia sẻ kiến thức đầu tư” và “cung cấp dịch vụ đầu tư trái phép” trên mạng xã hội, thưa Luật sư?

-  “Chia sẻ kiến thức đầu tư” là việc cung cấp thông tin, phân tích, kiến thức chung về thị trường và hoạt động đầu tư nhằm mục đích tham khảo, giúp người tiếp cận tự nhận thức và tự đưa ra quyết định đầu tư. Hoạt động này không bị coi là vi phạm pháp luật khi người chia sẻ không thu tiền gắn với việc đưa ra khuyến nghị đầu tư, không chỉ định hành vi mua – bán cụ thể, không cam kết hay hứa hẹn lợi nhuận và chỉ trình bày quan điểm, góc nhìn cá nhân mang tính tham khảo.

Ngược lại, nếu việc “chia sẻ kiến thức” thực chất nhằm dẫn dắt, lôi kéo người khác đầu tư, thu phí tham gia room, nhóm, đưa ra khuyến nghị đầu tư cụ thể hoặc cam kết lợi nhuận, hứa lãi suất cao, thì hoạt động đó đã vượt quá phạm vi chia sẻ kiến thức và có dấu hiệu vi phạm pháp luật.

-  “Cung cấp dịch vụ đầu tư trái phép” là hành vi tư vấn, khuyến nghị đầu tư cụ thể (như mua, bán chứng khoán, tiền ảo, hàng hóa, tài sản đầu tư khác) khi không có giấy phép theo quy định của pháp luật. Việc thu tiền dưới bất kỳ hình thức nào để đổi lấy khuyến nghị đầu tư, bao gồm phí tham gia nhóm, room VIP, phí nhận tín hiệu giao dịch hoặc các khoản thu tương tự, đều bị xem là cung cấp dịch vụ đầu tư trái phép và có thể bị xử lý theo quy định pháp luật.

PV 2

Khi một hội nhóm tự phát gây thiệt hại, người tham gia có cơ sở nào để yêu cầu bồi thường hay tố giác tổ chức đứng sau không, thưa Luật sư?

-  Thứ nhất (đối với dân sự): khi người tham gia hội nhóm bị xâm phạm đến tài sản, quyền và lợi ích hợp pháp, họ có quyền yêu cầu bồi thường nếu đồng thời đáp ứng các điều kiện: có hành vi trái pháp luật, có thiệt hại thực tế xảy ra, có mối quan hệ nhân quả giữa hành vi và thiệt hại, và có lỗi của người gây thiệt hại (CSPL: theo Điều 584 Bộ luật Dân sự năm 2015). Trong trường hợp này, mặc dù giữa các bên không tồn tại hợp đồng, nhưng chỉ cần chứng minh được thiệt hại thực tế phát sinh từ hành vi trái pháp luật thì vẫn có cơ sở để để khởi kiện yêu cầu bồi thường theo quy định của pháp luật dân sự

-  Thứ hai (đối với hình sự): nếu hội nhóm tự phát có dấu hiệu cam kết hoặc hứa hẹn lợi nhuận, sử dụng tiền của người tham gia sau để chi trả cho người tham gia trước, hoặc dùng thủ đoạn gian dối, đưa ra thông tin lợi nhuận giả nhằm chiếm đoạt tài sản, thì hành vi này có thể cấu thành tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” (CSPL: theo Điều 174 của Bộ Luật hình sự 2015 sửa đổi, bổ sung 2025). Trường hợp kêu gọi góp vốn, hợp tác đầu tư nhưng sau đó sử dụng tiền sai mục đích, không thực hiện cam kết và không hoàn trả tài sản, thì có thể có dấu hiệu của tội “lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản” (CSPL: theo Điều 175 của Bộ Luật hình sự 2015 sửa đổi, bổ sung 2025). Khi có dấu hiệu tội phạm, người bị thiệt hại có quyền tố giác tội phạm đến cơ quan điều tra có thẩm quyền để được xem xét, xử lý theo đúng quy định pháp luật.

PV 3

Việc thu tiền phí thành viên hoặc phí tín hiệu giao dịch có thể cấu thành hành vi huy động vốn trái phép theo quy định nào, thưa Luật sư?

     Việc thu tiền phí thành viên hoặc phí tín hiệu giao dịch trong các hội nhóm đầu tư có thể bị xem là hành vi huy động vốn trái phép khi xét theo bản chất của hoạt động, chứ không phụ thuộc vào tên gọi của khoản tiền. Cụ thể, nếu việc thu phí không chỉ dừng lại ở chia sẻ kiến thức mà gắn với việc nhận tiền của nhiều người để đầu tư sinh lợi, cam kết hoặc gợi ý về lợi nhuận, tổ chức giao dịch chung, hoặc sử dụng tiền của người tham gia vào mục đích kinh doanh mà không có tư cách pháp nhân, không đăng ký ngành nghề và không đáp ứng điều kiện theo luật định, thì hành vi này vi phạm quy định về hoạt động đầu tư kinh doanh theo Luật Đầu tư 2020 (nguyên tắc đầu tư kinh doanh và các hành vi bị cấm).

      Trong trường hợp có yếu tố gian dối, đưa ra thông tin sai lệch về lợi nhuận nhằm thu tiền của người tham gia, hành vi còn có thể bị xử lý trách nhiệm hình sự về “tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản” theo Điều 174 hoặc “tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản” theo Điều 175 Bộ luật Hình sự 2015. Đồng thời, nếu việc thu tiền được thực hiện thông qua mạng xã hội, nền tảng trực tuyến để chiếm đoạt tài sản có thể cấu thành tội “sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản” theo Điều 290 Bộ luật hình sự.

       Như vậy, dù được gọi là “phí thành viên” hay “phí tín hiệu”, nhưng khi mang bản chất huy động tiền từ nhiều người để sinh lợi trái quy định, thì vẫn có cơ sở pháp lý để xác định là huy động vốn trái phép và xử lý theo pháp luật hiện hành.

PV 4

Trong thực tế, cơ quan chức năng thường xử lý các hội nhóm đầu tư tự phát bằng chế tài hành chính hay có thể truy cứu trách nhiệm hình sự, thưa Luật sư ?

Trong thực tế, tùy vào tính chất, mức độ và hậu quả của hành vi để áp dụng chế tài hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự.

     Xử phạt hành chính: các nhóm đầu tư tự phát không có tư cách pháp nhân, không đăng ký kinh doanh, nhưng thu tiền người tham gia; cung cấp “tín hiệu giao dịch”, tư vấn đầu tư; tổ chức các hoạt động đầu tư mà chưa được cấp phép thì sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính do hoạt động kinh doanh trái phép (CSPL: theo Luật Chứng khoán 2019 và Nghị định 156/2020/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Nghị định số 128/2021/N Đ-CP).

     Truy cứu trách nhiệm hình sự: trường hợp hội nhóm có các dấu hiệu như dùng thủ đoạn gian dối, đưa thông tin sai sự thật, cam kết lợi nhuận chắc chắn nhằm chiếm đoạt tiền, hoặc nhận tiền góp vốn rồi sử dụng sai mục đích, không trả lại cho người tham gia, hoặc chiếm đoạt, sử dụng tiền sai mục đích, gây thiệt hại lớn cho nhiều người, thì có dấu hiệu của tôi “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” theo Điều 174, “Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản” theo Điều 175, và tội “Sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản theo Điều 290 của Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi, bổ sung 2025)

PV 5

Người dân nên kiểm chứng điều gì trước khi tham gia vào các nhóm “khuyến nghị đầu tư” trên mạng để tránh rủi ro pháp lý, thưa Luật sư?        

        Trước khi tham gia vào các nhóm “khuyến nghị đầu tư” người dân cần lưu ý kiểm chứng các vấn đề sau để tránh bị lôi kéo hoặc tham gia vào hoạt động trái pháp luật.

-         Kiểm tra tư cách pháp lý của cá nhân hoặc tổ chức đứng sau nhóm, bao gồm việc họ có đăng ký kinh doanh và có giấy phép hoạt động liên quan đến lĩnh vực đầu tư hay không.

-         Xem xét nhóm có thu bất kỳ khoản phí nào (như phí tín hiệu giao dịch, phí thành viên nhóm, phí quản lý tài khoản) và đánh giá tính hợp pháp của hình thức thu phí này.

-         Cảnh giác với các cam kết hoặc hứa hẹn lợi nhuận cao, chẳng hạn như lợi nhuận 5–10%/tháng, lãi suất đảm bảo, “không rủi ro”… vì đây thường là dấu hiệu của hoạt động đầu tư trái phép hoặc lừa đảo.

-         Kiểm tra tính minh bạch của các sàn, app giao dịch mà nhóm đề xuất bao gồm có giấy phép hoạt động, thông tin doanh nghiệp, công khai địa chỉ đăng ký công ty không. Bởi vì có nhiều sản giao dịch ảo tự phát không được cơ quan nào cấp phép là điểm là điểm tập trung của lừa đảo.

Như vậy, từ các lưu ý trên người dân cần phải cân nhắc, xem xét kiểm chứng đầy đủ rõ ràng để tránh trở thành nạn nhân của những mô hình đầu tư không minh bạch hoặc trái pháp luật.

Chèn clip chuyển

MC kết

Kính thưa quý vị,

Sự tiện lợi của mạng xã hội đôi khi khiến chúng ta quên rằng mọi hoạt động liên quan đến tài chính, đầu tư đều phải được quản lý theo chuẩn mực pháp luật. Không có lợi nhuận nào đến từ sự mơ hồ, và càng không có an toàn nào đến từ sự cả tin. Hy vọng tọa đàm đã cung cấp một góc nhìn thực tế giúp người dân nhận biết, phòng ngừa và xử lý khi gặp phải các hội nhóm đầu tư tự phát. Những quyết định đúng đắn hôm nay sẽ là nền tảng bảo vệ tài sản và sự an toàn pháp lý trong tương lai.

Chương trình Tọa đàm Pháp luật của chúng tôi đến đây được tạm dừng. Chúng tôi và những người thực hiện chương trình rất mong muốn quý vị sẽ có thêm nhiều kiến thức pháp luật sau khi theo dõi chương trình.

Để xem lại toàn bộ chương trình, quý vị có thể vào Videophapluat.baophapluat.vn, fanpage, youtube và tiktok của Video Pháp Luật. Rất mong gặp lại quý khán giả trong những chủ đề tiếp theo.

Một lần nữa, xin chân thành cảm ơn Nhà tài trợ chính- Công ty Cổ phần Acecook Việt Nam đã đồng hành cùng chương trình này. Mọi ý kiến thắc mắc, liên hệ với Tọa Đàm Pháp Luật Trực Tuyến, vui lòng gửi về:

- 200C Võ Văn Tần, Phường Bàn Cờ, TPHCM

- Ngoài ra, quý vị có thể gửi thông tin về email: info.videophapluat@gmail.com;

CẢM ƠN QV ĐÃ QUAN TÂM THEO DÕI, XIN CHÀO VÀ HẸN GẶP LẠI!