gần Tết công nhân các KCN đi vay tín dụng đen lãi suất cao, từ 3-6 nghìn/1 triệu/ ngày và bị chủ nợ giữ thẻ ATM với chứng minh thư.

Nhiều công nhân rơi vào vòng nợ nần và không thể trả dc nên bị hăm dọa

Em muốn hỏi anh nhìn nhận thế nào về tình trạng cho vay lãi cao như thế

Người cho vay đã vi phạm điều luật nào và xử lý ra sao?

Liệu luật pháp có kẽ hở nào ko khi mà tình trạng vay tín dụng đen ngày càng nhiều ạ?

Trả lời:

Nhiều năm trở lại đây hiện tượng cho vay nặng lãi hay còn gọi là tín dụng đen phát triển rầm rộ và bùng phát. Nguyên nhân thì có nhiều nguyên nhân nhưng chủ yếu do sự điều tiết của nền kinh tế và lãi suất cho vay ngân hàng cao và phải thế chấp tài sản nên người vay gặp nhiều khó khăn và khó tiếp cận, dịch vụ cho vay nặng lãi của nhiều cá nhân xuất hiện nhiều với điều kiện cho vay thoáng và không cần tài sản thế chấp. Nạn nhân của vay nặng lãi thường là những người nghèo, người lao động túng thiếu.

Theo quy định tại điều 476 Bộ luật dân sự 2005 quy định: Lãi suất vay do các bên thoả thuận nhưng không được vượt quá 150% của lãi suất cơ bản do Ngân hàng Nhà nước công bố đối với loại cho vay tương ứng. Trong trường hợp các bên có thoả thuận về việc trả lãi, nhưng không xác định rõ lãi suất hoặc có tranh chấp về lãi suất thì áp dụng lãi suất cơ bản do Ngân hàng Nhà nước công bố tương ứng với thời hạn vay tại thời điểm trả nợ. chẳng hạn ngân hàng nhà nước công bố lãi suất cho vaylà 0,9%/tháng mà các bên vay mượn với nhau cũng là mục đích đó đó mà lãi suất 1,7%/tháng là lãi suất này vượt 150% lãi suát cơ bản do ngân hàng nhà nước công bố đối với loại cho vay tương ứng.

Như vậy trường hợp cho vay với lãi suất từ 3-6 nghìn đồng/1 triệu/ngày là vi phạm quy định về lãi suất. Nếu vụ việc phát sinh tranh chấp ra Tòa án có thẩm quyền thì sẽ được áp dụng quy định trên để giải quyết, tức buộc các bên thanh toán với nhau lãi suất không được vượt quá 150% lãi suất cơ bản do Ngân hàng nhà nước công bố đối với loại cho vay tương ứng. Số tiền vay lãi suất cao vượt quá quy định mà bên vay phải trả sẽ được Tòa án cấn trừ vào tiền nợ gốc nhằm bảo đảm quyền lợi cho bên vay theo quy định.

Về trách nhiệm hình sự:

Nếu việc cho vay này mang tính chất thường xuyên, cho nhiều người vay, liên tục và lấy nghề cho vay lãi suất cao làm nghề chính để kiếm sống, mang tính chuyện nghiệp thì tùy tính chất hành vi, mức độ nguy hiểm cho xã hội mà khi vụ việc được đưa ra cơ quan nhà nước có thẩm quyền thì người cho vay có thể sẽ bị xử lý theo quy định Tội cho vay nặng lãi:

Điều 163 Bộ luật hình sự quy định về Tội cho vay nặng lãi như sau:

"1. Người nào cho vay với mức lãi suất cao hơn mức lãi suất cao nhất mà pháp luật quy định từ mười lần trở lên có tính chất chuyên bóc lột, thì bị phạt tiền từ một lần đến mười lần số tiền lãi hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến một năm.

2.  Phạm tội thu lợi bất chính lớn thì bị phạt tù từ 6 tháng đến ba năm.

3.  Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ một đến năm lần số lợi bất chính, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ một năm đến năm năm."

Theo quy định của Điều luật trên, việc cho vay nặng lãi sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự khi thỏa mãn hai dấu hiệu sau đây: Lãi suất cho vay cao hơn mức lãi suất cao nhất mà pháp luật quy định từ mười lần trở lên. Theo quy định của khoản 1 Điều 476 Bộ Luật Dân sự về lãi suất thì lãi suất vay do các bên thỏa thuận không được vượt quá 150% của lãi suất cơ bản do Ngân hàng Nhà nước công bố đối với loại cho vay tương ứng, nếu lãi suất cho vay gấp 10 lần mức lãi suất này thì có dấu hiệu của tội cho vay nặng lãi.Có tính chất chuyên bóc lột được hiểu là người phạm tội lợi dụng việc cho vay, lợi dụng hoàn cảnh khó khăn cấp bách của người đi vay để cho vay với lãi suất cao (lãi nặng) nhằm thu lợi bất chính mà thực chất là bóc lột người đi vay. Tính chất chuyên bóc lột của hành vi cho vay lãi nặng thể hiện ở chỗ: người phạm tội thực hiện hành vi cho vay lãi nặng nhiều lần, hành vi mang tính chuyên nghiệp, người phạm tội lấy việc cho vay lãi nặng làm một nghề kiếm sống và lấy kết quả của việc phạm tội làm nguồn sống chính.

Luật quy định là vậy nhưng hiện nay để xử lý hình sự người cho vay gặp nhiều khó khăn vì việc chứng minh người cho vay Có tính chất chuyên bóc lột, chuyện nghiệp, lãi suất cao...là rất khó vì các bên thường không ghi lãi suất cao vào hợp đồng vay mà tự thỏa thuận với nhau, việc chứng minh cho vay mang tính chuyên nghiệp, người phạm tội lấy việc cho vay lãi nặng làm một nghề kiếm sống và lấy kết quả của việc phạm tội làm nguồn sống chính là một việc làm không hề đơn giản đối với các cơ quan chức năng nên tình trạng cho vay lãi suất cao, tín dụng đen vẫn phát triển rầm rộ như hiện nay. Hơn nữa việc các cơ quan chức năng không triệt để, nghiêm khắc với việc cho vay nặng lãi cũng là nguyên nhân làm cho dịch vụ này vẫn tồn tại và phát triển như hiện nay.