Theo thông tin, cảnh sát bước đầu xác định khi 4 tiếp viên hàng không nêu trên đang lưu trú tại Pháp, thì có một người Việt Nam nhờ chuyển hàng tiêu dùng là 327 tuýp kem đánh răng và 17 chai nước súc miệng về Việt Nam qua sân bay Tân Sơn Nhất, để gửi cho người nhà. Các tiếp viên này không biết bên trong 327 tuýp kem đánh răng nhận vận chuyển có cất giấu ma tuý. Do vậy, cơ quan điều tra chưa đủ căn cứ để xử lý hình sự.

Theo quy định của pháp luật, tội vận chuyển trái phép chất ma túy có lỗi cố ý trực tiếp. Nghĩa là người thực hiện hành vi phạm tội phải biết là hành vi của mình nguy hiểm cho xã hội nhưng vẫn cố ý thực hiện hành vi và mong muốn hậu quả xảy ra.

Bởi vậy, cơ quan điều tra có thể xử lý hình sự đối với các tiếp viên hàng không này nếu có căn cứ cho thấy những người này biết các chất ở trong các tuýp kem đánh răng trên là chất ma túy nhưng vẫn cố ý vận chuyển về Việt Nam để thu lợi bất chính.

Trong trường hợp các nữ tiếp viên này không biết trong các tuýp kem đánh răng được vận chuyển về Việt Nam có chứa chất ma túy thì chưa thể đủ căn cứ để xử lý hình sự với họ. Việc chứng minh các nữ tiếp viên hàng không có biết đây là chất ma túy hay không thuộc trách nhiệm của cơ quan tiến hành tố tụng.

Cơ quan tiến hành tố tụng sẽ căn cứ vào diễn biến hành vi, nguyên nhân, động cơ, mục đích, mức độ nhận thức, đặc điểm về nhân thân, các mối quan hệ của các nữ tiếp viên này và các tình tiết khác có liên quan để xác định chính xác bản chất sự việc.

Với nghề tiếp viên hàng không, họ đã được đào tạo bài bản, biết quy định của ngành và cam kết nhiều điều khoản, trong đó có việc tuyệt đối không được nhận hay mang giùm đồ đạc cho ai…Hơn nữa đây là tới 4 người chứ không phải một người, lợi thuận thu về 10 triệu so với các tuýp đánh răng. Theo Cục Hàng không Việt Nam, quy tắc của ngành hàng không là hành lý đi theo người, người đi đúng giấy tờ. Khi đi qua khu vực làm thủ tục an ninh, soi chiếu hành lý, hành khách tuyệt đối không mang hộ đồ của người khác, thậm chí hành lý soi chiếu của mỗi cá nhân cần tách rời, không được cho người lạ để vào khay đồ của mình… 

Tôi cho rằng có thể cơ quan chức năng đã điều tra, xác minh làm rõ được người nhờ các tiếp viên vận chuyển là ai, đã bị bắt hay bị xử lý thế nào, đã làm rõ được mỗi quan hệ, sự thật giữa người thuê vận chuyển và người vận chuyển…nên mới trả tự do chứ nếu chỉ khai đơn giản là không biết ma túy mà vận chuyển thì tôi cho rằng không dễ để cơ quan chức năng trả tự do như vậy.

2. 1. Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng thuộc nhóm các tội phạm về chức vụ, được quy định tại Điều 360 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017). Đây là hành vi của người có chức vụ, quyền hạn không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nhiệm vụ được giao gây nên hậu quả nghiêm trọng.

Theo quy định của khoản 1 Điều 360 BLHS năm 2015: Người nào có chức vụ, quyền hạn vì thiếu trách nhiệm mà không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nhiệm vụ được giao thuộc một trong các trường hợp: Làm chết 01 người hoặc gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 01 người với tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 61% trở lên; gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 02 người với tỷ lệ tổn thương cơ thể của mỗi người từ 31% đến 60%; gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 03 người trở lên mà tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của những người này từ 61% đến 121% hoặc gây thiệt hại về tài sản từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng, mà không thuộc trường hợp quy định tại các Điều 179 (Tội thiếu trách nhiệm gây thiệt hại đến tài sản của Nhà nước, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp), Điều 308 (Tội thiếu trách nhiệm trong việc giữ vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ gây hậu quả nghiêm trọng) và Điều 376 (Tội thiếu trách nhiệm để người bị bắt, người bị tạm giữ, tạm giam, người đang chấp hành án phạt tù trốn) thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 05 năm.

Như vậy, cơ sở để xác định các nữ tiếp viên này có bị xử lý hình sự hay không? Thì phải  tuỳ thuộc vào việc điều tra truy tố, xác minh có thẩm quyền khi phát hiện có dấu hiệu phạm tội. Còn để xác định có vô tội hay không phải tuỳ thuộc vào hành vi của nhóm tiếp viên có đủ yếu tố cấu thành tội phạm hay không như tôi phân tích trên.

Ngành hàng không và các hãng bay luôn có những yêu cầu khắt khe về hành lí được phép mang lên máy bay nhằm đảm bảo an toàn tuyệt đối cho chuyến bay. Do vậy, các hãng hàng không tuyệt đối cấm những vật dụng như chất gây ăn mòn, chất nổ, chất phóng xạ, chất dễ gây cháy nổ, chất oxy hóa,… để đảm bảo an toàn cho toàn bộ chuyến bay. Nếu như đã thông qua việc kiểm tra an ninh soi chiếu nhưng hành lý xách tay vẫn có những vật liệu cháy nổ gây ra hậu quả thì tuỳ thuộc vào từng trường hợp và kết quả điều tra xác minh để xác định trách nhiệm trước pháp luật.