Việc phân chia di sản thửa kế được thực hiện theo ý chí của người để lại di chúc; nếu di chúc không xác định rõ phần của từng người thừa kế thì di sản được chia đều cho những người được chỉ định trong di chúc ...

Theo quy định tại Điều 634 Bộ luật dân sự “Di sản bao gồm tài sản riêng của người chết, phần tài sản của người chết trong tài sản chung của người khác”.

Điều 163 Bộ luật dân sự 2005 quy định: “Tài sản bao gồm vật, tiền, giấy tờ có giá và các quyền tài sản”

Như vậy, quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà cũng là một loại tài sản mà cá nhân sau khi chết có thể để lại cho những người còn sống khác theo quy định của pháp luật hoặc theo di chúc.

Việc phân chia di sản là quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà về nguyên tắc cũng sẽ được phân chia theo quy định tại Điều 684 và Điều 685 BLDS 2005. Việc phân chia di sản được thực hiện theo ý chí của người để lại di chúc; nếu di chúc không xác định rõ phần của từng người thừa kế thì di sản được chia đều cho những người được chỉ định trong di chúc, trừ trường hợp có thoả thuận khác.

Khi phân chia di sản theo pháp luật thì sẽ chia đều cho những người cùng hàng thừa kế của người để lại di sản.

Tuy nhiên di sản ở đây là quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà, hiện vật đem chia ở đây là nhà và đất nên nhiều khi không thể phân chia thành những phần bằng nhau, vì vậy luật đã dự liệu:

Trong trường hợp di chúc xác định phân chia di sản theo hiện vật thì người thừa kế được nhận hiện vật kèm theo hoa lợi, lợi tức thu được từ hiện vật đó hoặc phải chịu phần giá trị của hiện vật bị giảm sút tính đến thời điểm phân chia di sản; nếu hiện vật bị tiêu huỷ do lỗi của người khác thì người thừa kế có quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại

Nếu không thể chia đều bằng hiện vật thì những người thừa kế có thể thoả thuận về việc định giá hiện vật và thoả thuận về người nhận hiện vật; nếu không thoả thuận được thì hiện vật được bán để chia.

Ngoài ra luật còn quy định trường hợp hạn chế phân chia di sản đó là trong trường hợp theo ý chí của người lập di chúc hoặc theo thoả thuận của tất cả những người thừa kế, di sản chỉ được phân chia sau một thời hạn nhất định thì chỉ khi đã hết thời hạn đó di sản mới được đem chia.

Trong trường hợp yêu cầu phân chia di sản mà việc chia di sản ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống của bên vợ hoặc chồng còn sống và gia đình thì bên còn sống có quyền yêu cầu Toà án xác định phần di sản mà những người thừa kế được hưởng nhưng chưa cho chia di sản trong một thời hạn nhất định, nhưng không quá ba năm, kể từ thời điểm mở thừa kế; nếu hết thời hạn do Toà án xác định hoặc bên còn sống đã kết hôn với người khác thì những người thừa kế khác có quyền yêu cầu Toà án cho chia di sản thừa kế.