Khoản 3 Điều 56 Bộ luật Hình sự quy định: "Trong trường hợp một người phải chấp hành nhiều bản án đã có hiệu lực pháp luật mà các hình phạt của các bản án chưa được tổng hợp, thì Chánh án Tòa án có thẩm quyền ra quyết định tổng hợp hình phạt của các bản án theo quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều này".

Quy định tại khoản 3 khác khoản 1 và khoản 2 Điều 56 Bộ luật Hình sự ở các điểm: Chủ thể tổng hợp hình phạt là Chánh án Tòa án; việc tổng hợp hình phạt về bản chất là giống với khoản 1 khoản 2 Điều 56 Bộ luật Hình sự, nếu bản án sau tuyên hình phạt về tội xảy ra trước khi có bản án đang phải chấp hành thì tổng hợp theo khoản 1; nếu bản án sau tuyên hình phạt về tội xảy ra trong khi đang phải chấp hành một bản án thì tổng hợp theo khoản 2.

Thực tiễn cho thấy, các bản án đã có hiệu lực pháp luật có thể là của cùng một Tòa án, có thể là của các Tòa án khác nhau, có thể có bản án của Tòa án nhân dân có thể có bản án của Tòa án quân sự. Vậy Chánh án Tòa án nào có thẩm quyền tổng hợp hình phạt? Về vấn đề này Tòa án nhân dân Tối cao và Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao đã ban hành Thông tư liên ngành số 02 ngày 20/12/1991 hướng dẫn về thẩm quyền tổng hợp hình phạt của nhiều bản án đã có hiệu lực pháp luật. Thông tư này không trái với Bộ luật Hình sự, vấn đề tổng hợp hình phạt được hướng dẫn tại Mục 5 Thông tư số 02. 

Trình tự ra Quyết định thi hành án và tổng hợp hình phạt được tiến hành như sau: Khi bản án có hiệu lực pháp luật thì Chánh án Toà án đã xử sơ thẩm sẽ ra quyết định thi hành án đối với hình phạt được tuyên trong bản án. Sau đó, trên cơ sở công văn của Tòa án xét xử trước hoặc của trại giam nơi người bị kết án chấp hành, Toà án ra bản án sau nếu là cùng cấp hoặc Toà án cấp cao hơn nếu là khác cấp sẽ ra quyết định tổng hợp hình phạt. Một điều kiện bắt buộc ở đây là các bản án đều phải có hiệu lực pháp luật thì mới có thể tiến hành tổng hợp hình phạt được.

Do vậy, nếu một bản án, quyết định phúc thẩm, hoặc quyết định giám đốc thẩm, tái thẩm thì có hiệu lực thi hành ngay, nhưng nếu là bản án, quyết định sơ thẩm thì có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị, tức là ngày tiếp theo sau thời điểm kết thúc thời hạn kháng cáo, kháng nghị.

Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp, Tòa án xét xử sau cũng không biết rằng người này đã bị kết án trong một bản án trước, và trại giam khi nhận bị án vào thi hành cũng không biết để có thể kiến nghị yêu cầu Tòa án tiến hành tổng hợp hình phạt. Điều này vô hình dung đã bỏ lọt tội phạm. Thiết nghĩ nên có một cơ quan thống nhất quản lý và có công văn yêu cầu Tòa án tổng hợp hình phạt trong trường hợp bị án bị xét xử bởi nhiều bản án. Nhưng cơ quan nào và tiến hành như thế nào thì vẫn còn bỏ ngỏ?

Có ý kiến cho rằng, khi tiến hành tổng hợp hình phạt Chánh án Tòa án có thẩm quyền tổng hợp hình phạt sẽ ra quyết định tổng hợp hình phạt mà không ra quyết định thi hành án đối với bản án của mình, đồng thời phải hủy quyết định thi hành án của các tòa án trước, nhằm triệt tiêu hiệu lực của các quyết định thi hành án này, tránh trường hợp một lúc có nhiều quyết định thi hành án và quyết định tổng hợp hình phạt của nhiều bản án đồng thời có hiệu lực pháp luật. Đối với vấn đề này, tác giả cho rằng như vậy là không hợp lý và sẽ làm phức tạp thêm vấn đề. Bởi lẽ, thứ nhất, tong trường hợp Tòa án tiến hành tổng hợp hình phạt là tòa án cùng cấp, thì tòa án này không thể ra quyết định hủy bỏ quyết định thi hành án của Tòa án khác. Thứ hai, không thể đánh đồng quyết định tổng hợp hình phạt và quyết định thi hành án. Khác với quyết định tổng hợp hình phạt có ý nghĩa để tổng hợp hình phạt của các bản án có hiệu lực, thì Quyết định thi hành án có ý nghĩa nhằm cụ thể hóa và là cơ sở để thi hành hình phạt được tuyên trong từng bản án.

Sau khi tổng hợp hình phạt thì có phải ra quyết định thi hành án đối với hình phạt được tổng hợp hay không và Tòa án nào sẽ ra quyết định thi hành án này? Đối với vấn đề này, trước đây luật và các văn bản hướng dẫn đã không có quy định cụ thể, trên thực tế thì sau khi ra quyết định tổng hợp hình phạt có tòa án vẫn ra quyết định thi hành án trên cơ sở quyết định tổng hợp hình phạt có tòa không ra quyết định thi hành án. Hiện nay, theo khoản 1 Điều 364 Bộ luật Tố tụng hình sự  quy định về thẩm quyền và thủ tục ra quyết định thi hành án như sau: 

“1. Chánh án Tòa án đã xét xử sơ thẩm có thẩm quyền ra quyết định thi hành án hoặc ủy thác cho Chánh án Tòa án khác cùng cấp ra quyết định thi hành án.

2. Thời hạn ra quyết định thi hành án là 07 ngày kể từ ngày bản án, quyết định sơ thẩm có hiệu lực pháp luật hoặc kể từ ngày nhận được bản án, quyết định phúc thẩm, quyết định giám đốc thẩm, quyết định tái thẩm.

Trong thời hạn 07 ngày kể từ ngày nhận được quyết định ủy thác thi hành của Chánh án Tòa án đã xét xử sơ thẩm thì Chánh án Tòa án được ủy thác phải ra quyết định thi hành án”.

Đồng thời, tại Mục 2 Công văn 163/TANDTC-PC năm 2024 về giải đáp một số vướng mắc trong xét xử, trong đó có liên quan đến hình sự, tổ tụng hình sự cũng nêu rõ: Theo quy định tại khoản 1 Điều 364 của Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2021) thì Tòa án có thẩm quyền đã ra quyết định thi hành án đối với mỗi bản án có hiệu lực pháp luật. Do đó, Tòa án không ra quyết định thi hành án đối với quyết định tổng hợp hình phạt của nhiều bản án.

Luật sư Trần Minh Hùng – Tốt nghiệp đại học Luật TPHCM, tốt nghiệp Học viện Tư Pháp, Tốt nghiệp Luật sư, thuộc Đoàn LS TPHCM, Thuộc Liên đoàn LSVN là một trong những luật sư sáng lập văn phòng luật, giàu kinh nghiệm về kiến thức và thực tiễn đã dành nhiều thắng lợi vụ kiện và quan trọng luật sư Hùng luôn coi trọng chữ Tâm của nghề luật sư và trách nhiệm đối với xã hội nên đã được nhiều hãng báo chí, truyền thông, Đài truyền hình, Đài tiếng nói Việt nam phỏng vấn pháp luật,  nhiều lĩnh vực quan trọng liên quan đến đời sống. Luật sư Trần Minh Hùng là đối tác tư vấn pháp luật được nhiều hãng truyền thông, báo chí trong nước  tin tưởng với nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực tư vấn trên VOV Giao Thông – Đài tiếng nói Việt Nam, Đài phát thanh VOH TPHCM, Đài truyền hình TP.HCM (HTV), Đài truyền hình Việt Nam (VTV), Truyền hình SCTV, THĐN, Truyền hình Quốc Hội VN, Truyền hình Công an ANTV, Đài truyền hình Vĩnh Long, Đài phát thanh kiên giang, Đài Bình Dương, Truyền hình Quốc Phòng, VTC... và các hãng báo chí trên cả nước, được các tổ chức, trường Đại học Luật TP.HCM mời làm giám khảo các cuộc thi Phiên tòa giả định với Đại học cảnh sát, mời làm chuyên gia ý kiến về các sự kiện lớn, được mời dạy bồi dưỡng nghiệp vụ cho các luật sư……là đối tác tư vấn luật của các hãng truyền thong, các tổ chức, xã hội uy tín và chuyên nghiệp và luôn mang lại niềm tin cho khách hàng và ghi nhận sự đóng góp của chúng tôi cho xã hội...là luật sư bào chữa, tư vấn cho nhiều vụ án đỉnh điểm, quan trọng báo chí đưa tin, người dân quan tâm như vụ Ngân hàng Navibank liên quan Huyền Như Viettinbank, các vụ Giết Người do mâu thuẫn hát karaoke tại Bình Chánh, Bào chữa chủ tịch Huyện Đông Hòa – Phú Yên, Đại án Vụ cướp bitcoin 35 tỷ Long Thành- Dầu Dây, Bào chữa vụ Đại Án Đăng Kiểm, Bào chữa vụ đại án Khai thác Cát Cần giờ, Bào chữa bị cáo Huân không đeo khẩu trang mùa Covit, Vụ Nữ sinh Tân Bình bị cắt tai, bảo vệ cho MC Trấn Thành, Bào chữa, bảo vệ vụ "Bác sĩ khoa rút ống thở", Bảo vệ cho người cho thuê nhà vụ Công ty Thế giới Di Động không trả tiền thuê nhà mùa dịch covid, Tư vấn cho nghệ sĩ Thương Tín, bảo vệ vụ đổ xăng đốt 10 người tại TPHCM, Bảo vệ thành công vụ 1 bệnh nhân bị xông hơi chết tại nhà bè, các vụ Hiếp dâm, Dâm ô, Lừa Đảo, cưỡng đoạt, cướp, gây thương tích, tham ô, mua bán ma túy, cố ý làm trái, bào chữa vụ án cựu Cảnh sát Buôn Lậu và các bị cáo kiên quan, bào chữa vụ chiếm đoạt tiền công nghệ của nước Úc của bị can về công nghệ, bào chữa vụ Mua bán khẩu trang mùa covid, bào chữa nhiều vụ án ma túy, bào chữa vụ lợi dụng chức vụ quyền hạn của tổ chức tín dụng ngân hàng... .… và rất nhiều các vụ án khác về dân sự, kinh tế, thừa kế, đất đai, lao động, hành chính, doanh nghiệp.… luôn mang lại niềm tin cho khách hàng cũng như sự đóng góp tích cực sự công bằng, đi tìm công lý không biết mệt mỏi cho xã hội của luật sư chúng tôi..…là hãng luật tư vấn luật cho nhiều công ty Việt Nam và nước ngoài trên cả nước luôn mang lại niềm tin cho khách hàng cũng như sự đóng góp tích cực sự công bằng, đi tìm công lý không biết mệt mỏi cho xã hội của luật sư chúng tôi.

Chúng tôi hội đủ các luật sư chuyên về các lĩnh vực, kinh nghiệm, chuyên sâu như: hình sự, dân sự, kinh tế, thừa kế, hợp đồng, đất đai, ly hôn, dịch vụ nhà đất, di chúc, lao động…