Lời khai là gì?

Lời khai là lời trình bày của bị can, bị cáo, người bị hại, người bị tạm giam, tạm giữ, người làm chứng, người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan đến vụ án, nguyên đơn dân sự, bị đơn dân sự trong vụ án hình sự, trình bày những gì mà họ biết liên quan đến vụ án mà người này đã thực hiện hành vi phạm tội hoặc đã chứng kiến sự việc theo yêu cầu của Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát và Tòa án theo trình tự pháp luật quy định nhằm giải quyết vụ án một cách đúng đắn, khách quan.

Khi nào lời khai được xem là nguồn chứng cứ theo quy định pháp luật?

Căn cứ Điều 86 Bộ luật Tố tụng Hình sự năm 2015 có quy định: “Chứng cứ là những gì có thật, được thu thập theo trình tự, thủ tục do Bộ luật này quy định, được dùng làm căn cứ để xác định có hay không có hành vi phạm tội, người thực hiện hành vi phạm tội và những tình tiết khác có ý nghĩa trong việc giải quyết vụ án.”

Đồng thời tại Điều 87 Bộ luật Tố tụng Hình sự năm 2015 quy định chứng cứ được thu thập, xác định từ các nguồn sau:

•  Vật chứng;
•  Lời khai, lời trình bày;
•  Dữ liệu điện tử;
•  Kết luận giám định, định giá tài sản;
•  Biên bản trong hoạt động khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án;
•  Kết quả thực hiện ủy thác tư pháp và hợp tác quốc tế khác;
•  Các tài liệu, đồ vật khác.

Do đó, trong quá trình thu thập chứng cứ thì lời khai cũng được xem là một nguồn chứng cứ hợp pháp. Theo quy định pháp luật, lời khai được hiểu là những nội dung mà cơ quan công an thu thập được từ lời khai của bị can, bị cáo, bị hai, người làm chứng,….

Về lời khai có thể phân theo từng loại đối tượng cụ thể, từ đó thu được nguồn chứng cứ là các nội dung từ những khía cạnh khác nhau giúp khái quát vụ án một cách toàn diện, khách quan theo quy định tại Chương VI Bộ luật Tố tụng Hình sự năm 2015:

• Căn cứ theo lời khai của bị can, bị cáo: là lời trình bày về những tình tiết của vụ án hoặc lời nhận tội của bị can, bị cáo.

Lời khai của bị can, bị cáo chỉ có thể được coi là một nguồn chứng cứ và sẽ được tổng hợp lại chọn lọc những thông tin nếu phù hợp với các chứng cứ khác của vụ án.

• Căn cứ theo lời khai của người bị hại: là lời trình bày về những tình tiết của vụ án, quan hệ giữa họ với người bị bắt, người bị tạm giữ, bị can, bị cáo.

Những tình tiết do người bị hại trình bày không được dùng làm chứng cứ, nếu họ không thể nói rõ vì sao họ biết được tình tiết đó.

• Căn cứ lời khai của người bị bắt, bị tạm giữ: là lời trình bày về những tình tiết liên quan đến việc họ bị tình nghi thực hiện tội phạm.

• Căn cứ lời khai của người làm chứng: là lời trình bày về những gì mà họ biết, được nghe hoặc chứng kiến khi xảy ra vụ án, nhân thân của bị can, bị cáo, người bị hại, quan hệ giữa họ với người bị bắt, bị tạm giữ, bị hại.

Những tình tiết do người làm chứng trình bày sẽ được xem là một nguồn chứng cứ nếu cơ quan công an xác minh được tính chân thật của lời khai phù hợp với hoàn cảnh thực tế;

• Căn cứ lời khai của người tố giác, báo tin về tội phạm: là lời trình bày của người tố giác, người báo tin về tội phạm hoặc hành vi phạm tội trình bày những tình tiết liên quan đến việc họ tố giác, báo tin về tội phạm;

• Căn cứ lời khai của người có quyền và nghĩa vụ liên quan đến vụ án: lời trình bày của người có quyền, nghĩa vụ liên quan là những tình tiết trực tiếp liên quan đến quyền lợi, nghĩa vụ của họ.

Những tình tiết do người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trình bày không được dùng làm chứng cứ nếu họ không thể nói rõ vì sao biết được tình tiết đó.

• Căn cứ lời khai của người bị giữ trong trường hợp khẩn cấp, ngươi bị tố giác, người bị kiến nghị khởi tố, người phạm tội tự thú, đầu thú, người bị bắt, bị tạm giữ: lời trình bày của những đối tượng kể trên chính là những tình tiết liên quan đến việc họ bị nghi thực hiện tội phạm.

Như vậy, theo quy định pháp luật thì lời khai cũng được xem là một nguồn chứng cứ khi cơ quan công an, cơ quan điều tra tiến hành thu thập theo trình tự nhằm giải quyết các vụ án.

Lưu ý: Việc lấy lời khai không thể xem là căn cứ duy nhất hoặc là nguồn căn cứ chính xác nhất để xác định tội phạm hay để định tội một chủ thể hay pháp nhân nào đó.

Quy định đối với người bào chữa khi lấy lời khai của người bị bắt, người bị tạm giữ, tạm giam, bị can

Theo quy định tại Khoản 1 Điều 72 Bộ luật Tố tụng Hình sự năm 2015 thì “Người bào chữa là người được người bị buộc tội nhờ bào chữa hoặc cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng chỉ định và được cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng tiếp nhận việc đăng ký bào chữa”.

Người bào chữa có thể là: Luật sư; người đại diện của người bị buộc tội; bào chữa viên nhân dân; trợ giúp viên pháp lý trong trường hợp người bị buộc tội thuộc đối tượng được trợ giúp pháp lý.

Căn cứ điểm b, c Khoản 1 Điều 73 Bộ luật Tố tụng Hình sự năm 2015, Khoản 3 Điều 11 Thông tư 46/2019/TT-BCA có các quy định đối với người bào chữa khi lấy lời khai của người bị bắt, người bị tạm giữ, tạm giam, bị can như sau:

- Người bào chữa có mặt khi lấy lời khai của người bị bắt, bị tạm giữ, khi hỏi cung bị can. Sau mỗi lần lấy lời khai của người có thẩm quyền kết thúc thì người bào chữa có thể hỏi người bị bắt, người bị tạm giữ, bị can.

- Được hỏi người bị bắt, người bị tạm giữ, bị can nếu người có thẩm quyền tiến hành lấy lời khai, hỏi cung đồng ý. Phải ghi câu hỏi của người bào chữa, câu trả lời người bị bắt, người bị tạm giữ, bị can vào biên bản lấy lời khai. Khi kết thúc việc lấy lời khai, hỏi cung bị can, Điều tra viên, Cán bộ điều tra phải đọc lại hoặc đưa cho người bào chữa đọc lại biên bản lấy lời khai, biên bản hỏi cung. Sau khi xác nhận đúng nội dung câu hỏi của người bào chữa, câu trả lời của người bị bắt, người bị tạm giữ, bị can thì Điều tra viên, Cán bộ điều tra yêu cầu người bào chữa ký vào biên bản. 

Trường hợp biên bản ghi chưa đầy đủ, chưa chính xác nội dung câu hỏi và câu trả lời, người bào chữa có quyền đề nghị sửa đổi, bổ sung hoặc ghi ý kiến của mình trước khi ký vào biên bản.

- Người bào chữa được cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng báo trước về thời gian, địa điểm lấy lời khai, hỏi cung và thời gian, địa điểm tiến hành hoạt động điều tra khác theo quy định pháp luật....

Luật sư Trần Minh Hùng – Tốt nghiệp đại học Luật TPHCM, tốt nghiệp Học viện Tư Pháp, Tốt nghiệp Luật sư, thuộc Đoàn LS TPHCM, Thuộc Liên đoàn LSVN là một trong những luật sư sáng lập văn phòng luật, giàu kinh nghiệm về kiến thức và thực tiễn đã dành nhiều thắng lợi vụ kiện và quan trọng luật sư Hùng luôn coi trọng chữ Tâm của nghề luật sư và trách nhiệm đối với xã hội nên đã được nhiều hãng báo chí, truyền thông, Đài truyền hình, Đài tiếng nói Việt nam phỏng vấn pháp luật,  nhiều lĩnh vực quan trọng liên quan đến đời sống. Luật sư Trần Minh Hùng là đối tác tư vấn pháp luật được nhiều hãng truyền thông, báo chí trong nước  tin tưởng với nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực tư vấn trên VOV Giao Thông – Đài tiếng nói Việt Nam, Đài phát thanh VOH TPHCM, Đài truyền hình TP.HCM (HTV), Đài truyền hình Việt Nam (VTV), Truyền hình SCTV, THĐN, Truyền hình Quốc Hội VN, Truyền hình Công an ANTV, Đài truyền hình Vĩnh Long, Đài phát thanh kiên giang, Đài Bình Dương, Truyền hình Quốc Phòng, VTC... và các hãng báo chí trên cả nước, được các tổ chức, trường Đại học Luật TP.HCM mời làm giám khảo các cuộc thi Phiên tòa giả định với Đại học cảnh sát, mời làm chuyên gia ý kiến về các sự kiện lớn, được mời dạy bồi dưỡng nghiệp vụ cho các luật sư……là đối tác tư vấn luật của các hãng truyền thong, các tổ chức, xã hội uy tín và chuyên nghiệp và luôn mang lại niềm tin cho khách hàng và ghi nhận sự đóng góp của chúng tôi cho xã hội...là luật sư bào chữa, tư vấn cho nhiều vụ án đỉnh điểm, quan trọng báo chí đưa tin, người dân quan tâm như vụ Ngân hàng Navibank liên quan Huyền Như Viettinbank, các vụ Giết Người do mâu thuẫn hát karaoke tại Bình Chánh, Bào chữa chủ tịch Huyện Đông Hòa – Phú Yên, Đại án Vụ cướp bitcoin 35 tỷ Long Thành- Dầu Dây, Bào chữa vụ Đại Án Đăng Kiểm, Bào chữa vụ đại án Khai thác Cát Cần giờ, Bào chữa bị cáo Huân không đeo khẩu trang mùa Covit, Vụ Nữ sinh Tân Bình bị cắt tai, bảo vệ cho MC Trấn Thành, Bào chữa, bảo vệ vụ "Bác sĩ khoa rút ống thở", Bảo vệ cho người cho thuê nhà vụ Công ty Thế giới Di Động không trả tiền thuê nhà mùa dịch covid, Tư vấn cho nghệ sĩ Thương Tín, bảo vệ vụ đổ xăng đốt 10 người tại TPHCM, Bảo vệ thành công vụ 1 bệnh nhân bị xông hơi chết tại nhà bè, các vụ Hiếp dâm, Dâm ô, Lừa Đảo, cưỡng đoạt, cướp, gây thương tích, tham ô, mua bán ma túy, cố ý làm trái, bào chữa vụ án cựu Cảnh sát Buôn Lậu và các bị cáo kiên quan, bào chữa vụ chiếm đoạt tiền công nghệ của nước Úc của bị can về công nghệ, bào chữa vụ Mua bán khẩu trang mùa covid, bào chữa nhiều vụ án ma túy, bào chữa vụ lợi dụng chức vụ quyền hạn của tổ chức tín dụng ngân hàng... .… và rất nhiều các vụ án khác về dân sự, kinh tế, thừa kế, đất đai, lao động, hành chính, doanh nghiệp.… luôn mang lại niềm tin cho khách hàng cũng như sự đóng góp tích cực sự công bằng, đi tìm công lý không biết mệt mỏi cho xã hội của luật sư chúng tôi..…là hãng luật tư vấn luật cho nhiều công ty Việt Nam và nước ngoài trên cả nước luôn mang lại niềm tin cho khách hàng cũng như sự đóng góp tích cực sự công bằng, đi tìm công lý không biết mệt mỏi cho xã hội của luật sư chúng tôi.

Chúng tôi hội đủ các luật sư chuyên về các lĩnh vực, kinh nghiệm, chuyên sâu như: hình sự, dân sự, kinh tế, thừa kế, hợp đồng, đất đai, ly hôn, dịch vụ nhà đất, di chúc, lao động…