1. Căn cứ pháp lý

Luật Thuế thu nhập cá nhân năm 2007 sửa đổi, bổ sung năm 2012

Nghị định số 140/2016/NĐ-CP về lệ phí trước bạ

2. Nội dung tư vấn

Để đảm bảo công bằng xã hội, góp phần tăng nguồn thu cho ngân sách nhà nước, khi chuyển nhượng quyền sử dụng đất, các bên phải nộp thuế thu nhập cá nhân, lệ phí trước bạ tại cơ quan thuế để hoàn tất thủ tục sang tên. Bởi trong quan hệ chuyển nhượng quyền sử dụng đất, một trong các bên nhận được một khoản thu nhập có giá trị tương ứng quyền sử dụng đất chuyển nhượng.

Thứ nhất, về thuế thu nhập cá nhân

Thuế thu nhập cá nhân được hiểu là loại thuế đánh trên phần thu nhập cao hơn mức khởi điểm thu nhập chịu thuế, theo đó, thuế thu nhập cá nhân là khoản tiền mà người có thu nhập phải trích nộp một phần tiền lương hoặc từ thu nhập khác vào ngân sách nhà nước. Pháp luật về thuế thu nhập cá nhân quy định thu nhập từ chuyển nhượng bất đổng sản là thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân. Tuy nhiên, không phải trường hợp nào cá nhân chuyển nhượng quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà hoặc tài sản gắn liền với đất, quyền thuê đất, thuê mặt nước cũng phải chịu thuế thu nhập cá nhân. Điều 4 Luật Thuế thu nhập cá nhân năm 2007 sửa đổi, bổ sung năm 2012 quy định về các trường hợp được miễn thuế khi chuyển nhượng bất động sản như sau:

Một là, thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản giữa: cha đẻ, mẹ đẻ với con đẻ; cha nuôi, mẹ nuôi với con nuôi; cha chồng, mẹ chồng với con dâu; cha vợ, mẹ vợ với con rể; ông nội, bà nội với cháu nội; ông ngoại, bà ngoại với cháu ngoại; vợ với chồng và anh, chị, em ruột với nhau.

Hai là, thu nhập từ chuyển nhượng nhà ở, quyền sử dụng đất ở và tài sản gắn liền với đất của cá nhân chỉ có một nhà ở, đất ở duy nhất.

Trường hợp này, sau khi cá nhân có nhà thực hiện chuyển nhượng sẽ mất một khoản chi phí nhất định để mua hoặc thuê nhà ở, quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất của tổ chức, cá nhân khác. Do đó, Nhà nước miễn thuế thu nhập cá nhân đối với đối tượng này.

Ba là, thu nhập từ nhận thừa kế, quà tặng là bất động sản giữa vợ với chồng; cha đẻ, mẹ đẻ với con đẻ; cha nuôi, mẹ nuôi với con nuôi; cha chồng, mẹ chồng với con dâu; cha vợ, mẹ vợ với con rể; ông nội, bà nội với cháu nội; ông ngoại, bà ngoại với cháu ngoại; anh, chị, em ruột với nhau.

Thứ hai, về lệ phí trước bạ

Đất đai, nhà ở là đối tượng chịu lệ phí trước bạ. Các cá nhân khi chuyển nhượng quyền sử dụng đất; nhà và tài sản khác gắn liền với đất khi làm thủ tục sang tên tại cơ quan có thẩm quyền phải nộp lệ phí trước bạ, trừ những trường hợp được miễn lệ phí trước bạ, đó là:

“Nhà, đất nhận thừa kế hoặc là quà tặng giữa: Vợ với chồng; cha đẻ, mẹ đẻ với con đẻ; cha nuôi, mẹ nuôi với con nuôi; cha chồng, mẹ chồng với con dâu; cha vợ, mẹ vợ với con rể; ông nội, bà nội với cháu nội; ông ngoại, bà ngoại với cháu ngoại; anh, chị, em ruột với nhau nay được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất” (Khoản 10 Điều 9 Nghị định số 140/2016/NĐ-CP).

Như vậy, không phải trường hợp nào cá nhân chuyển nhượng bất động sản cũng phải nộp thuế thu nhập cá nhân, lệ phí trước bạ. Do đó, trong trường hợp của bạn, vì thông tin bạn cung cấp không đủ, nên chúng tôi xin tư vấn đến bạn hai trường hợp có thể xảy ra:

Trường hợp 1: Đất là tài sản riêng của em trai bạn

Em trại bạn và bạn có quan hệ chị, em ruột tặng cho bạn quyền sử dụng đất, do đó, bạn sẽ không có nghĩa vụ phải nộp thuế thu nhập cá nhân và lệ phí trước bạ.

Trường hợp 2: Em trai bạn đã có gia đình và thửa đất đó là tài sản chung của vợ chồng em trai bạn.

Do đất trong trường hợp này là tài sản chung của vợ chồng em trai bạn, nên ½ giá trị quyền sử dụng đất là thuộc về vợ của em trai bạn. Vì vậy, đối với ½ giá trị quyền sử dụng đất thuộc sở hữu của em dâu bạn, không thuộc trường hợp được miễn thuế bạn sẽ có nghĩa vụ nộp thuế thu nhập cá nhân và lệ phí trước bạ.