Tội hiếp dâm theo luật hình sự

Tội hiếp dâm là tội phạm có cấu thành tội phạm hình thức, nghĩa là pháp luật chỉ quy định hành vi phạm tội mà không quy định hậu quả xảy ra. Vì vậy đối tội danh này sẽ căn cứ vào những hành vi gây nguy hiểm cho người bị hại. Căn cứ để định danh và truy cứu trách nhiệm hình sự ngay cả khi hậu quả chưa xảy ra.

BLHS năm 2015 tội hiếp dâm

Cơ sở pháp lý: Điều 141 BLHS năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017:

“Người nào dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực hoặc lợi dụng tình trạng không thể tự vệ được của nạn nhân hoặc bằng thủ đoạn khác giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác trái với ý muốn của nạn nhân, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm.”

• Theo quy định tại Điều 111 của BLHS năm 1999, hành vi xâm hại tình dục nạn nhân trái ý muốn ở tội hiếp dâm được thể hiện qua hành vi giao cấu, tức là hành vi nhằm thỏa mãn tình dục, được thực hiện giữa hai chủ thể là nam giới và nữ giới.
• Theo quy định tại Điều 141 BLHS năm 2015 thì hành vi giao cấu không còn là hành vi duy nhất cấu thành nên tội hiếp dâm. Cụ thể như:

Thứ nhất, về khách thể của tội hiếp dâm:

Trong các tội liên quan đến sức khỏe, danh dự, nhân phẩm thì tội hiếp dâm là tội nghiêm trọng, nó đã xâm hại đến quyền tự do trong quan hệ tình dục, sức khỏe, danh dự của người bị hại.

BLHS năm 2015 đã có nhiều sửa đổi phù hợp với thực tiễn, cụ thể: Hành vi hiếp dâm không chỉ nằm ở hành vi giao cấu mà còn là các hành vi quan hệ tình dục khác thì có thể hiểu nạn nhân của tội hiếp dâm có thể là nữ giới hoặc nam giới. Nghĩa là nam giới cũng có thể trở thành nạn nhân của tội hiếp dâm.

Thứ hai, chủ thể của tội hiếp dâm:

Căn cứ pháp lý: Điều 5, Điều 12, Điều 141 BLHS năm 2015.

– Công dân Việt Nam, người nước ngoài, người không quốc tịch.

– Người từ đủ 14 tuổi trở lên.

Theo quy định mới tại BLHS năm 2015, thì chủ thể phạm tội có thể bao gồm cả nam giới và nữ giới. Như vậy, người nào có đủ năng lực trách nhiệm hình sự mà dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực hoặc lợi dụng tình trạng không thể tự vệ được của nạn nhân. Hoặc bằng thủ đoạn khác giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác trái với ý muốn của nạn nhân thì đều có thể trở thành chủ thể phạm tội của tội hiếp dâm.

Thứ ba, Mặt khách quan của tội hiếp dâm:

Hành vi khách quan:

• Dùng vũ lực là người phạm tội dùng hành động ( ví dụ như đánh, đấm, bịt miệng,…), làm cho nạn nhân không có khả năng kháng cự.
• Đe dọa dùng vũ lực: Là làm cho ý chí của nạn nhân bị tê liệt buộc họ phải giao cấu mà không dám kháng cự như dọa giết, dọa đánh..
• Tình trạng không thể chống cự của nạn nhân có thể là nạn nhân mắc chứng bệnh tâm thần không thể tự chủ, bị uống say,… hoặc người phạm tội gây ra như cho nạn nhân uống thuốc mê, thuốc ngủ,…
• Kẻ phạm tội có hành vi dùng thủ đoạn khác để giao cấu với nạn nhân.
  Ví dụ: Kẻ phạm tội lừa cho nạn nhân uống rượu say, thuốc mê, thuốc kích dục… làm cho nạn nhân tạm thời rơi vào tình trạng không thể nhận thức và điều khiển hành vi để giao cấu với nạn nhân.
• Mối quan hệ nhân quả giữa hành vi và hậu quả: Mục đích của người phạm tội là nhằm thỏa mãn nhu cầu tình dục của bản thân và làm trái với ý muốn của nạn nhân.

Bộ luật hình sự 2015

Thứ tư, mặt chủ quan của tội hiếp dâm:

Lỗi của người phạm tội là lỗi cố ý trực tiếp. Người phạm tội biết hành vi giao cấu của mình là trái ý muốn nạn nhân nhưng vẫn mong muốn thực hiện hành vi đó.

Thứ năm, Về hình phạt:

Hình phạt chính:

Cơ sở pháp lý: Khoản 2, khoản 3, khoản 4, khoản 5 Điều 141 BLHS năm 2015:

“Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 07 năm đến 15 năm:

1. a) Có tổ chức;
2. b) Đối với người mà người phạm tội có trách nhiệm chăm sóc, giáo dục, chữa bệnh;
3. c) Nhiều người hiếp một người;
4. d) Phạm tội 02 lần trở lên;

đ) Đối với 02 người trở lên;

1. e) Có tính chất loạn luân;
2. g) Làm nạn nhân có thai;
3. h) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của nạn nhân mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% đến 60%;
4. i) Gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân từ 11% đến 45%;
5. k) Tái phạm nguy hiểm.
6. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 12 năm đến 20 năm hoặc tù chung thân:
7. a) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của nạn nhân mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên;
8. b) Biết mình bị nhiễm HIV mà vẫn phạm tội;
9. c) Gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân 46% trở lên;
10. d) Làm nạn nhân chết hoặc tự sát.
11. Phạm tội đối với người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 10 năm.

Phạm tội thuộc một trong các trường hợp quy định tại khoản 2 hoặc khoản 3 Điều này, thì bị xử phạt theo mức hình phạt quy định tại các khoản đó

    12.Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.”

Hình phạt bổ sung:

* Căn cứ pháp lý: Điều 32, Điều 141 – BLHS năm 2015

Ngoài hình phạt chính, người phạm tội hiếp dâm có thể bị áp dụng một hoặc một số hình phạt bổ sung sau: Cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định; Cấm cư trú; Quản chế; Tước một số quyền công dân; Tịch thu tài sản; Phạt tiền, khi không áp dụng là hình phạt chính; Trục xuất, khi không áp dụng là hình phạt chính.

Trân trọng.

LS TRÀN MINH HÙNG CHUYÊN GIA TƯ VẤN LUẬT TRÊN HTV, VTV, THVL1...

ĐOÀN LUẬT SƯ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
VPLS GIA ĐÌNH (Luật sư Thành Phố)