1. Thưa luật sư, ông đánh giá như thế nào về việc bổ sung nguyên tắc không hồi tố về điều kiện đầu tư trong kinh doanh trong dự thảo sửa đổi luật doanh nghiệp mới đây?

2. Theo ông, điểm mới trong dự thảo Luật Doanh nghiệp này nên quy định như nào để đi vào trọng tâm và triển khai có hiệu quả?

Trả lời:

1.      Theo dự kiến Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã hoàn thiện hồ sơ dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư và Luật Doanh nghiệp chuẩn bị tổ chức lấy ý kiến, trong đó có sự bổ sung nguyên tắc không hồi tố về điều kiện đầu tư trong trường hợp pháp luật, chính sách thay đổi làm ảnh hưởng bất lợi đến điều kiện đầu tư đã áp dụng đối với nhà đầu tư.

Nguyên tắc Bất hồi tố (không hồi tố) nghĩa là văn bản quy phạm pháp luật chỉ có hiệu lực điều chỉnh đối với những quan hệ xã hội phát sinh từ khi văn bản đó có hiệu lực, nó không có hiệu lực ngược lại thời gian (hồi tố).

Như vậy, khi áp dụng nguyên tắc bất hồi tố trong điều kiện đầu tư trong kinh doanh, nhà đầu tư sẽ không buộc phải đáp ứng thêm những điều kiện đầu tư mới quy định trong trường hợp chính sách pháp luật có sự thay đổi bên cạnh những điều kiện đầu tư mà nhà đầu tư đã đáp ứng theo quy định của pháp luật tại thời điểm đầu tư.

Việc quy định nguyên tắc trên là cần thiết, sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu tư trong trường hợp sự thay đổi chính sách quy định những điều kiện chặt chẽ hơn, buộc nhà đầu tư phải đáp ứng những thêm điều kiện bổ sung/ hoặc thay đổi một số điều kiện mới được tiếp tục dự án đầu tư, điều này sẽ gây gián đoạn, trì trệ hoạt động đầu tư. Đồng thời, nếu áp dụng nguyên tắc hồi tố, việc buộc nhà đầu tư phải luôn trong tình trạng phải đáp ứng liên tục các điều kiện đầu tư mới trong tình hình kinh tế-xã hội chính sách luôn thay đổi, đổi mới sẽ khiến nhà đầu tư hoạt động không hiệu quả, gây ra tình trạng tâm lí e ngại đầu tư cho các nhà đầu tư trong nước cũng như các nhà đầu tư nước ngoài.

2.      Dự thảo luật Doanh nghiệp và luật Đầu tư chú trọng vào việc sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ những ngành nghề kinh doanh có điều kiện, quy định về thủ tục đầu tư kinh doanh, phân cấp thẩm quyền quyết định chủ trương, hồ sơ trình tự thủ tục, thủ tục quyết định chủ trương đầu tư, điều kiên thủ tục thành lập doanh nghiệp,… Việc quy định các vấn đề trên cần cụ thể và rõ ràng, phù hợp với thực tế, tránh sự chồng chéo giữa các quy định, về thẩm quyền của cơ quan nhà nước. Đồng thời, để thuận lợi cho hoạt động kinh doanh cũng như đầu tư, cần quy định trình tự và thời gian thực hiện thủ tục tinh gọn và nhanh chóng, rút ngắn thời gian cho các hoạt động trên, tránh sự kéo dài thời gian cũng như phát sinh những thủ tục hành chính không cần thiết.