Trước đây tôi đã có những bài viết về tài sản chung vợ chồng và việc chia tài sản khi ly hôn. Vấn đề chia tài sản chủ yếu là đặt ra với tài sản chung, vì có chung thì mới phải chia. Còn tài sản riêng của bên nào vẫn thuộc về bên đó, đơn giản là như vậy. Thế nhưng khi gặp phải trường hợp bạn không xác định được đó là tài sản chung hay tài sản riêng theo quy định, hoặc bên thì cho rằng đó là tài sản riêng, bên lại cho rằng đó là tài sản chung, thì phải làm cách nào để chứng minh? Bài viết hôm nay tôi sẽ phân tích về vấn đề này

Trước tiên để chứng minh là tài sản riêng, bạn cần biết những tài sản nào là tài sản riêng của mình đã. Theo quy định của pháp luật, tài sản riêng của vợ chồng là những loại tài sản sau:

(Tôi tự chia nhóm để các bạn dễ hình dung hơn)

Ngoài ra, hãy đọc qua nội dung các quy định sau:

• Trong trường hợp có sự sáp nhập, trộn lẫn giữa tài sản riêng với tài sản chung mà vợ, chồng có yêu cầu về chia tài sản thì được thanh toán phần giá trị tài sản của mình đóng góp vào khối tài sản đó, trừ trường hợp vợ chồng có thỏa thuận khác.
• Từ thời điểm việc chia tài sản chung của vợ chồng có hiệu lực, nếu tài sản có được từ việc khai thác tài sản riêng của vợ, chồng mà không xác định được đó là thu nhập do lao động, hoạt động sản xuất, kinh doanh của vợ, chồng hay là hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng đó thì thuộc sở hữu chung của vợ chồng.

Như vậy, cách xác định tài sản riêng của vợ, chồng cũng đơn giản và dễ hiểu phải không, chỉ cần nhớ câu này là bạn có thể xác định được, đó là: Nguồn gốc và thời điểm của tài sản. Và việc chứng minh tài sản riêng cũng không ngoài cách xác định đó: xác định nguồn gốc của tài sản và thời điểm chủ sở hữu có tài sản đó

Trong tố tụng dân sự về tài sản riêng, bên có nghĩa vụ chứng minh lớn hơn chính là bên cho rằng đó là tài sản riêng của mình, bởi vì pháp luật quy định như sau:

Trong trường hợp không có căn cứ để chứng minh tài sản mà vợ, chồng đang có tranh chấp là tài sản riêng của mỗi bên thì tài sản đó được coi là tài sản chung.

• Vậy thì, khi muốn chứng minh một tài sản là tài sản riêng của mình, bạn nên làm gì?

Trước tiên bạn hãy xét đến nguồn gốc, tài sản đó có được là bắt đầu từ đâu, của ông bà tổ tiên bạn để lại hay của bố mẹ cho bạn, nếu tài sản đó được mua bằng tiền thì tiền đó là từ đâu mà có, nếu tài sản đó được tạo ra thì tạo ra từ nguồn nào, có phải từ tài sản riêng của bạn hay không, đã có cơ quan nào xác nhận là tài sản riêng của bạn hay chưa?… Có văn bản nào chứng minh hay ai sẽ làm chứng cho bạn về những vấn đề này?

Nói chung nguồn gốc mỗi tài sản đều rất đa dạng và phong phú nên để nói chi tiết, cụ thể và đầy đủ thì không thể nói hết được. Chưa kể khi ra Tòa án còn có lập luận của các bên, quan điểm của thẩm phán và nhiều yếu tố khác tác động nữa.

Vậy nên khi gặp trường hợp cụ thể, ngoài việc đối chiếu với các quy định pháp luật để xác định, thiết nghĩ bạn cũng nên nhờ sự tư vấn và trợ giúp của các luật sư và chuyên gia tư vấn có thể giúp bạn hiểu rõ và yên tâm hơn.

Vấn đề chứng minh thứ 2 đơn giản hơn một chút, đó là thời điểm bạn có tài sản, tức là thời điểm bạn được cho, tặng, được nhận thừa kế, thời điểm tài sản được tạo ra, thời điểm tài sản bắt đầu là của bạn… Đơn giản là bạn hãy xác định thời điểm này là trước hay sau khi 2 vợ chồng đăng ký kết hôn. Vậy thôi.

Thế nhưng, tất cả những điều chứng minh trên đều không còn ý nghĩa hay giá trị nào nữa nếu như: CÓ THỎA THUẬN HỢP PHÁP KHÁC, đó là các thỏa thuận:

• Thỏa thuận chế độ tài sản vợ chồng trước khi kết hôn
• Thỏa thuận chia tài sản vợ chồng trong thời kỳ hôn nhân
• Thỏa thuận về tài sản khác theo quy định

Điều này có nghĩa là, cho dù tài sản đó về mặt pháp lý có nguồn gốc và thời điểm rất rõ ràng là tài sản riêng của bạn, bạn có đầy đủ giấy tờ, căn cứ hợp pháp để chứng minh nhưng nếu như trước đó bạn đã từng ký một hoặc các thỏa thuận mà tôi nêu trên và tại thời điểm cần chứng minh thì các thỏa thuận đó vẫn đang có hiệu lực pháp luật thì bạn không cần làm gì nhiều nữa, đó là tài sản chung hay riêng thì cứ theo thỏa thuận đó để xác định thôi.

Đó là lý do tại sao tôi lại phải nhấn mạnh và làm nổi bật câu này trong bài viết. Pháp luật vẫn đặt quyền tự thỏa thuận của vợ chồng ở vị trí cao nhất và được tôn trọng nhất. Vậy nên, cách tốt nhất để phòng tránh tranh chấp và hạn chế rủi ro đó là hãy thỏa thuận trước với nhau thôi. Nói một câu đơn giản vậy, nhưng tôi biết rằng để thực hiện thì không dễ dàng chút nào, bởi vì sao thì có lẽ ai cũng đã hiểu rồi.

Hy vọng bài viết này sẽ phần nào giúp ích cho những ai quan tâm. Nếu có ý kiến hay câu hỏi liên quan, các bạn có thể gửi phản hồi ở dưới bài viết này, hoặc liên hệ với chúng tôi để được tư vấn và giải đáp.

Trân trọng.

LS TRẦN MINH HÙNG

Chúng tôi là hãng luật tổng hợp nhiều đội ngũ luật sư giỏi, luật gia, thạc sỹ, chuyên viên, cộng tác viên có trình độ cao, năng lực chuyên môn cao, có kinh nghiệm, kiến thức hiểu biết rộng, kỹ năng tư vấn chuyên nghiệp, đặc biệt có trách nhiệm và đạo đức trong nghề nghiệp. Chúng tôi quan niệm Luật sư là nghề cao quý- cao quý vì nghề luật sư là nghề tìm công bằng và công lý cho xã hội. Luật sư bảo vệ cho những nạn nhân, tội phạm, và những người bị oan sai. Nghề luật sư là nghề rất nguy hiểm và khó khăn dù bào chữa, bảo vệ cho bất kỳ ai thì luật sư luôn gặp nguy hiểm vì sự thù hằn của bên đối lập. Do vậy để làm được luật sư thì phải có tâm, có đạo đức, có tài năng và phải đam mê nghề nghiệp, yêu nghề, chấp nhận có khăn, hy sinh và chấp nhận nguy hiểm. Nếu sợ nguy hiểm, sợ ảnh hưởng đến công việc, cuộc sống của mình và gia đình thì rất khó hành nghề luật sư đúng nghĩa. Niềm vui của luật sư là khi giải oan được cho thân chủ, giúp được cho thân chủ, đem lại công bằng, công lý cho thân chủ nhằm góp phần đem lại công bằng cho xã hội. 

     Luật sư Trần Minh Hùng Trưởng văn phòng Luật sư Gia Đình- Luật sư sáng lập luật sư Gia Đình có nhiều năm kinh nghiệm tranh tụng, tư vấn được rất nhiều hãng truyền thông tin tưởng với nhiều năm và thường xuyên cố vấn pháp lý, tư vấn pháp luật trên các Kênh truyền hình uy tín như:  Đài Truyền hình TPHCM (HTV), Đài truyền hình Vĩnh Long, Tư vấn luật trên Đài tiếng nói Việt Nam, Đài truyền hình cáp VTC, Đài VOV Giao Thông, Đài tiếng nói Việt Nam, Đài phát thanh Kiên Giang, Truyền hình Quốc Hội, Báo Pháp luật TPHCM, Báo tuổi trẻ đời sống, Báo đời sống và pháp luật, Báo Dân trí, Báo Vnxpress, Báo công an nhân dân và các hãng báo chí trên cả nước... là luật sư được Trường Đại học luật TP.HCM mời làm giám khảo cho nhiều cuộc thi Phiên tòa giả định cấp trường ĐHL, Cấp Quốc Gia, học thuật với trường Cảnh sát nhân dân, Nhiều trường đại học uy tín và chuyên gia pháp luật cho các hãng truyền thông uy tín. Là Luật sư  bào chữa, tư vấn cho nhiều vụ án đỉnh điểm, quan trọng nổi tiếng trên cả nước được báo chí đưa tin, người dân quan tâm như vụ Đại án Ngân hàng Navibank liên quan Huyền Như và Viettinbank, các vụi Giết Người, Hiếp dâm, Dâm ô, Lừa Đảo, gây thương tích, tham ô, cố ý làm trái.… và các vụ án khác về dân sự, kinh tế, thừa kế, đất đai, lao động, hành chính, doanh nghiệp.… luôn mang lại niềm tin cho khách hàng cũng như sự đóng góp tích cực sự công bằng, đi tìm công lý không biết mệt mỏi cho xã hội của luật sư chúng tôi.

Trân trọng cảm ơn.