Câu 1: Thưa luật sư là việc sản xuất và buôn bán các loại mỹ phẩm được quy định như thế nào và cần tuân thủ những điều kiện gì?

Các sản phẩm mỹ phẩm của các hãng uy tín được nghiên cứu ký lưỡng trước khi tung ra thị trường, thành phần sản phẩm được đo đạc, tính toán, định lượng chuẩn tới từng miligram. Trong khi nhiều sản phẩm handmade hiện nay bản thân người chế tạo thậm chí còn chưa được đào tạo về ngành hóa sinh, kiến thức về sản phẩm còn hạn chế. Nhiều người mới chỉ học lõm vài công thức trên mạng đã tự chế mỹ phẩm tung ra thị trường.

Tại Điều 13 thông tư số 06/2011 về quản lý mỹ phẩm quy định Yêu cầu về an toàn sản phẩm mỹ phẩm như sau:

Các tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm đưa sản phẩm mỹ phẩm ra thị trường phải đảm bảo các sản phẩm của mình không có hại đối với sức khoẻ con người khi được dùng trong những điều kiện bình thường hoặc những điều kiện thích hợp được hướng dẫn, phù hợp với dạng bào chế, thông tin ghi trên nhãn, hướng dẫn sử dụng, thận trọng đặc biệt, cũng như các thông tin khác cung cấp bởi nhà sản xuất hoặc chủ sở hữu sản phẩm.

Nhà sản xuất, chủ sở hữu sản phẩm phải đánh giá tính an toàn trên mỗi sản phẩm mỹ phẩm theo Hướng dẫn đánh giá tính an toàn mỹ phẩm của ASEAN. Giới hạn kim loại nặng và vi sinh vật trong mỹ phẩm phải đáp ứng yêu cầu của ASEAN quy định tại Phụ lục số 06-MP. Thành phần công thức mỹ phẩm phải đáp ứng theo các Phụ lục (Annexes) - bản mới nhất của Hiệp định mỹ phẩm ASEAN (địa chỉ truy cập: www.dav.gov.vn hoặc www.aseansec.org).

Điều 48. Trách nhiệm của tổ chức, cá nhân sản xuất, buôn bán, nhập khẩu mỹ phẩm để lưu thông trên thị trường Việt Nam

1. Tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm đưa sản phẩm mỹ phẩm ra thị trường phải chịu hoàn toàn trách nhiệm về các nội dung kê khai trong Phiếu công bố sản phẩm mỹ phẩm, chịu hoàn toàn trách nhiệm về tính an toàn, hiệu quả và chất lượng sản phẩm, đảm bảo rằng sản phẩm đưa ra lưu thông đáp ứng tất cả các yêu cầu của Hiệp định mỹ phẩm ASEAN và các Phụ lục kèm theo.

2. Tổ chức, cá nhân đưa sản phẩm mỹ phẩm lưu hành trên thị trường có trách nhiệm theo dõi, phát hiện và thu hồi ngay mỹ phẩm không đạt tiêu chuẩn chất lượng, thực hiện thông báo thu hồi của cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền, báo cáo về việc thu hồi mỹ phẩm gửi cơ quan nhà nước có thẩm quyền; giải quyết kịp thời khiếu nại của khách hàng về chất lượng mỹ phẩm, bồi thường thiệt hại cho khách hàng theo quy định của pháp luật. Đồng thời, phải hoàn trả lại tiền cho người mua hàng và các chi phí phát sinh trong quá trình bảo quản, vận chuyển, lưu thông sản phẩm.

3. Trường hợp phát hiện những tác dụng phụ trầm trọng ảnh hưởng đến tính mạng người tiêu dùng do chất lượng sản phẩm mỹ phẩm, tổ chức và cá nhân đưa sản phẩm ra thị trường phải báo cáo tới Cục Quản lý dược - Bộ Y tế trong vòng 07 ngày kể từ ngày nhận được thông tin đầu tiên về tác dụng phụ này theo mẫu tại Phụ lục số 18-MP. Báo cáo chi tiết về tác dụng phụ trầm trọng này phải được gửi về Cục Quản lý dược - Bộ Y tế trong vòng 08 ngày tiếp theo.

4. Tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm đưa sản phẩm ra thị trường phải lưu giữ Hồ sơ thông tin sản phẩm (PIF) trong thời gian tối thiểu 03 năm kể từ khi lô sản xuất cuối cùng được đưa ra thị trường và xuất trình khi cơ quan chức năng kiểm tra, thanh tra yêu cầu.

5. Các đơn vị sản xuất mỹ phẩm phải triển khai áp dụng và đáp ứng các nguyên tắc, tiêu chuẩn "Thực hành tốt sản xuất mỹ phẩm" của Hiệp hội các nước Đông Nam Á (CGMP-ASEAN).

6. Tổ chức, cá nhân kinh doanh mỹ phẩm phải thực hiện các yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền trong việc kiểm tra, thanh tra về chất lượng mỹ phẩm, thu hồi mỹ phẩm vi phạm và được quyền khiếu nại về kết luận và hình thức xử lý vi phạm theo quy định của pháp luật về khiếu nại, tố cáo.

7. Tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm đưa sản phẩm ra thị trường phải tuân thủ các quy định và luật pháp Việt Nam về sở hữu trí tuệ. Khi có kết luận của cơ quan nhà nước có thẩm quyền về nhãn hiệu, kiểu dáng công nghiệp vi phạm quyền sở hữu trí tuệ, tổ chức, cá nhân phải ngừng sản xuất, buôn bán, nhập khẩu để tiến hành thay đổi nhãn hiệu, kiểu dáng công nghiệp theo đúng quy định và có trách nhiệm bồi hoàn và xử lý hậu quả (nếu có).

Câu 2: Hiện nay thì việc sản xuất và buôn bán những mặt hàng này đang rất phức tạp. Tại nhiều cơ sở sản xuất tự phát, nguyên liệu trôi nổi nhưng vẫn hoạt động công khai. Ông có suy nghĩ gì về điều này?

Tôi thấy nhiều cơ sở sản xuất tự phát, nguyên liệu trôi nổi sau khi sản xuất được đưa ra bán trên thị trường mà không bị kiểm duyệt bởi các cơ quan chức năng nào, thậm chí còn dán nhãn mác giả, nhái gây hiểu nhầm cho người tiêu dùng. Đây là điều rất nguy hiểm đến sức khỏe và ảnh hưởng đến gia, phản ứng phụ...cho người tiêu dùng. Đã đến lúc cần có quy định pháp lý cụ thể điều chỉnh về các mỹ phẩm handmade tự chế, tự sản xuất không có giấy phép, không bảo đảm an toàn cho sức khỏe không bị kiểm duyệt mặc nhiên tung ra thị trường. đây là điều không thể chấp nhận được. Nguyên liệu mập mờ, không rõ nguồn gốc, xuất xứ, không bảo đảm an toàn cho da và sức khỏe...Không thấy cơ quan chức năng nào kiểm tra, xử phạt.

Một phần các cơ sở này sản xuất nhỏ lẽ, kín đáo, lĩnh vực này không cần không gian rộng có thể làm trong phòng khó phát hiện, phần khác việc sản xuất mỹ phẩm handmade hiện luật chưa điều chỉnh cụ thể gây khó khăn cho các cơ quan chức năng.

Câu 3: Luật sư nhận định như thế nào sau khi xem xong clip này? (luật sư xem một clip điều tra ngắn vừa được thực hiện tại một cơ sở sản xuất mỹ phẩm handmade mất vệ sinh tại Tp.HCM.)

chương trình sẽ được phát sóng trên HTV.