Bên em vừa nhận được phản ánh của người dân về tình trạng một số tiểu thương ở chợ Bình Điền gửi xe ở bãi xe của chợ này (có vé xe và thu phí). Tuy nhiên, trong quá trình gửi thì bị một số đối tượng xấu phá hoại xe, cụ thể là làm hư IC xe máy có giá trị từ 1 triệu – 2 triệu đồng. Hiện tại em đang làm 1 bài viết về vấn đề này có một vài ý nhờ anh tư vấn giúp ạ.

1.     Trường hợp ngưởi dân gửi xe ở chợ (có vé và trả phí) những xe bị phá hư hỏng thì đơn vị giữ xe có phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại cho người dân không và bồi thường như thế nào ?

Theo quy định của pháp luật, khi gửi xe và bị mất xe mà phía chỗ giữ xe không có cảnh báo về việc khách hàng phải tự bảo quản trông giữ xe thì người mất xe có thể yêu cầu bên giữ xe phải bồi thường tài sản cho chiếc xe đã mất theo quy định tại Điều 559 của Bộ luật Dân sự 2005 (BLDS) và khoản 1 Điều 401 BLDS 2005, cụ thể điều luật quy định:

“Hợp đồng gửi giữ tài sản là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên giữ nhận tài sản của bên gửi để bảo quản và trả lại chính tài sản đó cho bên gửi khi hết thời hạn hợp đồng, còn bên gửi phải trả tiền công cho bên giữ, trừ trường hợp gửi giữ không phải trả tiền công” (Điều 559 của Bộ luật Dân sự 2005 BLDS quy định).

“Hợp đồng dân sự có thể được giao kết bằng lời nói, bằng văn bản hoặc bằng hành vi cụ thể, khi pháp luật không quy định loại hợp đồng đó phải được giao kết bằng một hình thức nhất đinh” (khoản 1 Điều 401 BLDS 2005 quy định).

Như vậy, việc gửi và giữ xe được xem là hợp đồng gửi giữ tài sản. Nếu chỗ giữ xe làm mất xe thì người mất xe chắc chắn sẽ nhận được bồi thường. Hợp đồng gửi giữ xe trong trường hợp này không phụ thuộc vào bất kỳ hình thức gửi xe nào, nghĩa là người mất xe có thể yêu cầu bồi thường kể cả không có phiếu gửi xe hoặc phiếu gửi xe không ghi rõ biển số xe cụ thể. Nơi giữ xe bắt buộc phải chịu trách nhiệm cho việc giữ xe mà để mất xe của khách hàng. Nếu bên giữ xe không chịu bồi thường thì người mất xe có quyền kiện ra tòa hoặc các cơ quan chức năng có thẩm quyền.

Ai là người bồi thường khi mất xe

“Các cá nhân, pháp nhân và các chủ thể khác phải bồi thường thiệt hại do người làm công, người học nghề gây ra trong khi thực hiện công việc được giao và có quyền yêu cầu nhân viên giữ xe phải hoàn trả lại tiền” (Điều 622 BLDS 2005 quy định).

Dù đối tượng giữ xe là nhân viên giữ xe hay bảo vệ (được thuê từ công ty bảo vệ) thì chủ của nơi giữ xe nên bồi thường thiệt hại khi để mất xe của khách hàng. Bởi khi khách hàng đến quán ăn hay nhà hàng, khách sạn, chợ thì hiển nhiên khách hàng chỉ biết mình gửi xe trong quán ăn, nhà hàng, khách sạn, chợ đó chứ không quan tâm ai là người giữ xem. Vì vậy để giải quyết ổn thỏa việc bồi thường khi mất xe của khách, đảm bảo uy tín cũng như danh dự của quán ăn, khách sạn, chợ thì người chủ của nơi giữ xe nên là người đứng ra chịu trách nhiệm. Sau khi chủ quán ăn, nhà hàng, khách sạn, chợ hoàn tất việc bồi thường cho người mất xe thì có quyền yêu cầu nhân viên giữ xe hoặc công ty bảo vệ hoàn trả lại mức phí thỏa đáng.

2.     Đối với những đối tượng phá xe máy cụ thể là làm hư IC xe máy thì có đủ yếu tố để cấu thành tội hủy hoại tài sản hay không ? hày hành vi này có thể bị xử lý như thế nào ?

Theo tôi tùy tính chất hành vi, mức độ nguy hiểm cho xã hội, động cơ và mục đích thực hiện hành vi mà người thực hiện hành vi có thể bị xử lý xử phạt vi phạm hành chính hoặc bị xử lý hình sự.

Theo quy định tại điều 143 Bộ luật hình sự quy định về tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản như sau:

“Người nào hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản của người khác gây thiệt hại từ hai triệu đồng đến dưới năm mươi triệu đồng hoặc dưới hai triệu đồng nhưng gây hậu quả nghiêm trọng hoặc đã bị xử phạt hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xoá án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ sáu tháng đến ba năm”.

Như vậy, nếu những người phá xe máy cụ thể là làm hư IC xe máy mà giá trị tài sản trên 2 triệu thì có thể sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo tội danh trên. Đối với tội danh này thì hình phạt tù thấp nhất là 6 tháng tù và cao nhất đến chung thân.