Qua kết quả khám nghiệm tử thi xác định em H. bị hiếp dâm và bóp cổ đến chết. Từ những chứng cứ, dấu vết thu thập được tại hiện trường cùng lời khai của các nhân chứng, C.A TP HCM đã đủ cơ sở nhận định, Nguyễn Văn Thiên chính là hung thủ nên đã ra lệnh bắt khẩn cấp.

Với những hành vi trên, liệu đối tượng Nguyễn Văn Thiên sẽ phải đối mặt với mức hình phạt nào - hiện đang là vấn đề được dư luận hết sức quan tâm.

Chúng tôi đã có cuộc trao đổi với luật sư Trần Minh Hùng - Giám đốc Hãng luật Gia đình - Đoàn luật sư TP. HCM về vụ việc trên.

Luật sư Trần Minh Hùng

Với hành vi hiếp dâm và bóp cổ nữ sinh đến chết, đối tượng Nguyễn Văn Thiên sẽ phải chịu tội gì thưa luật sư?

Luật sư Trần Minh Hùng: Về nguyên tắc không ai bị coi là có tội khi chưa có bản án kết tội của toà án có hiệu lực pháp luật. Do vậy, khi chưa có kết luận cụ thể từ cơ quan có thẩm quyền thì chúng ta chưa thể vội kết án Nguyễn Văn Thiên.

Tuy nhiên, nếu đúng với những hành vi trên, đối tượng Nguyễn Văn Thiên có thể sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự về hành vi Giết người theo quy định tại khoản 1, điểm c điều 93 Bộ luật hình sự và hành vi Hiếp dâm trẻ em theo quy định theo quy định tại điều 112 Bộ luật hình sự.

Nghi phạm Nguyễn Văn Thiên

Được biết, Nguyễn Văn Thiên sinh năm 1998. Tại thời điểm gây án, Thiên chưa đủ 18 tuổi. Thêm nữa, theo lời thầy cô nhận xét, Thiên là 1 học sinh ngoan, học giỏi, lại chưa có tiền án tiền sự gì? Vậy đây có thể coi là tình tiết giảm nhẹ cho Thiên hay không, thưa luật sư?

Luật sư Trần Minh Hùng: Do tại thời điểm phạm tội Thiên là người chưa đủ 18 tuổi nên mức hình phạt cao nhất đối với Thiên được quy định như sau:

Người chưa thành niên phạm tội chỉ bị phạt tù có thời hạn theo quy định sau đây:

Đối với người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi khi phạm tội, nếu điều luật được áp dụng quy định hình phạt tù chung thân hoặc tử hình, thì mức hình phạt cao nhất được áp dụng không quá mười tám năm tù; nếu là tù có thời hạn thì mức hình phạt cao nhất được áp dụng không quá ba phần tư mức phạt tù mà điều luật quy định.

Đối với người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi khi phạm tội, nếu điều luật được áp dụng quy định hình phạt tù chung thân hoặc tử hình, thì mức hình phạt cao nhất được áp dụng không quá mười hai năm tù; nếu là tù có thời hạn thì mức hình phạt cao nhất được áp dụng không quá một phần hai mức phạt tù mà điều luật quy định (điều 74 Bộ luật hình sự)
Đối với người phạm nhiều tội, có tội được thực hiện trước khi đủ 18 tuổi, có tội được thực hiện sau khi đủ 18 tuổi, thì việc tổng hợp hình phạt áp dụng như sau:

Nếu tội nặng nhất được thực hiện khi người đó chưa đủ 18 tuổi thì hình phạt chung không được vượt quá mức hình phạt cao nhất quy định tại Điều 74 của Bộ luật này, tức không quá 18 năm tù.

Theo như lời thầy cô và bạn bè nhận xét, Thiên là học sinh ngoan, học giỏi và chưa từng có tiền án tiền sự. Đây chính là một trong những tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự được quy định tại điều 47 BLHS.

Toà án sẽ căn cứ vào những tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự mà Thiên có để lượng hình.

Nghi phạm Nguyễn Văn Thiên (giữa) khi bị bắt - Ảnh: Trương Quang Nam

Việc quyết định hình phạt cụ thể đối với đối tượng Nguyễn Văn Thiên sẽ được căn cứ vào những yếu tố nào, thưa luật sư?

Luật sư Trần Minh Hùng: Việc xử lý người chưa thành niên phạm tội chủ yếu nhằm giáo dục, giúp đỡ họ sửa chữa sai lầm, phát triển lành mạnh và trở thành công dân có ích cho xã hội.

Trong mọi trường hợp điều tra, truy tố, xét xử hành vi phạm tội của người chưa thành niên, các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền phải xác định khả năng nhận thức của họ về tính chất nguy hiểm cho xã hội của hành vi phạm tội, nguyên nhân và điều kiện gây ra tội phạm.

Người chưa thành niên phạm tội có thể được miễn trách nhiệm hình sự, nếu người đó phạm tội ít nghiêm trọng hoặc tội nghiêm trọng, gây hại không lớn, có nhiều tình tiết giảm nhẹ và được gia đình hoặc cơ quan, tổ chức nhận giám sát, giáo dục.

Việc truy cứu trách nhiệm hình sự người chưa thành niên phạm tội và áp dụng hình phạt đối với họ được thực hiện chỉ trong trường hợp cần thiết và phải căn cứ vào tính chất của hành vi phạm tội, vào những đặc điểm về nhân thân và yêu cầu của việc phòng ngừa tội phạm.

Khi xét xử, nếu thấy không cần thiết phải áp dụng hình phạt đối với người chưa thành niên phạm tội, thì Tòa án áp dụng một trong các biện pháp tư pháp được quy định tại Điều 70 của Bộ luật hình sự.

Không xử phạt tù chung thân hoặc tử hình đối với người chưa thành niên phạm tội.

Khi áp dụng hình phạt đối với người chưa thành niên phạm tội cần hạn chế áp dụng hình phạt tù. Khi xử phạt tù có thời hạn, Tòa án cho người chưa thành niên phạm tội được hưởng mức án nhẹ hơn mức án áp dụng đối với người đã thành niên phạm tội tương ứng.

Không áp dụng hình phạt tiền đối với người chưa thành niên phạm tội ở độ tuổi từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi.

Không áp dụng hình phạt bổ sung đối với người chưa thành niên phạm tội… (điều 69 Bộ luật hình sự).

Qua vụ việc này, luật sư có nhìn nhận gì về việc giáo dục trẻ hiện nay, đặc biệt trong vấn đề giới tính/tình bạn/ tình yêu tuổi học trò?

Luật sư Trần Minh Hùng: Chúng ta thấy hiện nay tội phạm người chưa thành niên ngày càng tăng cao, hành vi vi phạm có tính chất côn đồ và rất man rợ dù các đối tượng này còn ít tuổi.

Nhiều lúc chỉ vì mâu thuẫn nhỏ hay vì 1 lý do nhỏ nhưng sẵn sàng tước đoạt sinh mạng người khác. Mặc dù trước khi phạm tội các đối tượng này được đánh giá là hiền lành và ngoan ngoãn, chưa bao giờ có tiền án, tiền sự. Điều đó cho thấy tâm lý, thể chất và tinh thần… của những đối tượng chưa thành niên chưa được hoàn thiện dẫn đến các em không thể tự chủ và kiểm soát được hành vi của chính mình.

Tôi cho rằng trách nhiệm này không thuộc về riêng ai, nhưng nó liên quan trực tiếp đến việc dạy dỗ và giáo dục nhân cách cho các em, để các em có cái nhìn đúng đắn về bạn tình bạn, tình yêu, giới tình và cả cách ứng xử trong cuộc sống. Để làm được điều này, vai trò của gia đình, nhà trường là tối quan trọng.

Chính vì các em chưa được trang bị đầy đủ các yếu tố cần thiết về tinh thần, vật chất và các kỹ năng sống, các điều kiện về phát triển tâm sinh lý của lứa tuổi mới lớn khi hội nhập với môi trường xã hội của người trưởng thành nên dễ dẫn đến nhiều suy nghĩ, nhận thức lệch lạc, hành vi khiếm khuyết.

Do vậy khi cảm xúc bị thay đổi bất ngờ, đột ngột bị tác động thì dễ có hành vi phạm tội dù bản chất các đối tượng này khi chưa phạm tội là những người hiền lành và ngoan ngoãn.

Để hạn chế vấn đề này các cơ quan chức năng cần nghiên cứu nguyên nhân và điều kiện phạm tội của người chưa thành niên để từ đó có các biện pháp thiết thực nhằm ngăn ngừa và phòng chống loaị tội phạm này.

Các môn tâm lý học về giới tính, sức khoẻ, kiến thức về pháp luật... đã đến lúc cần chú tâm và giảng dạy nhiều hơn cho các em học sinh cấp 2 và cấp 3.

Xin chân thành cảm ơn luật sư!