Hàng thừa kế theo pháp luật gồm những ai?

Tại đều 651 Bộ luật dân sự 2015  quy định những người thuộc hàng thừa kế theo pháp luật bao gồm:

1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự như sau:
2. a) Hàng thừa kế thứ nhất bao gồm: vợ, chồng, cha mẹ đẻ, cha mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;
3. b) Hàng thừa kế thứ 2 bao gồm: ông, bà nội, ông bà ngoại, anh, chị, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông, bà nội, ông, bà ngoại;
4. c) Hàng thừa kế thứ 3 gồm: cụ nội, ngoại của người chết; bác , chú, cậu, cô, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, dì ruột, cậu ruột, cô ruột; chắt ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại.
5. Những người thừa kế cùng hàng thì được hưởng phần di sản bằng nhau.
6. Những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng di sản thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản  hay đã chết hoặc từ chối nhận số di sản.

Khi nào cần phân chia tài sản thừa kế theo pháp luật?

Việc phân chia tài sản thừa kế sẽ áp dụng theo pháp luật khi thuộc những trường hợp quy định tại Điều 650 Bộ luật dân sự 2015

Thừa kế theo pháp luật được áp dụng trong những trường hợp sau đây:

a) Người chết không để lại di chúc.

b) Người chết để lại di chúc nhưng không hợp pháp.

c) Những người thừa kế theo di chúc đã chết trước hoặc chết cùng thời điểm với người lập di chúc; cơ quan, tổ chức được hưởng thừa kế theo di chúc không còn tồn tại vào thời điểm mở thừa kế;

d) Những người được chỉ định làm người thừa kế theo di chúc từ chối nhận di sản hoặc không có quyền nhận di sản.

Thừa kế theo pháp luật cũng được áp dụng đối với các phần di sản sau đây:

a) Phần di sản không được chỉ định trong di chúc;

b) Phần di sản có liên quan đến phần của di chúc không có hiệu lực về pháp luật;

c) Phần di sản có liên quan đến người được thừa kế theo di chúc nhưng họ không có quyền được hưởng di sản, đẵ chết cùng thời điểm với người lập di chúc hoặc từ chối nhận số di sản; liên quan đến cơ quan, tổ chức được hưởng di sản theo di chúc, nhưng tôt chức đó không còn tồn tại vào thời điểm mở thừa kế.

Phân chia tài sản thừa kế theo pháp luật như thế nào?

Thủ tục chia thừa kế theo pháp luật được thực hiện dựa trên căn cứ pháp lý là Điều 611 đến 660 Bộ luật dân sự số 91/2015/QH13, nội dung chi tiết như sau:

✔  Xác định thời điểm, địa điểm mở thừa kế (Bắt đầu phân chia tài sản thừa kế)

Điều 611 Bộ luật dân sự 2015 quy định:

1. Thời điểm mở thừa kế là thời điểm sau khi người có tài sản chết. Trường hợp Tòa án tuyên bố 1 người là đã chết thì thời điểm mở thừa kế là ngày được xác định tại khoản 2 Điều 71 của Bộ luật này.
2. Địa điểm mở thừa kế là nơi cư trú cuối cùng của người để lại di sản; nếu không xác định được nơi cư trú cuối cùng thì địa điểm mở thừa kế là nơi có toàn bộ di sản hoặc nơi có phần lớn di sản.

✔  Tài sản nào được đem ra phân chia thừa kế

Điều 612: Di sản bao gồm tài sản riêng của người đã chết, phần tài sản của người đã chết trong tài sản chung với người khác.

✔  Người được xem xét có thuộc hàng thừa kế được phân chia không?

+ Điều 613 bộ luật dân sự 2015 quy định:

 Người thừa kế là cá nhân phải là người còn sống vào thời điểm mở thừa kế hoặc sinh ra và còn sống sau thời điểm mở thừa kế nhưng đã thành thai trước khi người để lại di sản qua đời. Trường hợp người thừa kế theo di chúc là tổ chức thì phải tồn tại vào thời điểm mở thừa kế.

+ Điều 660 Bộ luật dân sự quy định

1. Khi phân chia di sản, nếu có người thừa kế cùng hàng đã thành thai nhưng chưa được sinh ra thì phải dành lại một phần di sản bằng phần mà người thừa kế khác được hưởng để nếu người thừa kế đó còn sống khi sinh ra sẽ được hưởng; nếu chết trước khi sinh ra thì những người thừa kế khác sẽ được chia phần đó.
2. Những người thừa kế có quyền yêu cầu phân chia di sản bằng hiện vật; nếu không thể chia đều bằng hiện vật thì họ có thể thoả thuận về việc định giá hiện vật và thoả thuận về người nhận hiện vật; nếu không thoả thuận được thì hiện vật được bán để chia.

Hướng dẫn cách phân chia tài sản thừa kế là quyền sử dụng đất trong thực tiễn

Áp dụng quy định của Bộ luật dân sự 2015 nói trên khi giải quyết 1 vụ án phân chia di sản thừa kế trên thực tế như sau:

 Ông Nguyễn Văn Hà có vợ, 2 người con 1 trai, 1 gái, trong đó có 1 người bị khuyết tật và người con gái đã có chồng. Ông Hà có mảnh đất tại Nha Trang trị giá 6 tỷ, sổ đỏ mang tên Ông. Năm 2019 Ông Hà chết đột ngột mà không để lại di chúc.

 Trong trường hợp này thủ tục phân chia di sản thừa kế của Ông Hà sẽ được giải quyết như sau:

1. Người để lại di sản thừa kế chết mà không có di chúc thì áp dụng theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 650 Bộ luật dân sự 2015 thì di sản thừa kế của Ông Hà được chia theo pháp luật.
2. Về hướng định đoạt tài sản của Ông Hà khi chia thừa kế:

Di sản thừa kế là mảnh đất tại Nha Trang trị giá 6 tỷ mặc dù đứng tên Ông Hà nhưng vẫn có 2 giả thiết xảy ra :

– Giả sử khi trích lục thông tin thửa đất xác định đây là tài sản chung của Ông Hà và vợ thì phần di sản thừa kế chỉ là 1 nửa giá trị lô đất tương đương 3 tỷ.

– Giả sử khi trích lục thông tin thửa đất xác định đây là tài sản riêng của Ông Hà thì phần di sản thừa kế là toàn bộ lô đất đã nói.

3. Xác định người được hưởng di sản thừa kế theo pháp luật

Căn cứ quy định tại Điều 651 thì vợ cùng 2 con của ông Hà đều thuộc hàng thừa kế thứ nhất và không ai thuộc trường hợp không được quyền nhận di sản thừa kế. Vì vậy, tài sản thừa kế sẽ được chia đều cho 3 người ( người 2 tỷ). Việc chia thừa kế không vì người đang bị khuyết tật hay người con gái có chồng mà được xem xét hưởng nhiều hơn.

Khi quý khách hàng đọc hướng dẫn cách phân chia di sản thừa kế có thể nhận thấy cách đưa ra hướng phân chia di sản thừa kế theo đúng pháp luật không khó, tuy nhiên trên  thực tế luôn có thêm những tình huống phức tạp dẫn đến tình trạng tranh chấp về quyền thừa kế.

Ví dụ như các trường hợp thực tế đã giải quyết như :

1. Một số người có tư tưởng lạc hậu đó là chồng chết thì toàn bộ tài sản là của người vợ, nên việc chia cho các con được coi như là mẹ cho con. Dẫn đến đôi khi người mẹ chỉ chia cho các con phần nhỏ hoặc chia cho các con không bằng nhau.
2. Di sản thừa kế đang có nghĩa vụ dân sự phải hoàn thành như trước khi chủ sở hữu còn sống đã mang đi thế chấp ngân hàng. Do đó người hưởng thừa kế phải có trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ với ngân hàng. Ngoài ra do đất đang thế chấp nên rất khó cho công chứng việc phân chia di sản thừa kế.
3. Người được hưởng thừa kế từ chối di sản thừa kế, hoặc muốn được hưởng nhiều hơn nên khởi kiện yêu cầu Tòa án phân chia di sản thừa kế....