1. Thừa kế có phải đóng thuế không?

1. Những trường hợp phải đóng thuế khi hưởng thừa kế

Pháp luật quy định thu nhập từ thừa kế phải nộp thuế thu nhập cá nhân (TNCN) theo Khoản 9 Điều 2 Thông tư 111/2013/TT-BTC gồm các loại tài sản như sau:

- Nhận thừa kế là chứng khoán bao gồm: Cổ phiếu, quyền mua cổ phiếu, trái phiếu, tín phiếu, chứng chỉ quỹ và các loại chứng khoán khác; cổ phần của cá nhân trong công ty cổ phần theo quy định.

- Nhận thừa kế là phần vốn trong các tổ chức kinh tế, cơ sở kinh doanh.

- Nhận thừa kế là bất động sản gồm: Quyền sử dụng đất; quyền sở hữu nhà…

- Nhận thừa kế là các tài sản khác phải đăng ký quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng với cơ quan quản lý Nhà nước như: Ô tô; xe gắn máy, xe mô tô

2. Trường hợp nào được miễn thuế khi nhận thừa kế

Theo Khoản 4 Điều 4 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2007 quy định:

- Thu nhập từ nhận thừa kế là bất động sản giữa vợ với chồng; cha đẻ, mẹ đẻ với con đẻ; cha nuôi, mẹ nuôi với con nuôi…là thu nhập được miễn thuế TNCN.

- Thu nhập thừa kế từ bất động sản, tài sản khác phải đăng ký, chứng khoán, nhận thừa kế là phần vốn trong các tổ chức kinh tế, cơ sở kinh doanh mà người hưởng thừa kế có mối quan hệ: hôn nhân, huyết thống, nuôi dưỡng như trên cũng được miễn thuế TNCN

Như vậy: Chúng ta đã giải quyết được thắc mắc thừa kế có phải đóng thuế không và không đóng thuế hay phải đóng thuế trong trường hợp nào.

Tiếp theo, chúng ta sẽ tiếp tục làm rõ vấn đề thuế TNCN được tính như thế nào khi nhận tài sản thừa kế.

3. Cách tính thuế thu nhập khi thừa kế tài sản

Theo Điều 2 Luật thuế thu nhập các nhân 2007, sửa đổi bổ sung 2012: Đối tượng phải nộp thuế TNCN là cá nhân cư trú có thu nhập chịu thuế phát sinh trong và ngoài lãnh thổ Việt Nam và cá nhân không cư trú có thu nhập chịu thuế phát sinh trong lãnh thổ Việt Nam

3.1. Tính thuế cho cá nhân cư trú

Theo khoản 4 Điều 16 Thông tư 111/2013/TT-BTC thuế TNCN với thu nhập từ thừa kế được xác định như sau:

Thuế TNCN = Thu nhập tính thuế x 10%

Trong đó, thu nhập tính thuế từ nhận thừa kế là phần giá trị tài sản nhận thừa kế vượt trên 10 triệu đồng mỗi lần nhận. Giá trị tài sản nhận thừa kế được xác định đối với từng trường hợp:

- Đối với thừa kế là chứng khoán: Thu nhập tính thuế từ thừa kế là chứng khoán là phần giá trị tài sản nhận thừa kế > 10 triệu đồng tính trên toàn bộ các mã chứng khoán nhận được chưa trừ bất cứ một khoản chi phí nào...

- Thừa kế là vốn góp trong các tổ chức kinh tế, cơ sở kinh doanh: Thu nhập để tính thuế là giá trị của phần vốn góp được xác định căn cứ vào giá trị sổ sách kế toán của công ty tại thời điểm gần nhất trước thời điểm đăng ký quyền sở hữu phần vốn góp.

- Thừa kế là bất động sản là giá trị bất động sản.

- Các tài sản khác phải đăng ký quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng là giá trị tài sản được xác định trên cơ sở bảng giá tính lệ phí trước bạ do UBND cấp tỉnh quy định.

- Thời điểm xác định thu nhập tính thuế từ thừa kế là thời điểm cá nhân làm thủ tục đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản thừa kế.

3.2. Tính thuế cho cá nhân không cư trú

Theo Điều 23 Thông tư 111/2013/TT-BTC cách tính thuế TNCN với cá nhân không cư trú được tính như sau:

Thuế TNCN = Thu nhập tính thuế x 10%

Thu nhập chịu thuế từ nhận thừa kế của cá nhân không cư trú là phần giá trị tài sản thừa kế > 10 triệu đồng theo từng lần phát sinh thu nhập nhận được tại Việt Nam.

Cách xác định thu nhập tính thuế được tính như với cá nhân cư trú.

Thời điểm xác định thu nhập tính thuế là thời điểm cá nhân làm thủ tục đăng ký quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng tài sản tại Việt Nam.

Như vậy, khi nhận được thừa kế mà thuộc trường hợp phải nộp thuế TNCN thì số tiền thuế phải nộp bằng 10% giá trị tài sản nhận được.

2. Nhận thừa kế từ cô ruột có phải đóng thuế không ?

Chào luật sư, tôi muốn luật sư giải đáp giúp tôi vấn đề sau: Tôi ở quê, chưa có nhà riêng nên phải ở chung với nhà vợ. Mấy năm trước, cô tôi mất, có để lại di chúc cho tôi một mảnh đất có diện tích 50m2 đất ở trong mảnh to của nhà cô để hai vợ chồng có chỗ làm ăn, sinh sống. Đất đã có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Chú và em họ tôi ở thành phố cũng đồng ý và không có tranh chấp gì. Nay tôi muốn tách thửa để làm sổ đỏ riêng nhưng bên ủy ban nhân dân yêu cầu tôi phải thực hiện các nghĩa vụ tài chính trước bao gồm đóng thuế thu nhập cá nhân và lệ phí trước bạ.

Vậy tôi muốn hỏi tôi nhận tài sản thừa kế từ cô ruột thì tôi có phải đóng thuế không ?

Cảm ơn!

Luật sư Gia Đình trả lời:

Theo quy định tại Điều 4 Luật thuế thu nhập cá nhân năm 2007 được hướng dẫn tạ Điều 4 Nghị định 65/2013/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật thuê thu nhập cá nhân và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật thuế thu nhập cá nhân quy định về các thu nhập được miễn thuế thu nhập cá nhân:

1. Thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản giữa vợ với chồng; cha đẻ, mẹ đẻ với con đẻ; cha nuôi, mẹ nuôi với con nuôi; cha chồng, mẹ chồng với con dâu; cha vợ, mẹ vợ với con rể; ông nội, bà nội với cháu nội; ông ngoại, bà ngoại với cháu ngoại; anh, chị, em ruột với nhau.

2. Thu nhập từ chuyển nhượng nhà ở, quyền sử dụng đất ở và tài sản gắn liền với đất ở của cá nhân trong trường hợp cá nhân chỉ có một nhà ở, đất ở duy nhất.

3. Thu nhập từ giá trị quyền sử dụng đất của cá nhân được Nhà nước giao đất.

4. Thu nhập từ nhận thừa kế, quà tặng là bất động sản giữa vợ với chồng; cha đẻ, mẹ đẻ với con đẻ; cha nuôi, mẹ nuôi với con nuôi; cha chồng, mẹ chồng với con dâu; cha vợ, mẹ vợ với con rể; ông nội, bà nội với cháu nội; ông ngoại, bà ngoại với cháu ngoại; anh, chị, em ruột với nhau....

Mối quan hệ của bạn là cô ruột - cháu ruột nên không thuộc các mối quan hệ được miễn thuế thu nhập cá nhân từ việc nhận thừa kế.

Về lệ phí trước bạ được quy định tại Khoản 10 Điều 9 Nghị định 140/2016/NĐ-CP được hướng dẫn tại Khoản 10 Điều 5 Thông tư 301/2016/TT-BTC:

7. Đất thuê của Nhà nước theo hình thức trả tiền thuê đất hàng năm hoặc thuê của tổ chức, cá nhân đã có quyền sử dụng đất hợp pháp....

10. Nhà, đất nhận thừa kế hoặc là quà tặng giữa: Vợ với chồng; cha đẻ, mẹ đẻ với con đẻ; cha nuôi, mẹ nuôi với con nuôi; cha chồng, mẹ chồng với con dâu; cha vợ, mẹ vợ với con rể; ông nội, bà nội với cháu nội; ông ngoại, bà ngoại với cháu ngoại; anh, chị, em ruột với nhau nay được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất....

Tương tự, do mối quan hệ của bạn là cô ruột - cháu ruột không nên không thuộc mối quan hệ được miễn lệ phí trước bạ từ việc nhận thừa kế.

Do đó, khi người được nhận thừa kế không thuộc các trường hợp được miễn thuế trên thì khi nhận thừa kế, người nhận thừa kế sẽ phải thực hiện các nghĩa vụ tài chính về đóng thuế thu nhập cá nhân với mức 2 % giá trị tài sản thừa kế và lệ phí trước bạ với mức 0,5 % khi sang tên. Xác định giá trị mảnh đất được thừa kế được căn cứ theo quy định về bảng giá đất của từng địa phương được Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quy định cụ thể.

Trước tiên, bạn cần thực hiện thủ tục khai nhận di sản thừa kế hoặc chứng nhận văn bản thừa kế để công nhận quyền sở hữu của bạn đối với tài sản được nhận thừa kế. Khi thực hiện thủ tục sang tên, bạn sẽ phải nộp kèm tờ khai thuế thu nhập cá nhân và tờ khai lệ phí trước bạ đã đóng đến Văn phòng đăng ký đất đai thuộc Phòng tài nguyên và môi trường cấp huyện nơi có đất. Văn phòng đăng ký đất đai sẽ có trách nhiệm thẩm tra, xem xét hồ sơ và trao giấy chứng nhận đăng ký đất đai cho bạn.

Luật sư Trần Minh Hùng chuyên gia tư vấn luật trên kênh HTV, VTV, THVL1, ANTV, SCTV1...

Chúng tôi là hãng luật tổng hợp nhiều đội ngũ luật sư giỏi, luật gia, thạc sỹ, chuyên viên, cộng tác viên có trình độ cao, năng lực chuyên môn cao, có kinh nghiệm, kiến thức hiểu biết rộng, kỹ năng tư vấn chuyên nghiệp, đặc biệt có trách nhiệm và đạo đức trong nghề nghiệp. Chúng tôi quan niệm Luật sư là nghề cao quý- cao quý vì nghề luật sư là nghề tìm công bằng và công lý cho xã hội. Luật sư bảo vệ cho những nạn nhân, tội phạm, và những người bị oan sai. Nghề luật sư là nghề rất nguy hiểm và khó khăn dù bào chữa, bảo vệ cho bất kỳ ai thì luật sư luôn gặp nguy hiểm vì sự thù hằn của bên đối lập. Do vậy để làm được luật sư thì phải có tâm, có đạo đức, có tài năng và phải đam mê nghề nghiệp, yêu nghề, chấp nhận có khăn, hy sinh và chấp nhận nguy hiểm. Nếu sợ nguy hiểm, sợ ảnh hưởng đến công việc, cuộc sống của mình và gia đình thì rất khó hành nghề luật sư đúng nghĩa. Niềm vui của luật sư là khi giải oan được cho thân chủ, giúp được cho thân chủ, đem lại công bằng, công lý cho thân chủ nhằm góp phần đem lại công bằng cho xã hội. 

 Luật sư Trần Minh Hùng Trưởng văn phòng Luật sư Gia Đình- Luật sư sáng lập luật sư Gia Đình có nhiều năm kinh nghiệm tranh tụng, tư vấn được rất nhiều hãng truyền thông tin tưởng với nhiều năm và thường xuyên cố vấn pháp lý, tư vấn pháp luật trên các Kênh truyền hình uy tín như:  Đài Truyền hình TPHCM (HTV), Đài truyền hình Việt Nam (VTV), Đài truyền hình Vĩnh Long, Truyền hình Công an ANTV, SCTV, THQH, Tư vấn luật trên Đài tiếng nói Việt Nam, Đài truyền hình cáp VTC, Đài VOV Giao Thông, Đài tiếng nói Việt Nam, Đài phát thanh Kiên Giang, Truyền hình Quốc Hội, Báo Pháp luật TPHCM, Báo tuổi trẻ đời sống, Báo đời sống và pháp luật, Báo Dân trí, Báo Vnxpress, Báo công an nhân dân và các hãng báo chí trên cả nước... là luật sư được Trường Đại học luật TP.HCM mời làm giám khảo cho nhiều cuộc thi Phiên tòa giả định cấp trường ĐHL, Cấp Quốc Gia, học thuật với trường Cảnh sát nhân dân, Nhiều trường đại học uy tín và chuyên gia pháp luật cho các hãng truyền thông uy tín. Là Luật sư  bào chữa, tư vấn cho nhiều vụ án đỉnh điểm, quan trọng nổi tiếng trên cả nước được báo chí đưa tin, người dân quan tâm như vụ đại án Ngân hàng Navibank liên quan Huyền Như và Viettinbank, Vụ cướp 35 tỷ Long Thành - Dầu giây, Chống thi hành công vụ mùa Covid, các vụ Giết Người, Hiếp dâm, Dâm ô, Lừa Đảo, gây thương tích, tham ô, cố ý làm trái... và các vụ án khác về dân sự, kinh tế, thừa kế, đất đai, lao động, hành chính, doanh nghiệp.… luôn mang lại niềm tin cho khách hàng cũng như sự đóng góp tích cực sự công bằng, đi tìm công lý không biết mệt mỏi cho xã hội của luật sư chúng tôi.

Chúng tôi cùng tư vấn luật và cố vấn pháp lý cho nhiều doanh nghiệp trong và ngoài nước rất lâu năm.

Trân trọng cảm ơn!.