Nghệ sĩ phát ngôn trên mạng?

1/ Quan điểm của Luật sư về thực trạng nhiều người lợi dụng không gian mạng để phát ngôn gây kích động, văng tục, chửi bậy,…?

Sự phát triển của mạng xã hội giúp cho con người có thể kết nối với nhau, trao đổi thông tin, tuy nhiên có một số cá nhân lợi dụng mạng xã hội phát ngôn mang tính chất tiêu cực làm ảnh hưởng xấu đến xã hội.

Tôi cho rằng, nguyên nhân của thực trạng này là do sự phát triển quá nhanh của công nghệ làm cho pháp luật chưa có các quy định chặt chẽ để điều chỉnh các mối quan hệ này. Ngoài ra, tôi cho rằng, một phần cũng do tâm lý của người sử dụng mạng xã hội thích thể hiện “cái tôi”, thích thể hiện và ít lường trước các hậu quả của việc phát ngôn. Nhiều người cho rằng pháp luật chưa nghiêm và tại Việt nam quyền nhân thân, hình ảnh, danh dự, uy tín chưa được tôn trọng cao dẫn tới xâm phạm dễ dàng. Hơn nữa ý thức về cuộc sống, về tham gia mạng xã hội cũng còn kém chưa được cao. Đây gọi là văn hóa sử dụng mạng xã hội. Nhiều nghệ sĩ nghĩ mình là người công chúng, tự cho mình là người đúng, ngôi sao, được nhiều người khen, tung hô nên tự ngộ nhận là mình hiểu nhiều, biết nhiều và đúng nhiều…nên phát ngôn vô tội vạ.

2/ Chế tài xử lý nước ta như thế nào? Có đủ tính răn đe hay không?

Theo quy định định tại Điều 101 Nghị định 15/2020/NĐ-CP:

Điều 101. Vi phạm các quy định về trách nhiệm sử dụng dịch vụ mạng xã hội

1. Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với hành vi lợi dụng mạng xã hội để thực hiện một trong các hành vi sau:

a) Cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức, danh dự, nhân phẩm của cá nhân;

b) Cung cấp, chia sẻ thông tin cổ súy các hủ tục, mê tín, dị đoan, dâm ô, đồi trụy, không phù hợp với thuần phong, mỹ tục của dân tộc;

c) Cung cấp, chia sẻ thông tin miêu tả tỉ mỉ hành động chém, giết, tai nạn, kinh dị, rùng rợn;

d) Cung cấp, chia sẻ thông tin bịa đặt, gây hoang mang trong Nhân dân, kích động bạo lực, tội ác, tệ nạn xã hội, đánh bạc hoặc phục vụ đánh bạc;

đ) Cung cấp, chia sẻ các tác phẩm báo chí, văn học, nghệ thuật, xuất bản phẩm mà không được sự đồng ý của chủ thể quyền sở hữu trí tuệ hoặc chưa được phép lưu hành hoặc đã có quyết định cấm lưu hành hoặc tịch thu;

e) Quảng cáo, tuyên truyền, chia sẻ thông tin về hàng hóa, dịch vụ bị cấm;

g) Cung cấp, chia sẻ hình ảnh bản đồ Việt Nam nhưng không thể hiện hoặc thể hiện không đúng chủ quyền quốc gia;

h) Cung cấp, chia sẻ đường dẫn đến thông tin trên mạng có nội dung bị cấm.

2. Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với hành vi tiết lộ thông tin thuộc danh mục bí mật nhà nước, bí mật đời tư của cá nhân và bí mật khác mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.

3. Biện pháp khắc phục hậu quả:

Buộc gỡ bỏ thông tin sai sự thật hoặc gây nhầm lẫn hoặc thông tin vi phạm pháp luật do thực hiện hành vi vi phạm quy định tại các khoản 1 và 2 Điều này.

Theo quy định nêu trên, trường hợp phát ngôn gây kích động, văng tục, chửi bậy,… có thể bị phạt tiền đến 30.000.000 đồng, và buộc phải gỡ thông tin sai sự thật hoặc gây nhầm lầm. Chế tài xử phạt này tương đối đối nặng nhưng theo tôi không phải cứ phạt thật nặng là sẽ giải quyết được thực trạng này.

Ngoài ra, tùy tính chất hành vi và hậu quả. Nếu gây ra hậu quả nghiêm trọng hoặc tùy tính chat hành vi nếu có hành vi vu khống, làm nhục người khác….thì còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội làm nhục người khác hoặc bị truy tố tội vu khống. Thậm chí bị bồi thường thiệt hại cho người bị xâm phạm theo quy định của Bộ luật dân sự nếu người bị thiệt hại khởi kiện.

3/ Cần phải làm gì để ngăn chặn, chấn chỉnh những nghệ sĩ phát ngôn thiếu văn hóa, lệch lạc, tiêu cực?

Ngày 17/6/2021 Bộ Thông tin và Truyền thông ban hành Quyết định 874/QĐ-BTTTT năm 2021 về Bộ Quy tắc ứng xử trên mạng xã hội. Quyết định này ban hành giúp cho người sử dụng mạng xã hội ý thức được hành vi của mình trước khi phát ngôn.

Quy định mức phạt hành chính thật nặng để răn đe là một biện pháp, tôi cho rằng đây là một biện pháp để đánh vào túi tiền.

Tôi thấy, Bộ Quy tắc ứng xử trên mạng xã hội đã quy định các quy tắc cơ bản khi sử dụng xã hội. Vì vậy, Cơ quan chức năng nên đẩy mạnh công tác tuyên truyền để tất cả mọi người sử dụng mạng xã hội thực thi. Khi người sử dụng đã nhận thức được việc phát ngôn, biết được các chế tài xử phạt, nhưng vẫn cố tình phát ngôn theo hướng tiêu cực thì khi đó việc xử phạt là tương đối đúng người, đúng hành vi. Tuyên truyền văn hóa sử dụng mạng xã hội văn minh, lành mạnh là yếu tố cần thiết.

ĐOÀN LUẬT SƯ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
VPLS GIA ĐÌNH (Luật sư Thành Phố)