HÀNH VI VU KHỐNG TRÊN MẠNG XÃ HỘI

     Cùng với sự phát triển nhanh chóng, vượt bậc của công nghệ thông tin, ngày nay người dân có thể dễ dàng tiếp cận, sử dụng các phần mềm mạng xã hội như Facebook, Zalo, Instagram,… để phục vụ lợi ích của người dùng. Mọi thông tin được đăng tải trên mạng xã hội được thực hiện một cách nhanh nhất, trực tiếp nhất, không phân biệt không gian, thời gian. Hầu hết, người tạo lập ra các nền tảng mạng xã hội đều mong muốn hướng đến phục vụ tốt hơn cho người sử dụng, tạo điều kiện để mọi người kết nối không phân biệt biên giới, giao lưu, học hỏi, giải trí, kinh doanh,…     

     Tuy nhiên, ngoài những giá trị thực mang lại cho người sử dụng từ mạng xã hội thì còn có một bộ phận lợi dụng tính năng ưu việt của mạng xã hội để thực hiện các hành vi đăng tải, chia sẻ, bình luận có nội dung chưa được kiểm chứng, sai sự thật, xúc phạm danh dự, nhân phẩm, làm mất uy tín cá nhân, cơ quan, tổ chức.

     Vì vậy, mọi hành vi của các chủ thể trên mạng xã hội đều có tác động ảnh hưởng nhất định đến trật tự, an toàn xã hội giống như đời thực, thậm chí còn để lại hậu quả nặng nề hơn bởi những tính năng vượt trội của mạng xã hội như: thời gian truyền tải thông tin nhanh chóng, tiếp cận đến nhiều người và có thể tham gia bình luận, chia sẻ lại bài viết của chủ thể đăng tải.

     Theo Điều 25, Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2013 ghi nhận mọi công dân đều có quyền tự do ngôn luận. Tuy nhiên, Hiến pháp cũng đảm bảo các quyền, lợi ích khác của cá nhân như: quyền bất khả xâm phạm về đời sống riêng tư; bí mật cá nhân và gia đình; quyền bất khả xâm phạm về sức khỏe, danh dự, nhân phẩm,… Vì vậy, hành vi đăng tải, chia sẻ, bình luận có nội dung chưa được kiểm chứng, sai sự thật, xúc phạm danh dự, nhân phẩm, làm mất uy tín cá nhân, cơ quan, tổ chức có thể bị xử lý như sau:

     Xử phạt vi phạm hành chính:

     + Đối với người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi: Bị xử phạt vi phạm hành chính bằng hình thức “Cảnh cáo” bằng văn bản (theo Điều 22, Luật xử phát vi phạm hành chính năm 2012).

     + Đối với người từ đủ 16 tuổi trở lên: Bị xử phạt vi phạm hành chính bằng hình thức phạt tiền, mức phạt từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đối với cá nhân và 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với tổ chức (Điều 101, Nghị định số 15/2020/NĐ-CP ngày 03/02/2020 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, tần số vô tuyến điện, công nghệ thông tin và giao dịch điện tử). Ngoài ra, người thực hiện hành vi vi phạm còn phải có trách nhiệm cải chính thông tin công khai trên mạng xã hội tương ứng.

     Xử lý hình sự:

     Tùy thuộc vào tính chất, mức độ của hành vi và đối tượng thực hiện hành vi từ đủ 16 tuổi trở lên, có đầy đủ năng lực trách nhiệm hình sự có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về một trong các tội theo Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017 như sau:

     “Điều 155. Tội làm nhục người khác

     1. Người nào xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự của người khác thì bị phạt cảnh cáo, phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm.

     2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm:

     ..........

     e) Sử dụng mạng máy tính hoặc mạng viễn thông, phương tiện điện tử để phạm tội”.

     Nếu hành vi phạm tội làm nhục người khác gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên hoặc làm nạn nhân tự sát thì bị phạt tù từ 02 năm đến 05 năm.

     “Điều 156. Tội vu khống

     1. Người nào thực hiện một trong các hành vi sau thì bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 01 năm:

     a) Bịa đặt hoặc loan truyền những điều biết rõ là sai sự thật nhằm xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự hoặc gây thiệt hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của người khác;

     b) Bịa đặt người khác phạm tội và tố cáo họ trước cơ quan có thẩm quyền.

     2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây thì bị phạt tù từ 01 năm đến 03 năm:

     ....

     e) Sử dụng mạng máy tính hoặc mạng viễn thông, phương tiện điện tử để phạm tội”.

     Nếu hành vi phạm tội vu khống vì động cơ đê hèn hoặc gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên hoặc làm nạn nhân tự sát thì bị phạt tù từ 03 năm đến 07 năm.

     Như vậy, để sử dụng mạng xã hội một cách văn minh, đúng pháp luật, người sử dụng mạng xã hội cần:

     Thứ nhất, không nên sử dụng mạng xã hội để giải quyết các mâu thuẫn, quan hệ xã hội trong cuộc sống mà hãy đến các cơ quan có thẩm quyền để giải quyết như: Công an, Tòa án, Tổ hòa giải tại nơi cư trú,… để được giải quyết theo đúng quy định của pháp luật.

     Thứ hai, trước khi đăng tải một bài viết lên mạng xã hội nên thẩm định thông tin nội dung dự định sẽ đăng thông qua các nguồn tin chính thống từ các nguồn tin đáng tin cậy để tránh trường hợp đăng tải thông tin sai sự thật.

     Thứ ba, trang bị đầy đủ cho bản thân những kiến thức về pháp luật về sử dụng mạng xã hội, có hiểu biết đầy đủ các tính năng của ứng dụng mạng xã hội mà mình đang sử dụng. Không sử dụng các từ ngữ mang tính chửi bới, thô tục, xúc phạm, lăng mạ danh dự, nhân phẩm của người khác.

     Thứ tư, khi phát hiện các trường hợp đăng tải bài viết có nội dung vi phạm các hành vi trên, kịp thời báo cáo cơ quan Công an gần nhất để được xử lý theo đúng quy định của pháp luật./.

LS TRẦN MINH HÙNG, LS UY TÍN THƯỜNG XUYÊN ĐƯỢC HTV, VTV, VOV, TRUYỀN HÌNH QUỐC HỘI, CÔNG AN, BÁO CHÍ, QUỐC PHÒNG PHỎNG VẤN, TƯ VẤN