Từ ngày 15/12, hành vi cưỡng ép vợ hoặc chồng quan hệ tình dục sẽ bị phạt hành chính tới 30 triệu đồng và có thể buộc xin lỗi công khai. Nhiều người nhận xét quy định này rất văn minh nhưng khó thực hiện. Anh nhận xét thế nào ạ?

Cụ thể, căn cứ tại khoản 1 và khoản 2, Điều 41 Nghị định 282/2025/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 15/12/2025 quy định xử phạt hành chính đối với hành vi bạo lực tình dục trong phòng chống bạo lực gia đình như sau:

“Điều 41. Hành vi bạo lực tình dục

1. Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với hành vi cưỡng ép thành viên gia đình nghe âm thanh, xem hình ảnh, đọc nội dung khiêu dâm.

2. Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với một trong những hành vi sau đây:

a) Cưỡng ép thành viên gia đình trình diễn hành vi khiêu dâm;

b) Cưỡng ép thực hiện hành vi quan hệ tình dục trái ý muốn của vợ hoặc chồng nhưng không bị truy cứu trách nhiệm hình sự.”

Nhiều người cho rằng quy định này rất văn minh cho thấy đây là một quy định tiến bộ của pháp luật, thể hiện quyền bị đằng của vợ chồng trong hôn nhân gia đình, khẳng định quyền tự quyết về quan hệ tình dục, không ai được cưỡng bức ép buộc, kể cả vợ hoặc chồng. Từ đó, góp phần giảm đi suy nghĩ về vấn đề “vợ hoặc chồng phải có nghĩa vụ đáp ứng nhu cầu quan hệ tình dục”.

Song song với quy định có một bước tiến bộ và văn minh, nhưng kèm theo đó thực tế rất khó thực hiện vì một lí do như sao: hành vi quan hệ tình dục thường diễn ra trong không gian riêng tư giữa hai vợ chồng, ít người chứng kiến. Tâm lý nạn nhân (chồng hoặc vợ) ngại tố cáo sợ ảnh hưởng đến hôn nhân gia đình và con cái. Một điều quan trọng là chứng cứ khó thu thập (chỉ thông qua đơn tố giác đơn thuần là chưa đủ cở sở).

Vì vậy, dù văn minh, tiến bộ và cần thiết, nhưng việc áp dụng trên thực tế đòi hỏi đảm bảo về việc hỗ trợ tâm lý cho nạn nhân, tăng cường tuyên truyền pháp luật và môi trường pháp lý thực thi nghiêm chỉnh, thay đổi tư duy.

Câu hỏi 2: Theo quy định, vợ hoặc chồng muốn tố cáo đối phương có hành vi cưỡng ép quan hệ tình dục thì phải thực hiện theo quy trình như thế nào?

Tùy mức độ sự việc, có 2 hướng:

Hướng 1: Xử phạt hành chính:

Bước 1: Gửi đơn trình báo hoặc đơn tố giác đến công an có thẩm quyền (như công an xã/phường) hoặc đường dây nóng về phòng chống bạo lực gia đình về việc vợ hoặc chồng có hành vi cưỡng ép quan hệ tình dục.

Bước 2: Cung cấp đầy đủ các thông tin tài liệu chứng cứ (nếu có) như tin nhắn, ghi âm, camera, kết quả giám định tổn thương vùng kín, …

Bước 3: Cơ quan công an tiến hành điều tra xác minh và lập biên bản xử phạt.

Hướng 2: Truy cứu trách nhiệm hình sự (nếu có dấu hiệu hiếp dâm)

Trong trường hợp hành vi cưỡng ép quan hệ tình dục có dấu hiệu dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực, hoặc thủ đoạn cưỡng bức rõ ràng, gây tổn hại về thể chất hoặc tinh thần đối với người vợ hoặc chồng, thì không chỉ dừng lại ở mức xử phạt hành chính mà có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Căn cứ theo Điều 141 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017, 2205) quy định như sau:

“Điều 141. Tội hiếp dâm

1.Người nào dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực, hoặc lợi dụng tình trạng không thể tự vệ được của nạn nhân hoặc thủ đoạn khác giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác trái ý muốn của nạn nhân thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm.”

Như vậy, nếu hành vi có yếu tố dùng vũ lực, đe dọa, cưỡng bức thể chất rõ ràng, trái ý muốn của nạn nhân có thể bị xử lý theo quy định tại Điều 141 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017, 2025) quy định về tội “Tội hiếp dâm”. Bộ luật Hình sự không có quy định cụ thể là miễn trừ trách nhiệm trong trường hợp người phạm tội là vợ hoặc chồng của nạn nhân.

Quy trình tố giác hình sự:

Bước 1: Thu thập chứng cứ và chuẩn bị hồ sơ ghi lại hoặc lưu trữ bất kỳ bằng chứng nào có thể chứng minh hành vi cưỡng ép, như tin nhắn, cuộc gọi, hình ảnh, video, hoặc vết thương trên cơ thể.

Bước 2: Nộp đơn tố giác hoặc báo tin trực tiếp đến cơ quan Công an cấp xã/phường hoặc viện kiểm sát nhân dân nơi xảy ra vụ việc. Nội dung đơn tố giác cần nêu rõ thông tin cá nhân của người tố giác (tên, địa chỉ) và thông tin cá nhân của người bị tố giác (tên, địa chỉ). Nêu rõ hành vi vi phạm pháp luật của người bị tố giác. Các vấn đề cụ thể yêu cầu cơ quan chức năng giải quyết. Đính kèm các tài liệu, chứng cứ chứng minh cho việc tố cáo. 

Bước 3: Phối hợp tham gia với cơ quan điều tra trong quá trình làm việc, cung cấp đầy đủ thông tin và chứng cứ khi được yêu cầu.

Trân trọng.

LS TRẦN MINH HÙNG

Luật sư Trần Minh Hùng – Tốt nghiệp đại học Luật TPHCM, tốt nghiệp Học viện Tư Pháp, Tốt nghiệp Luật sư, thuộc Đoàn LS TPHCM, Thuộc Liên đoàn LSVN là một trong những luật sư sáng lập văn phòng luật, giàu kinh nghiệm về kiến thức và thực tiễn đã dành nhiều thắng lợi vụ kiện và quan trọng luật sư Hùng luôn coi trọng chữ Tâm của nghề luật sư và trách nhiệm đối với xã hội nên đã được nhiều hãng báo chí, truyền thông, Đài truyền hình, Đài tiếng nói Việt nam phỏng vấn pháp luật,  nhiều lĩnh vực quan trọng liên quan đến đời sống. Luật sư Trần Minh Hùng là đối tác tư vấn pháp luật được nhiều hãng truyền thông, báo chí trong nước  tin tưởng với nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực tư vấn trên VOV Giao Thông – Đài tiếng nói Việt Nam, Đài phát thanh VOH TPHCM, Đài truyền hình TP.HCM (HTV), Đài truyền hình Việt Nam (VTV), Truyền hình SCTV, THĐN, Truyền hình Quốc Hội VN, Truyền hình Công an ANTV, Đài truyền hình Vĩnh Long, Đài phát thanh kiên giang, Đài Bình Dương, Truyền hình Quốc Phòng, VTC... và các hãng báo chí trên cả nước, được các tổ chức, trường Đại học Luật TP.HCM mời làm giám khảo các cuộc thi Phiên tòa giả định với Đại học cảnh sát, mời làm chuyên gia ý kiến về các sự kiện lớn, được mời dạy bồi dưỡng nghiệp vụ cho các luật sư……là đối tác tư vấn luật của các hãng truyền thong, các tổ chức, xã hội uy tín và chuyên nghiệp và luôn mang lại niềm tin cho khách hàng và ghi nhận sự đóng góp của chúng tôi cho xã hội...là luật sư bào chữa, tư vấn cho nhiều vụ án đỉnh điểm, quan trọng báo chí đưa tin, người dân quan tâm như vụ Ngân hàng Navibank liên quan Huyền Như Viettinbank, các vụ Giết Người do mâu thuẫn hát karaoke tại Bình Chánh, Bào chữa chủ tịch Huyện Đông Hòa – Phú Yên, Đại án Vụ cướp bitcoin 35 tỷ Long Thành- Dầu Dây, Bào chữa vụ Đại Án Đăng Kiểm, Bào chữa vụ đại án Khai thác Cát Cần giờ, Bào chữa bị cáo Huân không đeo khẩu trang mùa Covit, Vụ Nữ sinh Tân Bình bị cắt tai, bảo vệ cho MC Trấn Thành, Bào chữa, bảo vệ vụ "Bác sĩ khoa rút ống thở", Bảo vệ cho người cho thuê nhà vụ Công ty Thế giới Di Động không trả tiền thuê nhà mùa dịch covid, Tư vấn cho nghệ sĩ Thương Tín, bảo vệ vụ đổ xăng đốt 10 người tại TPHCM, Bảo vệ thành công vụ 1 bệnh nhân bị xông hơi chết tại nhà bè,bảo vệ cho 27 bị hại vụ lừa đảo đất nền Nguyễn Thanh Uyn và đồng phạm, Bảo vệ Ni cô Vụ kiện hành chính đòi nhà  các vụ Hiếp dâm, Dâm ô, Lừa Đảo, cưỡng đoạt, cướp, gây thương tích, tham ô, mua bán ma túy, cố ý làm trái, bào chữa vụ án cựu Cảnh sát Buôn Lậu và các bị cáo kiên quan, bào chữa vụ chiếm đoạt tiền công nghệ của nước Úc của bị can về công nghệ, bào chữa vụ Mua bán khẩu trang mùa covid, bào chữa nhiều vụ án ma túy, bào chữa vụ lợi dụng chức vụ quyền hạn của tổ chức tín dụng ngân hàng... .… và rất nhiều các vụ án khác về dân sự, kinh tế, thừa kế, đất đai, lao động, hành chính, doanh nghiệp.… luôn mang lại niềm tin cho khách hàng cũng như sự đóng góp tích cực sự công bằng, đi tìm công lý không biết mệt mỏi cho xã hội của luật sư chúng tôi..…là hãng luật tư vấn luật cho nhiều công ty Việt Nam và nước ngoài trên cả nước luôn mang lại niềm tin cho khách hàng cũng như sự đóng góp tích cực sự công bằng, đi tìm công lý không biết mệt mỏi cho xã hội của luật sư chúng tôi.

Chúng tôi hội đủ các luật sư chuyên về các lĩnh vực, kinh nghiệm, chuyên sâu như: hình sự, dân sự, kinh tế, thừa kế, hợp đồng, đất đai, ly hôn, dịch vụ nhà đất, di chúc, lao động…