Mới đây, một clip lan truyền trên mạng xã hội ghi lại cảnh nhạc sĩ Minh Khang (chồng cựu siêu mẫu Thúy Hạnh) đi taxi công nghệ Grabcar đã có hành động dọa dẫm, chửi bới tài xế. Nếu tài xế không kìm chế thì có nguy cơ xảy ra xô xát. Bản chất của tài xế và phía Grab là đối tác. Grab bỏ ra công nghệ, tài xế bỏ xe ra và hợp tác đôi bên cùng có lợi. Tuy nhiên, khi vụ việc xảy ra, phía Grab lại khóa ứng dụng và cấm tài xế chạy vĩnh viễn với lý do đưa hình khách lên mạng xã hội vi phạm quyền riêng tư.

1. Nhìn nhận vụ việc này, theo anh, việc tài xế đăng hình ảnh, video khách hàng lên mạng trong trường hợp bị đe dọa, xúc phạm có được xem là “tự bảo vệ chính đáng” không, hay vẫn bị coi là xâm phạm quyền riêng tư?

Theo quy định pháp luật thì Xâm phạm quyền riêng tư là hành vi vi phạm pháp luật mà trong đó một người có các hành vi tiết lộ, phát tán… những thông tin riêng tư của cá nhân khi không được người đó đồng ý trừ trường hợp được phép của luật quy định thì đều là hành vi vi phạm pháp luật và sẽ chịu trách nhiệm về hành vi đó.

Theo điều 21 Hiến pháp Việt Nam thì, đời sống riêng tư, bí mật cá nhân và bí mật gia đình; danh dự, uy tín cũng như thư tín, điện thoại, điện tử, các hình thức trao đổi thông tin riêng tư khác đều được pháp luật bảo vệ, không ai được xâm phạm trái luật.

tại Điều 38 Bộ luật Dân sự năm 2015, pháp luật cũng bảo vệ đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình của cá nhân và không ai được phép xâm phạm một cách trái luật.

Đặc biệt, khoản 2 Điều này cũng khẳng định, không ai được phép thu thập, sử dụng, công khai các thông tin liên quan đến quyền riêng tư của người khác mà không được người đó đồng ý trừ các trường hợp được cho phép gồm:

- Về hình ảnh: Các hình ảnh được sử dụng vì lợi ích quốc gia, dân tộc, lợi ích công cộng hoặc lấy từ các hoạt động công cộng như hội nghị, hội thảo, thi đấu… mà không tổn hại đến danh dự, nhân phẩm, uy tín của người sở hữu hình ảnh (điều 32 Bộ luật dân sự).

Căn cứ các quy định trên tôi cho rằng việc hành khách có hành vi của dấu hiệu vi phạm pháp luật trên xe taxi gây ảnh hưởng đến an ninh trật tự và an toàn của tài xế, có thể ảnh hưởng đến tính mạng, sức khỏe, dễ bị kích động dẫn tới việc ghi hình và cung cấp hình ảnh của anh lái xe ô tô tôi cho là hợp pháp, không vi phạm quy định trên và không thuộc sự điều chỉnh của các quy định trên. Trường hợp của tài xế là để bảo vệ chính mình trước hành vi đe dọa, gây rối, kích động của hành khách.

 2. Trong trường hợp bị khách chửi bới, quỵt tiền hoặc tấn công, tài xế nên làm gì để bảo vệ mình vì phía Grab không cho công khai hình ảnh khách lên mạng xã hội?

Tôi cho rằng cần ghi lại chứng cứ này để trình báo, tố cáo, tố giác cho cơ quan chức năng như cơ quan công an, khởi kiện ra tòa án có thẩm quyền để được bảo vệ quyền lợi theo tố tụng dân sự và tố tụng hình sự.

 3. Với những đơn vị đặt xe công nghệ kiểu Grab, có điều khoản nào cụ thể bảo vệ tài xế trong những hoàn cảnh này không? Nếu không có thì sao?

Do tài xế và Grab không tồn tại quan hệ lao động, chỉ tồn tại quan hệ hợp tác nện các cơ quan chức năng như cơ quan lao động, công đoàn, liên đoàn lao động, các hội, ngành nhà nước không can thiệp giải quyết được vì không thuộc thẩm quyền. Các tranh chấp, xô xát, xâm phạm quyền lợi xảy ra chủ yếu do cơ quan như công an, tòa án giải quyết . Trong trường hợp này tài xế bị thiệt hại và bị yếu thế. Trong trường hợp này tài xế như những cá nhân khác trong xã hội khi bị xâm phạm phải trình báo cơ quan công an, khởi kiện tòa án theo quy trình tố tụng dân sự như kiện bồi thường do bị xâm phạm tính mạng, sức khỏe, tinh thần, cải chính công khai, xin lỗi…hoặc tố cáo, tố giác cơ quan chức năng theo tố tụng hình sự.

Tôi cho rằng cần  sửa đổi, bổ  sung Luật lao động hiện hành, các nghị định liên quan, sửa đổi luật trong lĩnh vực xe công nghệ, bảo vệ người lao động, tài xế trong lĩnh vực công nghệ số,  hoàn thiện khung pháp lý điều chỉnh các loại hình lao động tại Việt Nam. cơ quan nhà nước cần phối hợp với các doanh nghiệp kinh doanh nền tảng số để  phối hợp, xây dựng cơ chế hỗ trợ lao động đặc thù theo hướng phù hợp xu thế công nghệ phát triển.