1. Công chứng là gì?

Theo Khoản 1, điều 2, Luật Công chứng 2014, thì bạn có thể hiểu đơn giản công chứng là việc một công chứng viên của tổ chức hành nghề công chứng, chứng nhận về:

• Tính xác thực, hợp pháp của hợp đồng hoặc giao dịch dân sự khác bằng văn bản.
• Tính chính xác, hợp pháp, không trái đạo đức xã hội của bản dịch giấy tờ, văn bản từ tiếng Việt sang tiếng nước ngoài và ngược lại.

Quá trình công chứng có thể xuất phát từ quy định của pháp luật yêu cầu phải công chứng hoặc các cá nhân, tổ chức có nhu cầu.

2. Giá trị pháp lý của văn bản công chứng 

Theo Điều 5 Luật Công chứng 2014 quy định: 

“1. Văn bản công chứng có hiệu lực kể từ ngày được công chứng viên ký và đóng dấu của tổ chức hành nghề công chứng.

2. Hợp đồng, giao dịch được công chứng có hiệu lực thi hành đối với các bên liên quan; trong trường hợp bên có nghĩa vụ không thực hiện nghĩa vụ của mình thì bên kia có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết theo quy định của pháp luật, trừ trường hợp các bên tham gia hợp đồng, giao dịch có thỏa thuận khác.

3. Hợp đồng, giao dịch được công chứng có giá trị chứng cứ; những tình tiết, sự kiện trong hợp đồng, giao dịch được công chứng không phải chứng minh, trừ trường hợp bị Tòa án tuyên bố là vô hiệu.

4. Bản dịch được công chứng có giá trị sử dụng như giấy tờ, văn bản được dịch.”

3. Thủ tục và các bước công chứng giấy tờ

Để công chứng một văn bản, giấy tờ thì cần phải thực hiện theo những bước sau:

• Bước 1: Công chứng viên tiếp nhận, kiểm tra hồ sơ của người yêu cầu công chứng (có hợp pháp hay không)
• Hồ sơ không đủ cơ sở pháp luật để giải quyết thì sẽ không được công chứng
• Hồ sơ bị thiếu: yêu cầu bổ sung hồ sơ và hẹn ngày công chứng khi đủ hồ sơ.
• Hồ sơ đầy đủ, hợp lệ: Công chứng viên sẽ tiếp nhận hồ sơ.
• Bước 2: Công chứng viên kiểm tra đầy đủ về hồ sơ, giấy tờ cần công chứng và tiến hành công chứng theo quy định.

Để công chứng một văn bản, giấy tờ thì người cần công chứng cần chuẩn bị sẵn bản gốc (trong trường hợp công chứng bản sao), chuẩn bị sẵn bản dịch cùng bản gốc chưa dịch (Trong trường hợp công chứng văn bản dịch).

4. Các văn bản, hợp đồng bắt buộc phải công chứng

Bạn đọc cần nắm rõ rằng, không phải văn bản, hợp đồng nào cũng phải công chứng. Dưới đây chúng tôi liệt kê một số văn bản, hợp đồng thuộc trường hợp phải công chứng đó là:

• Hợp đồng mua bán, cho tặng, đổi hoặc góp vốn, thế chấp nhà ở.
• Hợp đồng chuyển nhượng, cho tặng, thế chấp, góp vốn, cho thuê quyền sử dụng đất.
• Di chúc của người bị hạn chế về thể chất hoặc không biết chữ
• Di chúc lập bằng tiếng nước ngoài
• Văn bản thừa kế về nhà ở
• Văn bản thừa kế về quyền sử dụng đất
• Văn bản lựa chọn người giám hộ
• Văn bản sao muốn có giá trị pháp luật……

5. Phí công chứng

Tùy thuộc vào từng loại văn bản công chứng sẽ có mức phí công chứng khác nhau. Theo Điều 66, Luật Công chứng 2014, phí công chứng phải thực hiện đúng theo quy định của Pháp luật.

5.1. Phí công chứng đối với hợp đồng, giao dịch 

Mức thu phí đối với việc công chứng các hợp đồng, giao dịch sau đây được tính như sau:

• Công chứng hợp đồng chuyển nhượng, tặng, cho, chia, tách, nhập, đổi, góp vốn bằng quyền sử dụng đất: Tính trên giá trị quyền sử dụng đất.
• Công chứng hợp đồng chuyển nhượng, tặng, cho, chia tách, nhập, đổi, góp vốn bằng quyền sử dụng đất có tài sản gắn liền với đất bao gồm nhà ở, công trình xây dựng trên đất: Tính trên tổng giá trị quyền sử dụng đất và giá trị tài sản gắn liền với đất, giá trị nhà ở, công trình xây dựng trên đất.
• Công chứng hợp đồng mua bán, tặng cho tài sản khác, góp vốn bằng tài sản khác: Tính trên giá trị tài sản.
• Công chứng văn bản thỏa thuận phân chia di sản, văn bản khai nhận di sản: Tính trên giá trị di sản.
• Công chứng hợp đồng vay tiền: Tính trên giá trị khoản 
• Công chứng hợp đồng thế chấp tài sản, cầm cố tài sản: Tính trên giá trị tài sản; trường hợp trong hợp đồng thế chấp tài sản, cầm cố tài sản có ghi giá trị khoản vay thì tính trên giá trị khoản vay.
• Công chứng hợp đồng kinh tế, thương mại, đầu tư, kinh doanh: Tính trên giá trị tài sản hoặc giá trị hợp đồng, giao dịch.

5.2. Phí công chứng hợp đồng thuê quyền sử dụng đất; thuê nhà ở; thuê, thuê lại tài sản

Phí công chứng hợp đồng thuê quyền sử dụng đất; thuê nhà ở; thuê, thuê lại tài sản:

5.3. Phí công chứng hợp đồng mua bán tài sản đấu giá 

Mức thu phí đối với việc công chứng hợp đồng mua bán tài sản đấu giá (tính trên giá trị tài sản) được tính như sau:

5.4. Phí công chứng bản dịch 

• Phí công chứng trong trường hợp này là 10 nghìn đồng/trang với bản dịch thứ nhất.
• Trường hợp người yêu cầu công chứng cần nhiều bản dịch thì từ bản dịch thứ 2 trở lên thu 5.000 đồng/trang đối với trang thứ nhất, trang thứ 2; từ trang thứ 3 trở lên thu 3.000 đồng/trang nhưng mức thu tối đa không quá 200.000 đồng/bản.

5.5. Phí lưu giữ di chúc 

• Phí cho trường hợp lưu giữ bản di chúc là 100.000đ/ trường hợp.

5.6. Phí cấp bản sao từ bản chính

• Phí công chứng với bản sao là 5.000 đồng/trang, từ trang thứ ba (3) trở lên thì mỗi trang thu 3.000 đồng nhưng tối đa không quá 100.000 đồng/bản.

5.7 Phí chứng thực bản sao từ bản chính

• Mức phí: 02 nghìn đồng/trang đối với trang thứ nhất, trang thứ hai; từ trang thứ ba trở lên thu 01 nghìn đồng/trang nhưng mức thu tối đa không quá 200 nghìn đồng/bản.

5.8 Phí chứng thực chữ ký trong giấy tờ, văn bản

• Mức phí: 10 nghìn đồng/trường hợp (trường hợp hiểu là một hoặc nhiều chữ ký trong một giấy tờ, văn bản).

Ngoài ra Luật pháp còn quy định các mức phí với hợp đồng giao dịch không theo giá trị tài sản như: công chứng hợp đồng ủy quyền, công chứng việc hủy bỏ hợp đồng, công chứng văn bản từ chối nhận di sản… bạn có thể tìm hiểu rõ hơn ở Điều 66, Luật Công chứng 2014.

Trân trọng.

LS TRẦN MINH HÙNG

LS TRẦN MINH HÙNG - TRƯỞNG VPLS GIA ĐÌNH TRẢ LỜI TRUYỀN HÌNH TPHCM (HTV7, HTV9)

Luật sư Trần Minh Hùng Trưởng văn phòng Luật sư Gia Đình- Luật sư sáng lập luật sư Gia Đình có nhiều năm kinh nghiệm tranh tụng, tư vấn được rất nhiều hãng truyền thông tin tưởng với nhiều năm và thường xuyên cố vấn pháp lý, tư vấn pháp luật trên các Kênh truyền hình uy tín như:  Đài Truyền hình TPHCM (HTV), Đài truyền hình Vĩnh Long, Tư vấn luật trên Đài tiếng nói Việt Nam, Đài truyền hình cáp VTC, Đài VOV Giao Thông, Đài tiếng nói Việt Nam, Đài phát thanh Kiên Giang, Truyền hình Quốc Hội, Báo Pháp luật TPHCM, Báo tuổi trẻ đời sống, Báo đời sống và pháp luật, Báo Dân trí, Báo Vnxpress, Báo công an nhân dân và các hãng báo chí trên cả nước... là luật sư được Trường Đại học luật TP.HCM mời làm giám khảo cho nhiều cuộc thi Phiên tòa giả định cấp trường ĐHL, Cấp Quốc Gia, học thuật với trường Cảnh sát nhân dân, Nhiều trường đại học uy tín và chuyên gia pháp luật cho các hãng truyền thông uy tín. Là Luật sư  bào chữa, tư vấn cho nhiều vụ án đỉnh điểm, quan trọng nổi tiếng trên cả nước được báo chí đưa tin, người dân quan tâm như vụ Ngân hàng Navibank, Huyền Như, Viettinbank, các vụi Giết Người, Hiếp dâm, Dâm ô, Lừa Đảo, gây thương tích, tham ô, cố ý làm trái.… và các vụ án khác về dân sự, kinh tế, thừa kế, đất đai, lao động, hành chính, doanh nghiệp.… luôn mang lại niềm tin cho khách hàng cũng như sự đóng góp tích cực sự công bằng, đi tìm công lý không biết mệt mỏi cho xã hội của luật sư chúng tôi.

Trân trọng cảm ơn.