1. Quyền nuôi con của người mẹ

Câu hỏi: Chào Luật sư, Tôi có 1 vấn đề cần nhờ luật sư giải đáp. Tôi lập gia đình được 3 năm, có 1 con trai 18 tháng. Do cuộc sống

vợ chồng không hòa hợp nên tôi muốn li hôn. Nhờ luật sư giải đáp giùm tôi:

Với điều kiện của tôi hiện tại, đi làm công ty tư nhân, lương 4,3 triệu / tháng, đang ở nhà đứng tên chồng (Tài sản trước hôn nhân của chồng), còn chồng tôi thì thu nhập 6,5 tr / tháng, có nhà riêng. Nếu li hôn thì tôi phải thuê nhà trọ để ở. Với điều kiện đó tôi có giành được quyền nuôi con không? Và mẹ chồng tôi hiện tại, kinh tế ổn định, luôn muốn đem cháu về nuôi nhưng tôi

không đồng ý. Thì khi li hôn, việc can thiệp của mẹ chồng tôi vào quyền nuôi cháu có ảnh hưởng thế nào đến quyền nuôi cháu của tôi?

Tôi đọc luật thì có thấy là con < 3 tuổi thì quyền nuôi dưỡng thuộc về mẹ. Nhưng tôi sợ nếu thu nhập thấp hơn chồng, và không có nhà riêng thì không giành được quyền nuôi cháu. Và nếu được nuôi, thì đến năm cháu 3 tuổi, tôi có bị mất quyền nuôi cháu nếu chồng tôi có tranh chấp lại quyền nuôi con không?

Nhờ luật sư tư vấn tất cả các trường hợp tôi có thể gặp phải giùm. Vì cháu là tất cả với tôi, tôi muốn giành quyền nuôi con thì cần đảm bảo thu nhập bao nhiêu để chứng minh khả năng tài chính của mình?

Cảm ơn luật sư. Chờ phản hồi từ luật sư

Trả lời:

Luật sư Gia Đình tư vấn như sau:

Điều 92 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000 quy định về việc trông nom, chăm sóc, giáo dục, nuôi dưỡng con sau khi ly hôn:

“1. Sau khi ly hôn, vợ, chồng vẫn có nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, giáo dục, nuôi dưỡng con chưa thành niên hoặc đã thành niên bị tàn tật, mất năng lực hành vi dân sự, không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình.

Người không trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ cấp dưỡng nuôi con.

2. Vợ, chồng thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con, quyền và nghĩa vụ của mỗi bên sau khi ly hôn đối với con; nếu không thỏa thuận được thì Tòa án quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con; nếu con từ đủ chín tuổi trở lên thì phải xem xét nguyện vọng của con.

Về nguyên tắc, con dưới ba tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, nếu các bên không có thỏa thuận khác”.

Như vậy, trường hợp này, con bạn dưới 3 tuổi, khi ly hôn vợ chồng bạn không có thỏa thuận khác thì Tòa án giao bạn sẽ là người trực tiếp nuôi dưỡng con, chồng bạn là người có nghĩa vụ cấp dưỡng nuôi con là phù hợp với quy định của pháp luật.

Theo Điều 93 Luật Hôn nhân gia đình

“Điều 93. Thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn

Vì lợi ích của con, theo yêu cầu của một hoặc cả hai bên, Toà án có thể quyết định thay đổi người trực tiếp nuôi con.

Việc thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn được thực hiện trong trường hợp người trực tiếp nuôi con không bảo đảm quyền lợi về mọi mặt của con và phải tính đến nguyện vọng của con, nếu con từ đủ chín tuổi trở lên.”

Do vậy, nếu sau này chồng bạn muốn giành lại quyền nuôi con thì chồng bạn cần phải chứng minh rằng mình có đủ điều kiện để đảm bảo quyền lợi mọi mặt cho con hơn bạn. Tòa án sẽ đưa ra quyết định thay đổi quyền nuôi con nếu như bạn nuôi con mà không bảo đảm quyền lợi về mọi mặt của con (như vấn đề học hành, ăn ở, đi lại…) và nếu con đủ chín tuổi trở lên thì phải căn cứ vào nguyện vọng của con (Tòa sẽ căn cứ theo ý nguyện của con để đưa ra quyết định).

 2. Giành quyền nuôi con khi mẹ không có việc làm?

Tóm tắt câu hỏi:

Em có quyền ly hôn với chồng em không vì bố mẹ chồng không ưa gì mình, vợ chồng em vì thế mà tình cảm cũng sứt mẻ rất nhiều. Từ khi con em ra đời, mọi thứ thay đổi, cuộc sống không còn được hạnh phúc như trước. chồng em không tôn trọng em và em bị nói rất đau long. Em muốn ly hôn, em không có việc làm thì làm phải làm thế nào để giành quyền nuôi con ạ. Cám ơn luật sư!

Luật sư tư vấn:

Xin chào bạn! cám ơn bạn đã gửi câu hỏi. Về câu hỏi của bạn, Luật sư Gia Đình tư vấn và hướng dẫn cho bạn như sau:

1/ Căn cứ pháp lý

– Luật hôn nhân và gia đình năm 2014

2/ Ly hôn theo yêu cầu của một bên ?

Trước tiên phải nói rằng bạn hoàn toàn có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly theo quy định tại Điều 51 Luật hôn nhân và gia đình 2014:

“1. Vợ, chồng hoặc cả hai người có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn.

2.Cha, mẹ, người thân thích khác có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn khi một bên vợ, chồng do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi của mình, đồng thời là nạn nhân của bạo lực gia đình do chồng, vợ của họ gây ra làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng, sức khỏe, tinh thần của họ.

3.Chồng không có quyền yêu cầu ly hôn trong trường hợp vợ đang có thai, sinh con hoặc đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi”.

Trong trường hợp của bạn,áp dụng quy định tại Điều 56 Luật hôn nhân và gia đình 2014 về việc ly hôn theo yêu cầu của một bên :

“1. Khi vợ hoặc chồng yêu cầu ly hôn mà hòa giải tại Tòa án không thành thì Tòa án giải quyết cho ly hôn nếu có căn cứ về việc vợ, chồng có hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được.

2.Trong trường hợp vợ hoặc chồng của người bị Tòa án tuyên bố mất tích yêu cầu ly hôn thì Tòa án giải quyết cho ly hôn.

3.Trongtrường hợp có yêu cầu ly hôn theo quy định tại khoản 2 Điều 51 của Luật này thì Tòa án giải quyết cho ly hôn nếu có căn cứ về việc chồng, vợ có hành vi bạo lực gia đình làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng, sức khỏe, tinh thần của người kia”.

Như vậy,nếu như khi tổ hòa giải đã thực hiện công việc hòa giải cho hai vợ chồng bạn mà bạn vẫn yêu cầu ly hôn thì Tòa án sẽ giải quyết ly hôn nếu có căn cứ về việc chồng có hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được. Bạn có thể cung cấp những căn cứ để chứng minh trước Tòa về việc chồng bạn đã có những lời lẽ, hành động thể hiện sự không tôn trọng bạn , ảnh hưởng nghiêm trọng đến hạnh phúc gia đình và không thể tiếp tục mối quan hệ vợ chồng nữa.Mục đích của hôn nhân chỉ thực sự đạt được khi cả hai bên có sự quan tâm,chia sẻ,tôn trọng lẫn nhau,cùng nhau xây dựng một mái ấm gia đình.

3/ Mẹ không có việc làm có được giành quyền nuôi con không?

Điều 81 Luật hôn nhân và gia đình 2014 quy định về việc chăm nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con sau khi ly hôn “1. Sau khi ly hôn, cha mẹ vẫn có quyền, nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình theo quy định của Luật này, Bộ luật dân sự và các luật khác có liên quan.

2.Vợ, chồng thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con, nghĩa vụ, quyền của mỗi bên sau khi ly hôn đối với con; trường hợp không thỏa thuận được thì Tòa án quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con; nếu con từ đủ 07 tuổi trở lên thì phải xem xét nguyện vọng của con.

3.Con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con.”

Như vậy, về nguyên tắc, sau khi ly hôn, nếu con bạn dưới 36 tháng tuổi sẽ được giao cho mẹ trực tiếp nuôi. Tuy nhiên, vì bạn không có việc làm ổn định nên Tòa án sẽ xem xét các điều kiện của bạn có đáp ứng trong việc trông nom,chăm sóc,nuôi dưỡng,giáo dục con vật chất, tinh thần đáp ứng sự phát triển của con bạn.

Bạn có thể thỏa thuận với chồng bạn về người sẽ trực tiếp nuôi con,Nếu không thỏa thuận được thì Tòa án sẽ quyết định việc giao con cho một bên trực tiếp nuôi căn cứ vào quyền lợi mọi mặt của con bạn.

Bạn muốn giành quyền nuôi con thì bạn nên trình bày và đưa ra tòa những căn cứ về việc bạn sẽ đáp ứng được các nhu cầu vật chất cần thiết cho con bạn bao gồm: Ăn, ở, sinh hoạt, điều kiện học tập…và các yếu tố tinh thần bao gồm: Thời gian chăm sóc, dạy dỗ, giáo dục con, tình cảm dành cho con, điều kiện cho con vui chơi giải trí, trình độ học vấn của bạn…để chứng minh rằng bạn hoàn toàn có thể đảm bảo cho con bạn được phát triển trong điều kiện tốt nhất.

3. Xác định quyền, nghĩa vụ nuôi dưỡng, chăm sóc con khi mẹ mất

Cơ sở pháp lý

Luật hôn nhân và gia đình năm 2014.

Nội dung tư vấn

Thứ nhất về quyền và nghĩa vụ của cha mẹ

Bố và mẹ là người trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của con chưa thành niên. Việc nuôi dưỡng này không phân biệt tình trạng hôn nhân của bố mẹ (không kết hôn, đã kết hôn, đã ly hôn). Giữa người bố và người mẹ, quyền và nghĩa vụ chăm sóc con cái là như nhau.

(Căn cứ Điều 69 và Điều 71 Luật hôn nhân và gia đình).

Thứ hai về quyền và nghĩa vụ của ông bà nội, ngoại và anh, chị, em trong gia đình

Trường hợp không còn bố mẹ hoặc bố mẹ không đủ điều kiện nuôi dưỡng, anh chị em trong gia đình có nghĩa vụ nuôi dưỡng, chăm sóc lẫn nhau.

Trường hợp không còn bố mẹ, anh chị em hoặc tất cả những người này không đủ điều kiện nuôi dưỡng, ông bà nội và ông bà ngoại có nghĩa vụ nuôi dưỡng, chăm sóc cháu chưa thành niên.

(Căn cứ Điều 104 và Điều 105 Luật hôn nhân và gia đình).

Kết luận

Như vậy, đối chiếu tình hình hiện tại của gia đình nữ diễn viên đã qua đời, nhận thấy:

Trường hợp có tên bố trong giấy khai sinh của con: người bố có quyền, nghĩa vụ chăm sóc, nuôi dưỡng người con.

Trường hợp không có tên bố trong giấy khai sinh của con: ông bà ngoại có quyền, nghĩa vụ chăm sóc, nuôi dưỡng cháu. Nếu người bố muốn nuôi dưỡng con thì cần làm thủ tục nhận con (yêu cầu Tòa án xác nhận người đó là con của mình).

Luật sư Trần Minh Hùng chuyên gia tư vấn luật trên kênh HTV, VTV, THVL1, ANTV, SCTV1...

Chúng tôi là hãng luật tổng hợp nhiều đội ngũ luật sư giỏi, luật gia, thạc sỹ, chuyên viên, cộng tác viên có trình độ cao, năng lực chuyên môn cao, có kinh nghiệm, kiến thức hiểu biết rộng, kỹ năng tư vấn chuyên nghiệp, đặc biệt có trách nhiệm và đạo đức trong nghề nghiệp. Chúng tôi quan niệm Luật sư là nghề cao quý- cao quý vì nghề luật sư là nghề tìm công bằng và công lý cho xã hội. Luật sư bảo vệ cho những nạn nhân, tội phạm, và những người bị oan sai. Nghề luật sư là nghề rất nguy hiểm và khó khăn dù bào chữa, bảo vệ cho bất kỳ ai thì luật sư luôn gặp nguy hiểm vì sự thù hằn của bên đối lập. Do vậy để làm được luật sư thì phải có tâm, có đạo đức, có tài năng và phải đam mê nghề nghiệp, yêu nghề, chấp nhận có khăn, hy sinh và chấp nhận nguy hiểm. Nếu sợ nguy hiểm, sợ ảnh hưởng đến công việc, cuộc sống của mình và gia đình thì rất khó hành nghề luật sư đúng nghĩa. Niềm vui của luật sư là khi giải oan được cho thân chủ, giúp được cho thân chủ, đem lại công bằng, công lý cho thân chủ nhằm góp phần đem lại công bằng cho xã hội. 

 Luật sư Trần Minh Hùng Trưởng văn phòng Luật sư Gia Đình- Luật sư sáng lập luật sư Gia Đình có nhiều năm kinh nghiệm tranh tụng, tư vấn được rất nhiều hãng truyền thông tin tưởng với nhiều năm và thường xuyên cố vấn pháp lý, tư vấn pháp luật trên các Kênh truyền hình uy tín như:  Đài Truyền hình TPHCM (HTV), Đài truyền hình Việt Nam (VTV), Đài truyền hình Vĩnh Long, Truyền hình Công an ANTV, SCTV, THQH, Tư vấn luật trên Đài tiếng nói Việt Nam, Đài truyền hình cáp VTC, Đài VOV Giao Thông, Đài tiếng nói Việt Nam, Đài phát thanh Kiên Giang, Truyền hình Quốc Hội, Báo Pháp luật TPHCM, Báo tuổi trẻ đời sống, Báo đời sống và pháp luật, Báo Dân trí, Báo Vnxpress, Báo công an nhân dân và các hãng báo chí trên cả nước... là luật sư được Trường Đại học luật TP.HCM mời làm giám khảo cho nhiều cuộc thi Phiên tòa giả định cấp trường ĐHL, Cấp Quốc Gia, học thuật với trường Cảnh sát nhân dân, Nhiều trường đại học uy tín và chuyên gia pháp luật cho các hãng truyền thông uy tín. Là Luật sư  bào chữa, tư vấn cho nhiều vụ án đỉnh điểm, quan trọng nổi tiếng trên cả nước được báo chí đưa tin, người dân quan tâm như vụ đại án Ngân hàng Navibank liên quan Huyền Như và Viettinbank, Vụ cướp 35 tỷ Long Thành - Dầu giây, Chống thi hành công vụ mùa Covid, các vụ Giết Người, Hiếp dâm, Dâm ô, Lừa Đảo, gây thương tích, tham ô, cố ý làm trái... và các vụ án khác về dân sự, kinh tế, thừa kế, đất đai, lao động, hành chính, doanh nghiệp.… luôn mang lại niềm tin cho khách hàng cũng như sự đóng góp tích cực sự công bằng, đi tìm công lý không biết mệt mỏi cho xã hội của luật sư chúng tôi.

Chúng tôi cùng tư vấn luật và cố vấn pháp lý cho nhiều doanh nghiệp trong và ngoài nước rất lâu năm.

Trân trọng cảm ơn!.