1.      Câu hỏi đầu tiên đặt ra là luật sư có đánh giá như thế nào tính chất nghiêm trọng của sự việc khi người vi phạm vừa vi phạm luật giao thông, bên cạnh đó lại có hành vi xúc phạm và tác động vật lý lên người thi hành pháp luật, thưa luật sư?

Vi phạm nồng độ cồn được Cục Cảnh sát giao thông (CSGT) Bộ Công an đánh giá là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến các hành vi: Đi sai phần đường, làn đường, vi phạm tốc độ, không giữ khoảng cách an toàn... gây ra những vụ tai nạn giao thông liên hoàn, đe dọa tính mạng người dân. Thời gian qua, lực lượng chức năng liên tục ra quân, tập trung xử lý lỗi vi phạm này. Tuy việc xử lý vi phạm tăng dẫn đến tín hiệu tích cực là tình trạng tai nạn gia thông giảm. Nhưng thực tế vẫn xảy ra nhiều vụ người điều khiển phương tiện vi phạm nồng độ cồn chống đối lực lượng cảnh sát giao thông làm nhiệm vụ. Cụ thể như không hợp tác, có thái độ xúc phạm, lăng mạ lực lượng chức năng hay thậm chí là tác động vật lý…Hành vi chống đối Cảnh sát giao thông được xem là một trong những hành vi chống người thi hành công vụ. Đây là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng, xâm hại đến hoạt động của lực lượng CSGT trong việc đảm bảo trật tự an toàn giao thông. Tùy vào tính chất, mức độ mà người đó có thể bị áp dụng hinh thức xử phạt tương ứng.

2.      Trong trường hợp vi phạm này thì người vi phạm có thể sẽ phải chịu mức án như thế nào, thưa luật sư?

Hành vi chống người thi hành công vụ giao thông có thể biểu hiện dưới nhiều hình thức khác nhau, bao gồm: Dùng vũ lực hoặc đe dọa dùng vũ lực tấn công, đánh đập, gây thương tích, chửi bới, lăng mạ, xúc phạm; cản trở, không chấp hành yêu cầu kiểm tra, xử lý vi phạm; kích động, xúi giục người khác, cố ý làm hư hỏng, phá hủy phương tiện, trang thiết bị của lực lượng CSGT. Căn cứ khoản 2 Điều 3 Nghị định số 208/2013/NÐ-CP quy định, hành vi chống người thi hành công vụ là hành vi dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực hoặc không chấp hành hiệu lệnh, yêu cầu của người thi hành công vụ hoặc có hành vi khác nhằm cản trở người thi hành công vụ thực hiện nhiệm vụ được giao hoặc ép buộc người thi hành công vụ không thực hiện nhiệm vụ được giao.

Về mức phạt đối với hành vi cản trở người thi hành công vụ. Xử phạt vi phạm hành chính, căn cứ tại Điều 21 Nghị định số 144/2021/NÐ-CP quy định về hành vi cản trở, chống lại việc thanh tra, kiểm tra, kiểm soát của người thi hành công vụ hoặc đưa hối lộ người thi hành công vụ. Phạt tiền từ 1 - 4 triệu đồng đối với hành vi môi giới, giúp sức cho cá nhân, tổ chức vi phạm trốn tránh việc thanh tra, kiểm tra, kiểm soát của người thi hành công vụ. Phạt tiền từ 4 - 6 triệu đồng đối với một trong những hành vi sau đây: Cản trở hoặc không chấp hành yêu cầu thanh tra, kiểm tra, kiểm soát hoặc nhiệm vụ khác của người thi hành công vụ theo quy định của pháp luật; có lời nói, hành động đe dọa, lăng mạ, xúc phạm danh dự, nhân phẩm người thi hành công vụ; tổ chức, xúi giục, giúp sức, lôi kéo hoặc kích động người khác không chấp hành yêu cầu thanh tra, kiểm tra, kiểm soát của người thi hành công vụ.

Phạt tiền từ 6 - 8 triệu đồng đối với một trong những hành vi sau đây: Dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực chống người thi hành công vụ; gây thiệt hại về tài sản, phương tiện của cơ quan nhà nước, của người thi hành công vụ; đưa tiền, tài sản, lợi ích vật chất khác hoặc lợi ích phi vật chất hối lộ cho người thi hành công vụ. Ngoài ra, đối với hành vi quy định tại điểm b khoản 2 Điều 21 Nghị định số 144/2021/NÐ-CP ngoài phạt tiền còn áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả đối với hành vi vi phạm này là buộc xin lỗi công khai.

Đối với truy cứu trách nhiệm hình sự, hành vi chống người thi hành công vụ giao thông được quy định tại tại Điều 330 Bộ luật Hình sự 2015 quy định về tội chống người thi hành công vụ cụ thể như sau:

“Tội chống người thi hành công vụ

1. Người nào dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực hoặc dùng thủ đoạn khác cản trở người thi hành công vụ thực hiện công vụ của họ hoặc ép buộc họ thực hiện hành vi trái pháp luật, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm:

a) Có tổ chức;

b) Phạm tội 02 lần trở lên;

c) Xúi giục, lôi kéo, kích động người khác phạm tội;

d) Gây thiệt hại về tài sản 50.000.000 đồng trở lên;

đ) Tái phạm nguy hiểm.”

Như vậy, theo quy định trên người chống đối cảnh sát giao thông có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội chống đối người thi hành công vụ với mức phạt lên đến 07 năm tù. Trong đó, người chống đối cảnh sát giao thông sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội chống người thi hành công vụ khi thực hiện một trong các hành vi:

- Dùng vũ lực chống đối Cảnh sát giao thông: Hành vi này được thể hiện qua việc dùng sức mạnh vật chất tấn công trực tiếp đến Cảnh sát giao thông đang thi hành công vụ như đấm, đá, chém,…

- Đe dọa dùng vũ lực với Cảnh sát giao thông bằng cách dùng lời nói, cử chỉ đe dọa, uy hiếp khiến cảnh sát giao thông phải chấm dứt việc thi hành công vụ. Trong đó, sự đe dọa là thực tế có cơ sở để người bị đe dọa tin rằng lời đe dọa sẽ trở thành hiện thực.

- Các hành vi chống đối khác như: bôi nhọ, vu khống, đe dọa sẽ cung cấp thông tin bất lợi cho người thi hành công vụ,…

Nặng hơn, nếu chống đối cảnh sát giao thông bằng cách cố ý dùng vũ lực và gây thương tích cho bị hại thì người thực hiện vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm về tội cố ý gây thương tích.

3.      Hiện nay tình trạng đối tượng tham gia giao thông có hành vi xúc phạm và nguy hiểm hơn là có hành vi chống lại người thi hành công vụ gây ra những hậu quả khôn lường. Vậy với vai trò là luật sư thì ông có bình luận gì về tình trạng trên, thưa luật sư?

Hiện nay, theo thống kê 90% số vụ chống người thi hành công vụ là chống lại lực lượng công an, mà nổi cộm là tình trạng chống đối người thi hành công vụ trong lĩnh vực trật tự, an toàn giao thông với rất nhiều vụ việc diễn biến phức tạp, tính chất, mức độ ngày nghiêm trọng. Hoạt động kiểm soát nồng độ cồn có ý nghĩa là góp phần ngăn chặn nguyên nhân chính dẫn đến tai nạn giao thông. Tuy nhiên, có vẻ như nhiều đối tượng đến nay vẫn không nhận thức điều này hoặc bị chính “hơi men” đưa lối mà sẵn sàng thực hiện những hành vi xâm hại đến sức khỏe, tính mạng của người thực thi công vụ.

Nhận thức và ý thức của một bộ phận người tham gia giao thông còn hạn chế, thiếu hiểu biết về pháp luật nói chung và pháp luật về trật tự, an toàn giao thông nói riêng. Người dân cần tuân thủ các quy định của pháp luật, nếu CSGT sai, người vi phạm có quyền khiếu nại quyết định hành chính của lực lượng chức năng, thậm chí khởi kiện ra tòa, nhưng không có quyền chống lại lực lượng làm nhiệm vụ. Việc vi phạm giao thông chỉ là vi phạm hành chính, người vi phạm đừng vì một phút thiếu suy nghĩ, bức xúc mà có hành vi dẫn đến việc xử lý hình sự, hậu quả nghiêm trọng hơn”.

Do đó, cần phải xử lý nghiêm để răn đe. Đây là hành vi coi thường pháp luật, chống người thi hành công vụ, thậm chí gây nguy hiểm, ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn, sức khỏe của cán bộ CSGT.

4.      Để không tái diễn những hành vi xấu và gây ảnh hưởng đến an ninh trật tự cũng như an toàn giao thông đường bộ, thì phải chăng cần có chế tài xử phạt nghiêm khắc hơn nữa để răn đe những trường hợp này. Vậy luật sư có kiến nghị gì với các nhà Lập pháp, các cơ quan chức năng để luật pháp có thể nghiêm trị những hành vi manh động này không?

Để hạn chế việc người vi phạm chống đối, tấn công CSGT, ngoài tăng cường tuyên truyền để nâng cao ý thức, kiến thức pháp luật cho người tham gia giao thông, yêu cầu đặt ra là cán bộ, chiến sĩ CSGT phải có nghiệp vụ giỏi, tư thế, tác phong đúng mực, kỹ năng xử lý tình huống đúng pháp luật, ứng xử có văn hóa khi tiếp xúc với người dân. Việc dừng phương tiện, kiểm tra, xử lý phải đảm bảo đúng quy trình, quy định của pháp luật. Đồng thời, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người dân. Lực lượng CSGT cần tăng cường tuyên truyền, giáo dục pháp luật về hành vi chống người thi hành công vụ. Có biện pháp xử lý nghiêm minh đối với các hành vi vi phạm. Cùng với đó, người dân cần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, tôn trọng, hỗ trợ lực lượng CSGT trong thực thi nhiệm vụ. Tuy nhiên, các giải pháp đều mang tính cộng hưởng, song nếu không giải quyết được gốc rễ của vấn đề là ý thức tài xế, việc CSGT ra quân dù quyết liệt tới đâu cũng chỉ mang tính xác suất, giải quyết được phần ngọn.