Trường hợp của bạn thuộc vào Điều 101 của Luật Đất đai năm 2013 quy định về các trương hợp được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất cho cá nhân, hộ gia đình đang sử dụng đất mà không có giấy tờ về quyền sử dụng đất:

"1. Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất trước ngày Luật này có hiệu lực thi hành mà không có các giấy tờ quy định tại Điều 100 của Luật này, có hộ khẩu thường trú tại địa phương và trực tiếp sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp, nuôi trồng thủy sản, làm muối tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, nay được Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất xác nhận là người đã sử dụng đất ổn định, không có tranh chấp thì được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất và không phải nộp tiền sử dụng đất.

2. Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất không có các giấy tờ quy định tại Điều 100 của Luật này nhưng đất đã được sử dụng ổn định từ trước ngày 01 tháng 7 năm 2004 và không vi phạm pháp luật về đất đai, nay được Ủy ban nhân dân cấp xã xác nhận là đất không có tranh chấp, phù hợp với quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch chi tiết xây dựng đô thị, quy hoạch xây dựng điểm dân cư nông thôn đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt đối với nơi đã có quy hoạch thì được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất.

3. Chính phủ quy định chi tiết Điều này."

Tuy nhiên, vấn đề là hiện nay đất của gia đình bạn đang xảy ra tranh chấp nên không được Uỷ ban nhân dân xã, phường, thị trấn xác nhận là đất không có tranh chấp, Bởi vậy, căn cứ theo Điều 202 và Điều 203 Luật đất đai năm 2013 số 45/2013/QH13 quy định về hòa giải tranh chấp đất đai và thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất đai thì tranh chấp đất đai giữa gia đình bạn với chú bạn phải được hòa giải tại Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất theo quy định.

Sau khi đã được hòa giải tai Ủy ban nhân dân xã, nhưng hòa giải không thành, cả hai bên không đồng ý thỏa thuận với nhau cũng như không đồng ý với quyết định của Ủy ban nhân dân xã. Khi đó, để giải quyết vấn đề này thì bạn có thể làm theo một trong các trường hợp sau:

Cách thứ nhất: Gia đình bạn có quyền nộp đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp tại Ủy ban nhân dân cấp huyện để Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện giải quyết; nếu không đồng ý với quyết định giải quyết của Ủy ban nhân dân cấp huyện thì bạn có quyền khiếu nại đến Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh hoặc khởi kiện tại Tòa án nhân dân theo quy định của pháp luật về tố tụng hành chính.

Cách thứ hai: Khởi kiện tại Tòa án nhân dân có thẩm quyền cấp huyện, quận, thị xã, thành phố trực thuộc tỉnh nơi có đất để yêu cầu Tòa án giải quyết theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015.

Kết quả cuối cùng do bên cơ quan Nhà nước có thẩm quyền cũng như căn cứ vào bằng chứng, chứng cứ chứng minh của gia đình bạn cũng như gia đình chú bạn cung cấp thì Tòa án sẽ căn cứ vào quy định của pháp luật, căn cứ tình hình thực tế, giấy tờ, tài liệu hoặc có người làm chứng để có quyết định/ Bản án đúng quy định của pháp luật.

Trả lời:

Kính chào bạn! Cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi tới thư mục tư vấn của chúng tôi. Chúng tôi xin giải đáp thắc mắc của bạn như sau:

Chúng tôi được biết phần đất mà gia đình bạn đang ở trước 1990 không xảy ra tranh chấp. Cho đến nay, gia đình bạn đăng ký quyền sử dụng đất thì xảy ra tranh chấp. Phần đất đó ông A tự nhận là đất tổ tiên, sau đó cho bà B ở một thời gian, bà B sang nhượng cho gia đình bạn bằng giấy tờ viết tay. Bây giờ xảy ra tranh chấp, ông A đòi gia đình bạn trả lại đất mà trước kia bà B bán và ông A nói là cho bà B mượn, khi bà B bán ông A không biết, nhưng phần đất mà ông A nói là của tổ tiên không có bất kỳ giấy tờ nào chứng minh. Bà B khi được cán bộ hòa giải hỏi bà chỉ nói là chỉ ký giấy bán nhà và vật dụng trong nhà chứ không có bán đất. Trường hợp này chúng tôi tư vấn cho bạn như sau:

Mảnh đất gia đình bạn đang ở trước năm 1990 không xảy ra tranh chấp, như vậy việc thực hiện giao dịch mua bán đối với mảnh đất này xảy ra trước năm 1990 nên chúng tôi sử dụng Luật đất đai 1987 để giải quyết vấn đề giấy chuyển nhượng viết tay cho gia đình bạn thì tại thời điểm này pháp luật chưa bắt buộc các bên trong giao dịch chuyển nhượng quyền sử dụng đất phải lập thành văn bản và phải công chứng, chứng thực, do đó, giấy viết tay giữa gia đình bạn và bà B vẫn có giá trị khi đáp ứng điều kiện có hiệu lực của một giao dịch dân sự.

Và căn cứ theo quy định của pháp luật hiện hành, tại khoản 1 Điều 100 Luật đất đai 2013 quy định về cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất cho hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư đang sử dụng đất có giấy tờ về quyền sử dụng đất. Theo đó, nếu gia đình bạn có giấy tờ chứng minh về Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của mảnh đất này của gia đình bạn thì gia đình bạn có quyền yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo quy định của Luật đất đai năm 2013: đất sử dụng ổn định, lâu dài, không có tranh chấp, được Ủy ban nhân dân xã xác nhận.

Căn cứ Điều 101 Luật đất đai 2013 quy định cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất cho hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất mà không có giấy tờ về quyền sử dụng đất như sau:

"1. Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất trước ngày Luật này có hiệu lực thi hành mà không có các giấy tờ quy định tại Điều 100 của Luật này, có hộ khẩu thường trú tại địa phương và trực tiếp sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp, nuôi trồng thủy sản, làm muối tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, nay được Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất xác nhận là người đã sử dụng đất ổn định, không có tranh chấp thì được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất và không phải nộp tiền sử dụng đất.

2. Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất không có các giấy tờ quy định tại Điều 100 của Luật này nhưng đất đã được sử dụng ổn định từ trước ngày 01 tháng 7 năm 2004 và không vi phạm pháp luật về đất đai, nay được Ủy ban nhân dân cấp xã xác nhận là đất không có tranh chấp, phù hợp với quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch chi tiết xây dựng đô thị, quy hoạch xây dựng điểm dân cư nông thôn đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt đối với nơi đã có quy hoạch thì được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất."

Như vậy, nếu gia đình bạn đang sử dụng đất mà không có các giấy tờ quy định tại Điều 100 của Luật Đất đai năm 2013 nhưng đã được sử dụng trước ngày 01 tháng 7 năm 2004 và gia đình bạn đang sử dụng mảnh đất này trước 1990 không xảy ra tranh chấp, không vi phạm quy định đất đai. Và được Ủy ban nhân xã xác nhận là đất không có tranh chấp, phù hợp quy hoạch sử dụng đất thì gia đình bạn được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất.

Trân trọng.