Hỏi:

Thưa LS Tôi hiện đang sinh sống và làm việc tại TP Hồ Chí Minh, gia đình tôi có 3 người con, anh Tôi sinh năm 1975 và chị tôi sinh năm 1977 . Hai anh chị tôi đã lập gia đình và ở riêng từ trước khi bố mất;  chỉ có tôi là người ở cùng bố mẹ chăm lo nhà cửa. Năm 1998 bố tôi chết không để lại di chúc, tài sản là mảnh đất 50 m2. Sau khi bố mất, mẹ tôi quyết định sẽ nhường lại phần đất trên cho tôi. Nay anh chị hai tôi lại đòi về ở và buộc tôi phải chia một nửa căn nhà, nhưng tôi không đồng ý. Luật sư cho tôi hỏi tôi phải làm sao đây ạ? Mẹ tôi giao lại tài sản trên cho tôi quản lý là phù hợp pháp luật không?

Đáp:

Về việc mẹ bạn có quyền để lại tài sản là mảnh đất cho bạn,

Theo thông tin bạn đưa ra mảnh đất đó là tài sản chung của bố mẹ bạn vì thế cần phải căn cứ cả Luật Hôn nhân gia đình và Luật Dân Sự để tìm cách giải quyết

– Thứ nhất, theo quy định của luật hôn nhân và gia đình thì tài sản chung của 2 vợ chồng sẽ được chia đôi nên khi bố bạn chết thì phần tài sản dùng làm di sản thừa kế của mẹ bạn sẽ chỉ là 1/2 mảnh đất đó còn lại 1/2 mảnh đất vẫn là củaa bố bạn có quyền sở hữu.

– Thứ hai, về yêu cầu chia một nửa di sản như yêu cầu của chị bạn là không phù hợp với qui định pháp luật, do ở hàng thừa kế thứ nhất còn có bạn, mẹ bạn và anh trai.

Việc chia thừa kế, do bố bạn chết không để lại di chúc nên phần di sản của mẹ bạn (1/2 mảnh đất) sẽ được chia theo pháp luật theo điều 679 bộ luật dân sự 1995 :

“1- Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;

b) Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết;

c) Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột.

2- Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.

3- Những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng thừa kế hoặc từ chối nhận di sản.”.

Do vậy, Bạn sẽ không thể là người duy nhất hưởng thừa kế phần di sản mà còn có anh trai và chị gái. Vậy nên khi làm thủ tục hưởng thừa kế sẽ phải có đầy đủ tất cả những người đồng thừa kế trừ trường hợp những người này cùng đồng ý làm giấy ủy quyền và ký tên đầy đủ ủy quyền cho bạn thực hiện và mẹ bạn có thể để lại cho bạn phần tài sản của mẹ bạn trong khối tài sản chung đó.

LS TRẦN MINH HÙNG CHUYÊN GIA TƯ VẤN LUẬT TRÊN HTV