1. Giành lại quyền nuôi con sau khi ly hôn có được không?

Căn cứ pháp lý

• Luật Hôn nhân và gia đình 2014

• Nghị định 126/2014/NĐ-CP hướng dẫn thi hành Luật Hôn nhân và gia đình

• Thông tư liên tịch 01/2016/TTLT-TANDTC-VKSNDTC-BTP hướng dẫn thi hành quy định của Luật hôn nhân và gia đình

1. Ngăn cản thăm nuôi con là hành vi trái quy định của pháp luật

Khoản 3 Điều 82 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 quy định về nghĩa vụ, quyền của cha, mẹ không trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn ghi nhận: ” Sau khi ly hôn, người không trực tiếp nuôi con có quyền, nghĩa vụ thăm nom con mà không ai được cản trở”.

Khoản 2 Điều 83 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 quy định về nghĩa vụ, quyền của cha, mẹ trực tiếp nuôi con đối với người không trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn ghi nhận: “Cha, mẹ trực tiếp nuôi con cùng các thành viên gia đình không được cản trở người không trực tiếp nuôi con trong việc thăm nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con.”

Theo đó, việc chồng cũ chị ngăn cản việc thăm nom, chăm sóc con của chị là hoàn toàn trái với quy định của pháp luật. Đặc biệt, hành vi lấy con ra để vòi vĩnh tiền của chị không chỉ vi phạm pháp luật mà còn vi phạm nghiêm trọng về đạo đức. Hành vi ngăn cản chị thăm nom con của chồng chị có thể bị xử phạt hành chính từ 100.000.000 đồng đến 300.000.000 đồng theo quy định tại Điều 53 Nghị định 167/2013/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh trật tự, an toàn xã hội; phòng, chống tệ nạn xã hội; phòng cháy và chữa cháy; phòng, chống bạo lực gia đình.

2. Có giành lại quyền nuôi con sau khi ly hôn được hay không?

Nhiều người nghĩ, khi Tòa án đã ra bản án, quyết định về việc ly hôn, trong đó có giải quyết về vấn đề con chung thì không thể giành lại quyền nuôi con. Tuy nhiên, trên thực tế, ngay cả khi đã có bản án quyết định của Tòa án thì người không trực tiếp nuôi con vẫn có quyền kháng cáo để giành lại quyền nuôi con.

Điều 84 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 quy định về việc thay đổi người trực tiếp nuôi con sau ly hôn. Theo đó, trong trường hợp có căn cứ người trực tiếp nuôi con không còn đủ điều kiện để chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con thì trên cơ sở lợi ích của con, những cá nhân, cơ quan, tổ chức sau đây có quyền yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con:

• Người thân thích;

• Cơ quan quản lý nhà nước về gia đình;

• Cơ quan quản lý nhà nước về trẻ em;

• Hội liên hiệp phụ nữ.

3. Thay đổi người nuôi con cần những điều kiện gì?

Sau khi ly hôn nếu muốn thay đổi người nuôi con thì có 2 cách:

• Cách 1: Các bên thỏa thuận về việc thay đổi người trực tiếp nuôi con

• Cách 2: Làm đơn yêu cầu Tòa án thay đổi người trực tiếp nuôi con

Cách 1: Thỏa thuận về việc thay đổi người trực tiếp nuôi con

Pháp luật luôn tôn trọng sự thỏa thuận của các bên. Chính vì vậy, việc quyết định ai là người trực tiếp nuôi con khi ly hôn hoặc sau ly hôn, cha mẹ hoàn toàn có thể tự thỏa thuận với nhau và được pháp luật tôn trọng. Tuy nhiên, việc thỏa thuận của cha mẹ ảnh hưởng rất lớn đến con nên dù thỏa thuận như thế nào thì buộc phải đảm bảo phù hợp được với lợi ích của con.

Cách 2: Yêu cầu Tòa án thay đổi người trực tiếp nuôi con

Nếu các bên không thỏa thuận được về việc thay đổi người trực tiếp nuôi con thì người không trực tiếp nuôi con hoặc cá nhân, tổ chức theo quy định của pháp luật có thể yêu cầu Tòa án thay đổi người trực tiếp nuôi con khi có căn cứ cho rằng người trực tiếp nuôi con không còn đủ điều kiện trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con.

Điều kiện trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giao dục con bao gồm điều kiện về vật chất và điều kiện về tinh thần cho con. Điều kiện về vật chất có thể kể đến là khả năng kinh tế, chỗ ở ổn định, có nợ nần, cờ bạc,… hay không? Điều kiện về tinh thần ví dụ như là thời gian chăm sóc, quan tâm con, có hành vi bạo lực thể chất hay tinh thần con hay không,…. Nếu có chứng cứ chứng minh rằng người đang trực tiếp nuôi con không còn đủ một trong các điều kiện nêu trên thì có thể khởi kiện yêu cầu tòa án thay đổi người trực tiếp nuôi con.

Lưu ý:

Đối với con từ đủ 7 tuổi trở lên- độ tuổi mà nhà làm luật cho rằng con đã có khả năng nhận thực việc muốn sống với ai thì việc quyết định thay đổi ai là người trực tiếp nuôi con còn phụ thuộc cả vào ý kiến của con.

4. Cần làm gì để có thể thay đổi người nuôi con?

Trong trường hợp của chị, chồng cũ của chị đã có những hành vi ngăn cản chị thăm nom con thì việc có thể ngồi lại bàn bạc thỏa thuận với chồng về việc thay đổi người nuôi con là rất khó. Chính vì vậy, khi chồng chị có hành vi cờ bạc, rượu chè, công việc không ổn định là những căn cứ để nhận thấy rằng chồng chị không còn là người thích hợp để nuôi dưỡng, chăm sóc con nữa thì chị có thể gửi đơn lên Tòa án nơi cư trú của chồng chị để yêu cầu thay đổi người nuôi con.

2. Bị ngăn cản thăm con sau ly hôn phải làm gì?

Căn cứ pháp lý:

– Luật Hôn nhân gia đình 2014;

– Nghị định 167/2013/NĐ-CP của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội;phòng chống tệ nạn xã hôi;phòng cháy và chữa cháy; phòng chống bạo lực gia đình.

Căn cứ pháp lý:

– Luật Hôn nhân gia đình 2014;

– Nghị định 167/2013/NĐ-CP của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội;phòng chống tệ nạn xã hôi;phòng cháy và chữa cháy; phòng chống bạo lực gia đình.

Bị ngăn cản thăm con sau ly hôn

Qua những vụ ly hôn giữa vợ, chồng trong xã hội hiện nay có thể thấy việc ly hôn không chỉ chấm dứt quan hệ hôn nhân mà còn làm ảnh hưởng mọi mặt đến cuộc sống, học tập của đứa con trong gia đình. Việc đứa con được giao cho một bên nhất định trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc làm phát sinh các quyền và nghĩa vụ của các bên. Trên thực tế, nhiều trường hợp cha mẹ trực tiếp nuôi con đã hạn chế, ngăn cản, cấm đoán quyền thăm con của bên không trực tiếp nuôi con. Hành vi này thực chất đã vi phạm quy định của pháp luật về quyền, nghĩa vụ thăm nom con của người không trực tiếp nuôi con.

Theo quy định tại Điều 82 và Điều 83 Luật Hôn nhân gia đình 2014 quy định sau khi ly hôn, người không trực tiếp nuôi con có quyền, nghĩa vụ thăm nom con mà không ai được cản trở; cha mẹ trực tiếp nuôi con cùng các thành viên gia đình không được cản trở người không trực tiếp nuôi con trong việc thăm nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con.

Người không trực tiếp nuôi con chỉ có thể bị hạn chế quyền thăm con nếu việc đó gây ảnh hưởng xấu đến con như:

– Bị kết án về một trong các tội xâm hạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự của con với lỗi cố ý hoặc có hành vi vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con;

– Phá tán tài sản của con;

– Có lối sống đồi trụy;

– Xúi giục, ép buộc con àm những việc trái pháp luật, trái đạo đức xã hội.

Như vậy, việc cản trở người không trực tiếp nuôi con sau ly hôn được thực hiện quyền thăm con của mình là trái pháp luật vì chỉ khi nào có quyết định hạn chế quyền thăm nuôi con thì người trực tiếp nuôi con mới được hạn chế quyền thăm con của bên không trực tiếp nuôi con.

Để có thể thực hiện được quyền thăm con sau ly hôn khi bị cản trở người không trực tiếp nuôi con có thể thực hiện các việc sau:

Thứ nhất, thỏa thuận với bên trực tiếp nuôi con về việc thăm nom con là quyền và nghĩa vụ hợp pháp của mình.

Thứ hai, nếu không thể đạt được thỏa thuận thì cha, mẹ không trực tiếp nuôi con có thể khởi kiện tới Cơ quan công an hoặc Ủy ban nhân dân để cơ quan có thẩm quyền xử phạt hành vi phạm trên.

Theo Điều 53 Nghị định 167/2013/NĐ/CP thì hành vi ngăn cản quyền thăm nom giữa cha mẹ và con bị phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 100.000 đồng đến 300.000 đồng.

Thứ ba, nếu có căn cứ chứng minh người đang trực tiếp nuôi con không đủ điều kiện để trong nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con thì người bị ngăn cản có thể yêu cầu Tòa án thay đổi người trực tiếp nuôi con theo quy định tại Điều 84 Luật Hôn nhân gia đình 2014.

3.Con cái có được quyền ngăn cản cha mẹ ly hôn không?

Hôn nhân được tạo lập dựa trên tinh thần tự nguyện, tiến bộ, một vợ một chồng, vợ chồng bình đẳng. Do đó, khi không thể duy trì mối quan hệ vợ chồng thì ly hôn cũng phải dựa trên nguyên tắc tự nguyện, bình đẳng.

Theo đó, người gửi yêu cầu giải quyết ly hôn có thể là vợ hoặc chồng hoặc cả hai vợ chồng. Khi hai bên đều đồng ý ly hôn thì thỏa thuận ly hôn thuận tình; Nếu một bên không đồng ý thì bên kia có quyền gửi yêu cầu ly hôn đơn phương.

Căn cứ Luật Hôn nhân và gia đình 2014, con cái chỉ được yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn cho cha mẹ trong 01 trường hợp duy nhất là khi một trong hai bên cha mẹ:

– Bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác không thể nhận thức, làm chủ hành vi của mình;

– Là nạn nhân bạo lực gia đình do người còn lại gây ra khiến tính mạng, sức khỏe, tinh thần của người này bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Trong đó, Điều 2 Luật Phòng chống bạo lực gia đình 2007 quy định các hành vi bạo lực gia đình giữa vợ và chồng gồm:

– Hành hạ, ngược đãi, đánh đập hoặc cố ý khác xâm hại sức khoẻ, tính mạng;

– Lăng mạ hoặc xúc phạm danh dự, nhân phẩm;

– Cưỡng ép quan hệ tình dục;

– Cưỡng ép lao động quá sức, đóng góp tài chính quá khả năng; Kiểm soát thu nhập nhằm tạo ra tình trạng phụ thuộc tài chính;…

Như vậy, việc ly hôn là việc của hai vợ chồng. Dù là con cái cũng không thể ngăn cản, cấm đoán cha mẹ không được ly hôn.

Cha mẹ ly hôn, khi nào xem xét nguyện vọng của con?

Như đã phân tích ở trên, việc ly hôn của cha mẹ tùy thuộc vào mong muốn và quyết định của cha mẹ, con cái không có quyền ngăn cản, cấm đoán. Trong đó, khi cha mẹ ly hôn, chỉ khi giành quyền nuôi con thì Tòa án mới xem xét đến ý kiến của con.

Theo quy định tại Điều 81 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, khi ly hôn, hai vợ chồng thỏa thuận về con chung, về quyền và nghĩa vụ của mỗi bên đối với con.

Chỉ khi con từ đủ 07 tuổi trở lên thì việc ai nuôi con, ai phải cấp dưỡng sẽ phải xem xét nguyện vọng của con. Không chỉ vậy, còn phải căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con để quyết định.

Ngăn không cho cha mẹ ly hôn, người con bị phạt nặng

Cố tình ngăn không cho người khác ly hôn là một trong những hành vi bị cấm được nêu tại Điều 5 Luật Hôn nhân và gia đình 2014. Theo đó, cản trở ly hôn là việc đe dọa, uy hiếp tinh thần, hành hạ, ngược đãi, … nhằm buộc người khác phải duy trì quan hệ hôn nhân trái với ý muốn của họ.

Vậy nên khi cố tình ngăn cản cha mẹ ly hôn, tùy vào mức độ mà người con có thể bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc phải chịu trách nhiệm hình sự.

Xử phạt hành chính

Căn cứ vào Điều 55 Nghị định 167/2013/NĐ-CP, người nào cản trở người khác ly hôn bằng cách hành hạ, ngược đãi, uy hiếp tinh thần, yêu sách của cải… thì có thể bị phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 100.000 đồng đến 300.000 đồng.

Chịu trách nhiệm hình sự

Theo quy định tại Điều 181 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi, bổ sung 2017, nếu người con ngăn cản cha mẹ ly hôn bằng cách hành hạ, ngược đãi, uy hiếp tinh thần… và đã bị xử phạt hành chính rồi nhưng vẫn tiếp tục vi phạm thì có thể bị phạt:

– Cảnh cáo;

– Cải tạo không giam giữ đến 03 năm;

– Phạt tù từ 03 tháng đến 03 năm;

Nói tóm lại, nếu không đồng ý cho cha mẹ ly hôn, người con nên dùng tình cảm để khuyên bảo và hàn gắn mối quan hệ của cha mẹ chứ không nên cố tình ngăn cấm bằng cách hành vi tiêu cực. Bởi không chỉ ảnh hưởng đến tình cảm gia đình mà còn có thể vi phạm pháp luật.

Luật sư Trần Minh Hùng chuyên gia tư vấn luật trên kênh HTV, VTV, THVL1, ANTV, SCTV1...

Chúng tôi là hãng luật tổng hợp nhiều đội ngũ luật sư giỏi, luật gia, thạc sỹ, chuyên viên, cộng tác viên có trình độ cao, năng lực chuyên môn cao, có kinh nghiệm, kiến thức hiểu biết rộng, kỹ năng tư vấn chuyên nghiệp, đặc biệt có trách nhiệm và đạo đức trong nghề nghiệp. Chúng tôi quan niệm Luật sư là nghề cao quý- cao quý vì nghề luật sư là nghề tìm công bằng và công lý cho xã hội. Luật sư bảo vệ cho những nạn nhân, tội phạm, và những người bị oan sai. Nghề luật sư là nghề rất nguy hiểm và khó khăn dù bào chữa, bảo vệ cho bất kỳ ai thì luật sư luôn gặp nguy hiểm vì sự thù hằn của bên đối lập. Do vậy để làm được luật sư thì phải có tâm, có đạo đức, có tài năng và phải đam mê nghề nghiệp, yêu nghề, chấp nhận có khăn, hy sinh và chấp nhận nguy hiểm. Nếu sợ nguy hiểm, sợ ảnh hưởng đến công việc, cuộc sống của mình và gia đình thì rất khó hành nghề luật sư đúng nghĩa. Niềm vui của luật sư là khi giải oan được cho thân chủ, giúp được cho thân chủ, đem lại công bằng, công lý cho thân chủ nhằm góp phần đem lại công bằng cho xã hội. 

 Luật sư Trần Minh Hùng Trưởng văn phòng Luật sư Gia Đình- Luật sư sáng lập luật sư Gia Đình có nhiều năm kinh nghiệm tranh tụng, tư vấn được rất nhiều hãng truyền thông tin tưởng với nhiều năm và thường xuyên cố vấn pháp lý, tư vấn pháp luật trên các Kênh truyền hình uy tín như:  Đài Truyền hình TPHCM (HTV), Đài truyền hình Việt Nam (VTV), Đài truyền hình Vĩnh Long, Truyền hình Công an ANTV, SCTV, THQH, Tư vấn luật trên Đài tiếng nói Việt Nam, Đài truyền hình cáp VTC, Đài VOV Giao Thông, Đài tiếng nói Việt Nam, Đài phát thanh Kiên Giang, Truyền hình Quốc Hội, Báo Pháp luật TPHCM, Báo tuổi trẻ đời sống, Báo đời sống và pháp luật, Báo Dân trí, Báo Vnxpress, Báo công an nhân dân và các hãng báo chí trên cả nước... là luật sư được Trường Đại học luật TP.HCM mời làm giám khảo cho nhiều cuộc thi Phiên tòa giả định cấp trường ĐHL, Cấp Quốc Gia, học thuật với trường Cảnh sát nhân dân, Nhiều trường đại học uy tín và chuyên gia pháp luật cho các hãng truyền thông uy tín. Là Luật sư  bào chữa, tư vấn cho nhiều vụ án đỉnh điểm, quan trọng nổi tiếng trên cả nước được báo chí đưa tin, người dân quan tâm như vụ đại án Ngân hàng Navibank liên quan Huyền Như và Viettinbank, Vụ cướp 35 tỷ Long Thành - Dầu giây, Chống thi hành công vụ mùa Covid, các vụ Giết Người, Hiếp dâm, Dâm ô, Lừa Đảo, gây thương tích, tham ô, cố ý làm trái... và các vụ án khác về dân sự, kinh tế, thừa kế, đất đai, lao động, hành chính, doanh nghiệp.… luôn mang lại niềm tin cho khách hàng cũng như sự đóng góp tích cực sự công bằng, đi tìm công lý không biết mệt mỏi cho xã hội của luật sư chúng tôi.

Chúng tôi cùng tư vấn luật và cố vấn pháp lý cho nhiều doanh nghiệp trong và ngoài nước rất lâu năm.

Trân trọng cảm ơn!.