Tranh chấp đất đai: Khi nào bắt buộc phải hòa giải?

Trên thực tế chúng ta có thể nhận thấy rằng đất đai đóng vai trò vô cùng quan trọng, là một trong những tài sản quý giá nhất của con người, góp phần quyết định sự phát triển phồn vinh của mỗi quốc gia. Các chính sách quản lý nhà nước về đất đai liên tục có sự thay đổi để phù hợp với nền kinh tế thị trường.

Hiện nay, tranh chấp đất đai phát sinh có xu hướng ngày càng tăng cả về số lượng cũng như tính chất phức tạp về mặt nội dung, thậm chí là những tranh chấp trong gia đình giữa các anh chị em. Xuất phát một phần từ nguyên nhân khách quan là do nhận thức của người dân, mà đặc biệt là những hộ dân ở nông thôn, nhìn chung còn nhiều hạn chế, chưa được thông tin tuyên truyền, phổ biến kiến thức pháp luật kịp thời.

Bài viết sau đây của Lg Phạm Đình Tuấn Khanh sẽ giúp người đọc phân biệt các tranh chấp đất đai, từ đó có phương thức giải quyết đúng theo quy định pháp luật.

BÀI VIẾT NÀY BAO GỒM NHỮNG MỤC CHÍNH SAU ĐÂY:

I. Tranh chấp đất đai là gì?

Theo khoản 24 Điều 3 Luật Đất đai 2013: “Tranh chấp đất đai là tranh chấp về quyền, nghĩa vụ của người sử dụng đất giữa hai hoặc nhiều bên trong quan hệ đất đai”.

Tuy nhiên, khái niệm này khá rộng và không rõ ràng về các đối tượng tranh chấp trong đất đai. Bởi, trong quan hệ pháp luật đất đai thì có các loại chủ thể sau:

+ Cơ quan quản lý nhà nước, gồm:

(1) cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền chung như: Chính phủ, UBND các cấp,…

(2) cơ quan quản lý chuyên ngành về đất đai.

+ Người sử dụng đất.

+ Các chủ thể khác tham gia vào quan hệ pháp luật đất đai, ví dụ như: các bên thuê, bên nhận thế chấp,.. đất đai.

Thực tế, về bản chất tranh chấp đất đai là về việc xác định ai là người có quyền sử dụng đất. Nói cách khác là những mâu thuẫn, bất đồng giữa các chủ thể trong việc xác định ai là người có quyền sử dụng đất hợp pháp.

II. Phân biệt Tranh chấp đất đai và Tranh chấp liên quan đến đất đai

Tranh chấp liên quan đến đất đai: là tranh chấp về quyền, nghĩa vụ giữa các bên trong quan hệ dân sự liên quan đến đất đai. Về bản chất là tranh chấp về quan hệ khác, nhưng có đối tượng là đất đai.

Ví dụ:

– Tranh chấp về vấn đề thừa kế nhưng có đối tượng là đất đai;

– Tranh chấp về vấn đề hôn nhân và gia đình nhưng có đối tượng là đất đai;

– Tranh chấp về vấn đề hợp đồng dân sự nhưng có đối tượng là đất đai

Lời khuyên của Luật sư

1. Cần phải phân biệt Tranh chấp đất đai và Tranh chấp liên quan đến đất đai là hết sức quan trọng. Vấn đề này hiện nay rất nhiều người nhầm lẫn rằng liên quan đến đất đai thì mặc định là tranh chấp đất đai. Và hậu quả khi nộp đơn khởi kiện tòa án không thụ lý hoặc trả lại đơn khởi kiện vì lý do không thuộc thẩm quyền giải quyết hoặc chưa đủ điều kiện khởi kiện.

2. Quan hệ pháp luật khác nhau sẽ dẫn đến luật áp dụng để giải quyết tranh chấp là khác nhau. Việc xác định đúng quan hệ pháp luật có ý nghĩa quan trọng vì căn cứ vào đó thì cơ quan có thẩm quyền giải quyết, trình tự thủ tục, thời hiệu là khác nhau.

3. Một số văn bản pháp luật được dẫn chiếu trong bài viết có thể hết hiệu lực tại thời điểm Quý khách hàng tra cứu. Do đó, để tối ưu nhất Quý khách hàng vui lòng liên hệ đến Hãng Luật Thành Công để được đội ngũ Luật sư tư vấn pháp luật miễn phí và chính xác nhất.

ĐỪNG NGẦN NGẠI GỌI CHO CHÚNG TÔI THEO:

III. Tranh chấp đất đai giải quyết ở đâu

* Đối với tranh chấp đất đai:

– UBND cấp huyện, UBND cấp tỉnh (giải quyết tranh chấp bằng hình thức khiếu nại)

– Tòa án nhân dân tại nơi có đất tranh chấp (giải quyết tranh chấp bằng hình thức khởi kiện)

* Đối với tranh chấp liên quan đến đất đai: Tòa án nhân dân tại nơi xảy ra tranh chấp liên quan đến đất

Lời khuyên của Luật sư Hãng Luật Thành Công về cơ quan có thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất đai:

1. Đối với tranh chấp đất đai (tranh chấp về xác định ai là người có quyền sử dụng đất) mà chưa được hòa giải tại UBDN cấp xã nơi có đất tranh chấp thì được xác định là chưa có đủ điều kiện khởi kiện;

2. Do đó, trước khi thực hiện khởi kiện ra Tòa án, các bên phải thực hiện giải quyết bằng phương thức hòa giải tại UBND cấp xã (khoản 2 Điều 3 Nghị quyết 04/2017/NQ-HĐTP);

IV. Tranh chấp đất đai có bắt buộc phải hòa giải?

* Đối với tranh chấp đất đai: Bắt buộc tiến hành hòa giải ở UBND cấp xã.

Căn cứ theo quy định tại Khoản 2 Điều 3 Nghị quyết 04/2017/NQ-HĐTP quy định: Đối với tranh chấp ai là người có quyền sử dụng đất mà chưa được hòa giải tại UBDN cấp xã nơi có đất tranh chấp thì được xác định là chưa có đủ điều kiện khởi kiện.

Hòa giải tại UBND cấp xã xảy ra một trong hai trường hợp sau:

Trường hợp 1: Hòa giải thành (sẽ kết thúc tranh chấp)
Trường hợp 2: Hòa giải không thành. Khi hòa giải không thành thì được giải quyết như sau:

+ Tranh chấp đất đai mà đương sự có Giấy chứng nhận hoặc có một trong các loại giấy tờ quy định tại Điều 100 của Luật Đất đai 2013 và tranh chấp về tài sản gắn liền với đất thì do Tòa án nhân dân giải quyết (khởi kiện tại Toà án)

+ Tranh chấp đất đai mà đương sự không có Giấy chứng nhận hoặc có một trong các loại giấy tờ quy định tại Điều 100 của Luật Đất đai 2013 thì chỉ được lựa chọn một trong hai hình thức giải quyết tranh chấp sau:

Theo thủ tục hành chính: Trường hợp tranh chấp giữa hộ gia đình, cá nhân, do chủ tịch UBND cấp huyện nơi có đất giải quyết. Trường hợp tranh chấp mà một bên tranh chấp là tổ chức, cơ sở tôn giáo, người Việt Nam định cư ở nước ngoài, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài thì Chủ tịch UBND cấp tỉnh giải quyết.
Theo thủ tục tố tụng dân sự: khởi kiện tại Tòa án nhân dân nơi có đất tranh chấp.

* Đối với tranh chấp liên quan đến đất đai: Đương sự có quyền khởi kiện tại tòa án mà không cần hòa giải thông qua cấp cơ sở.

Chúng tôi là hãng luật tổng hợp nhiều đội ngũ luật sư giỏi, luật gia, thạc sỹ, chuyên viên, cộng tác viên có trình độ cao, năng lực chuyên môn cao, có kinh nghiệm, kiến thức hiểu biết rộng, kỹ năng tư vấn chuyên nghiệp, đặc biệt có trách nhiệm và đạo đức trong nghề nghiệp. Chúng tôi quan niệm Luật sư là nghề cao quý- cao quý vì nghề luật sư là nghề tìm công bằng và công lý cho xã hội. Luật sư bảo vệ cho những nạn nhân, tội phạm, và những người bị oan sai. Nghề luật sư là nghề rất nguy hiểm và khó khăn dù bào chữa, bảo vệ cho bất kỳ ai thì luật sư luôn gặp nguy hiểm vì sự thù hằn của bên đối lập. Do vậy để làm được luật sư thì phải có tâm, có đạo đức, có tài năng và phải đam mê nghề nghiệp, yêu nghề, chấp nhận có khăn, hy sinh và chấp nhận nguy hiểm. Nếu sợ nguy hiểm, sợ ảnh hưởng đến công việc, cuộc sống của mình và gia đình thì rất khó hành nghề luật sư đúng nghĩa. Niềm vui của luật sư là khi giải oan được cho thân chủ, giúp được cho thân chủ, đem lại công bằng, công lý cho thân chủ nhằm góp phần đem lại công bằng cho xã hội.

Luật sư Trần Minh Hùng Trưởng văn phòng Luật sư Gia Đình- Luật sư sáng lập luật sư Gia Đình có nhiều năm kinh nghiệm tranh tụng, tư vấn được rất nhiều hãng truyền thông tin tưởng với nhiều năm và thường xuyên cố vấn pháp lý, tư vấn pháp luật trên các Kênh truyền hình uy tín như: Đài Truyền hình TPHCM (HTV), Đài truyền hình Việt Nam (VTV), Đài truyền hình Vĩnh Long, Truyền hình Công an ANTV, SCTV, Truyền hình Quốc Hội Việt Nam, Tư vấn luật trên Đài tiếng nói Việt Nam, Đài truyền hình cáp VTC, Đài VOV Giao Thông, Đài tiếng nói Việt Nam, Đài phát thanh Kiên Giang, Truyền hình Quốc Hội, Báo Pháp luật TPHCM, Báo tuổi trẻ đời sống,Thanh niên, Tiền Phong Báo đời sống và pháp luật, Báo Dân trí, Báo Vnxpress, Báo công an nhân dân và các hãng báo chí trên cả nước... là luật sư được Trường Đại học luật TP.HCM mời làm giám khảo cho nhiều cuộc thi Phiên tòa giả định cấp trường ĐHL, Cấp Quốc Gia, học thuật với trường Cảnh sát nhân dân, Nhiều trường đại học uy tín và chuyên gia pháp luật cho các hãng truyền thông uy tín. Là Luật sư bào chữa, tư vấn cho nhiều vụ án đỉnh điểm, quan trọng nổi tiếng trên cả nước được báo chí đưa tin, người dân quan tâm như vụ đại án Ngân hàng Navibank liên quan Huyền Như và Viettinbank, Vụ cướp 35 tỷ Long Thành - Dầu giây, Vụ đốt nhà 10 người ở TPHCM, Chống thi hành công vụ mùa Covid, các vụ Giết Người, Hiếp dâm, Dâm ô, Lừa Đảo, gây thương tích, tham ô, cố ý làm trái... và các vụ án khác về dân sự, kinh tế, hợp đồng kinh tế thừa kế, đất đai, lao động, hành chính, doanh nghiệp.…là hãng luật tư vấn luật cho nhiều công ty Việt Nam và nước ngoài trên cả nước luôn mang lại niềm tin cho khách hàng cũng như sự đóng góp tích cực sự công bằng, đi tìm công lý không biết mệt mỏi cho xã hội của luật sư chúng tôi.

Chúng tôi cùng tư vấn luật và cố vấn pháp lý cho nhiều doanh nghiệp trong và ngoài nước rất lâu năm.

Trân trọng cảm ơn.